روزنامه اعتماد: مقدمه اين گزارش قابليت فراواني براي تبديل شدن به انشايي ادبي در توصيف نوروز را دارد. ميتوان به بهانه معرفي برنامههاي نوروزي سيما در روزهاي آغازين سال 1392، از فوايد اين جشن ملي سخن گفت و به اين نكته اشاره كرد كه تعطيلات نوروزي فرصتي مناسب براي ديد و بازديد با اقوام و آشنايان، سر زدن به بزرگ ترها و از همه مهمتر رفتن به سفر است. قاعده نوروز اين است كه مردم بعد از يك سال فعاليت و تلاش خستگي ناپذير! به تعطيلات بروند و خودشان را براي سال جديد آماده كنند. باكلاسها ميگويند: «ريكاوري» كنند اما سال 1391 در حالي رو به پايان است كه وقت و بيوقت و گاه و بيگاه طعم شيرين تعطيلات زير زبان مردم خزيده است. گاهي به خاطر برگزاري اجلاس، همه جا تعطيل شده و گاهي هم آلودگي هوا بهانه اين تعطيلي بوده و در اغلب موارد نيز، هموطنان غيور با پيوند زدن تعطيلات با يكديگر و حذف واژه كريه «روزهاي ميان تعطيلي»، براي خود فضايي براي سرگرمي و تفريح فراهم كردهاند. از طرفي سال 1391 در حالي رو به پايان است كه مشكلات اقتصادي بيش از سالهاي گذشته انگيزه مردم براي رفتن به سفر را كاهش ميدهد. حالا ديگر اين جمله كه «داخل پرايد نشسته بوديم و پسته ميخورديم» تبديل به يك پيامك خندهدار شده است. به مسائل اقتصادي مشكلاتي همچون: جادههاي نامناسب و نبود زيرساختهاي مناسب براي سفر را هم اضافه كنيد تا به اين نتيجه برسيد كه ماندن در خانه و نشستن در پاي تلويزيون ميتواند يكي از كم هزينهترين و بيخطرترين فعاليتهاي نوروزي باشد. اين گونه است كه تلويزيون به وسيلهيي مهم براي سرگرمي مخاطب تبديل ميشود و در غياب نهادهايي كه زمينه خوبي براي گذران اوقات فراغت را فراهم كنند، حتي تلويزيون به فكر جبران كم كاري نهادهاي ديگر نيز ميافتد. اين گزارش را در حالي ميخوانيد كه اين روزها دست اندركاران سريالهاي تلويزيوني در شبكههاي مختلف به سختي مشغول كار هستند تا در نوروز امسال، مخاطبان روزهاي بهاري را يكي پس از ديگري با تماشاي اين سريالها پشت سر بگذارند و از شبكهيي به شبكه ديگر، سرگذشت شخصيتهاي اين سريالها را دنبال كنند.
شبكه يك سيما: سريال پايتخت2
قشم به جاي كربلا
كارگردان: سيروس مقدم
بازيگران: محسن تنابنده، ريما رامينفر، احمد مهرانفر، نسرين نصرتي، مهران احمدي، ليندا كياني، امير جعفري و...
داستان: خانواده نقي ساكن مازندران هستند. آنها در زمينه گچ كاري و گلدستهسازي فعاليت ميكنند. مسجدي در قشم در دست ساخت است و اين خانواده تصميم ميگيرند گلدستهيي را از شمال كشور به يك مكان زيارتي در قشم ببرند. در اين مسير حوادث مختلفي براي آنها رخ ميدهد و...
تعداد قسمت ها: 15 قسمت
درباره اثر: سال 1390 قسمت اول سريال پايتخت با استقبال فراواني در ميان مخاطبان شبكه يك سيما مواجه شد و بعد از گذشت چندين سال، شبكه يك سيما بار ديگر به شبكهيي محبوب در ميان مخاطبان سريالهاي نوروزي تبديل شد. اين عنوان براي سالهايي طولاني در اختيار شبكه سه سيما بود اما پايتخت نشان داد شبكه يك نيز ميتواند با تكيه بر سرمايهيي به نام «سيروس مقدم»، سريالي پرمخاطب توليد كند كه در كنار محبوبيت در ميان مخاطبان، پيامهاي مورد انتظار از اين شبكه را نيز به جامعه مخاطبانش عرضه كند.
پايتخت، قصه يك خانواده روستايي و ساده دل بود كه در پي ماجراهايي به تهران ميآيند و در مواجهه با جامعه شهري، اتفاقهاي فراواني براي آنها رخ ميدهد و در نهايت نيز در پايان داستان راهي شهر خود ميشوند. قصهيي ساده و سرراست كه شخصيتهاي روستايياش درست پرداخت شده بودند و برخلاف برخي آثار اينچنيني، شخصيتهاي روستايي آن به يكباره شبيه «صمد» نميشدند. البته پخش سري اول اين سريال اعتراضهايي را به دنبال داشت كه توليد سري دوم آن را نيز تحت الشعاع قرار داد و سبب شد استانداري مازندان با ارسال نامهيي به رسانهها تاكيد كند كه اين استانداري با سازندگان اين سريال همكاري نخواهد داشت. در اين نامه آمده بود: «مازندران نخستين پايگاه شيعيان و پرچم برافراشته نخستين حكومت علوي، مهد كهنترين و تاثيرگذارترين عناصر فرهنگ باشكوه اسلامي ايراني، زادگاه برجستهترين علما، مفسران قرآن مجيد، انديشمندان، هنرمندان و زادبوم سرداران و شهيدان سرافراز و پايگاه سترگ انقلاب شكوهمند اسلامي ايران به رهبري امام راحل (ره) است... با توجه به سوابق سريال پايتخت يك در كوچكشماري فرهنگ اصيل و تاثيرگذار مازندراني، از همكاري با عوامل سريال مذكور معذوريم». البته در هفتههاي اخير مسوولان شبكه يك سيما تلاش كردهاند تا با دعوت از نمايندگان مجلس براي بازديد از پشت صحنه اين سريال مانع از ايجاد فضايي منفي عليه قسمت دوم اين سريال شوند. طاهري، نماينده مردم گلستان و عضوكميسيون فرهنگي مجلس، ناصري، نماينده مردم بابل، عباسي، نماينده مردم گنبد، امامي و طاهري نماينده مردم گرگان و آق قلا از نمايندگاني بودند كه به همراه قائم مقام سازمان صداوسيما در جمع عوامل سازنده سريال «پايتخت 2» حاضر شدند اما متاسفانه اين روحيه در ميان مسوولان و برخي اهالي استانهاي مختلف فراگير شده كه جز برنامههاي استاني، به اغلب توليدات رسانهيي اعتراض ميكنند و هر نوع رفتار دراماتيك با يك سوژه يا شخصيت را به منزله توهين به خود تلقي ميكنند. نكته قابل ذكر ديگر درباره سريال «پايتخت2 » اين است كه اين سريال قرار بود براي نوروز 91 ساخته شود. حتي پيش توليد مختصري هم براي آن صورت گرفت اما بعدها در رسانهها اعلام شد به دليل حضور محسن تنابنده در فيلم محمد(ص) مجيد مجيدي و طولاني شدن بازي وي در آن فيلم، امكان ساخت سريال پايتخت 2 فراهم نيست. تنابنده در پايتخت علاوه بر ايفاي نقش، يكي از نويسندگان نيز بوده است. قرار بود براي قسمت دوم، گلدسته ساخته شده به كربلا برود و داستان در اين مسير روايت شود اما به دليل مشكلات امنيتي، اين مساله ميسر نشد و حالا جزيزه قشم جايگزين كربلا شده است. البته سيروس مقدم در گفتوگويي اعلام كرده قصد دارد سال آينده سري سوم اين سريال را بسازد و اينبار نقي و خانوادهاش را به سمت تاجيكستان روانه كند.
شبكه دو سيما: قصههاي آب پريا
فانتزي كودكانه
كارگردان: مرضيه برومند
بازيگران: هنگامه مفيد (برف پري)، بهناز جعفري (ابر پري)، سحرولدبيگي (سبز پري)، ليلي رشيدي (رشك پري)، آوا درويشي (آب پري)، امير ميرآقا (فيروز)، اميرحسين صديق (استاد بهار)، شبنم فرشاد جو، پاشا رستمي، كاوه توكلي ـ بازيگر خردسال: سروش مرداني. بازيگران ميهمان: بهرام شاه محمدلو، عبدالرضا زهره كرماني، نيما فلاح، نيره فرهاني، سوسن مقصدلو، شهين نجف زاده، حسن دادشكر، روح ا. مفيدي و...
داستان: «آب پريا» با بهرهگيري از يك قصه فولكلور و قديمي به زندگي امروز ميپردازد. اين سريال در بستري فانتزي مشكلات زيست محيطي را در قالب داستان به چالش ميكشد. اين سريال داستان چهار خواهر با نامهاي «ابرپري»، «برف پري»، «سبز پري» و «آب پري» كه هماكنون در پنگال اپوش، اهريمن خشكي اسير است را به تصوير ميكشد كه هر سال سيزده بدر دور هم جمع ميشوند و آش چهل دانه و چهل گياه ميپزند. در اين سريال «برف پري»، «ابرپري» و «سبزپري» به زمين ميآيند تا خواهرشان، آب پري را از چنگال اپوش نجات دهند، آنها به زندگي امروز ما سفر ميكنند و در قالب داستانهايي مجزا، اما وابسته به قصه «آب پريا» را به تصوير ميكشند.
تعداد قسمت ها: 15 قسمت
درباره اثر: شبكه دو سيما نوروز 91 سريال «سير و سركه» را پخش كرد. داستان آن سريال درباره پيرزن سادهدل روستايي بود كه همراه دخترش فرزانه كه معلم روستا است، روزگار خوشي را در روستا ميگذراندند. فرزاد پسر ديگر تهمينه در كانادا از مادرش دعوت كرد تا به كانادا برود و اين مساله اتفاقهاي خاصي را در داستان به وجود آورد. پخش سريالي با اين مضمون از شبكهيي كه ماموريت اصلياش ساخت برنامه براي مخاطب كودك و نوجوان است، سال گذشته كمي عجيب بود اما امسال اين شبكه اعلام كرده قصد دارد سريال «قصه آب پريا» را براي ايام نوروز از اين شبكه پخش كند. سريالي كه قطعا مخاطبان اصلياش «كودك و نوجوان» هستند و اينكه در چنين ايامي مخاطب كودك و نوجوان هم برنامهيي براي تماشا كردن داشته باشد، نكته قابل تاملي است.
البته شنيده ميشود سريالي با نام «خروس» هم به كارگرداني سعيد آقاخاني در حال ساخت است كه ممكن است براي نوروز از اين شبكه پخش شود اما به نظر ميرسد هم شبكه دو و هم شبكه يك كه اين روزها سريال «دودكش» را به كارگرداني محمد حسين لطيفي در حال ساخت دارد، علاوه بر نوروز، براي ايام پس از نوروز نيز قصد ساخت سريال نمايشي دارند. اين فرمولي است كه سال گذشته شبكه سه سيما به كار گرفت و با پخش سريال «مسير انحرافي» در روزهاي پس از نوروز ـ اين سريال قرار بود نوروز 91 از شبكه سه نمايش داده شود ـ مخاطب خوبي براي شبكهاش دست و پا كرد. «آب پريا» سريالي فانتزي است. خبرهاي منتشر شده در آن نشان ميدهد در بخشهايي از آن از عروسك هم استفاده شده و به واسطه گريمهاي فانتزي و دكورهاي ساخته شده براي آن ميتوان آن را در زمره سريالهاي فاخر نيز طبقهبندي كرد. اما خلاصه قصه منتشر شده در سريال شباهتي به ديگر ساختههاي برومند ندارد اما مخاطبان مرضيه برومند در سالهاي گذشته هيچگاه اثر ضعيفي از وي نديدهاند و ميتوان اميدوار بود اين سريال نيز همچون ديگر ساختههاي وي، با اقبال مخاطبان مواجه شود.
شبكه سه سيما: پژمان
فوتبال به روايت سروش
كارگردان: سروش صحت
بازيگران: پژمان جمشيدي، سام درخشاني، شقايق دهقان، بهاره رهنما، هوشنگ حريرچيان و...
داستان: . پژمان جمشيدي از فوتباليستهاي سابق تيم ملي ايران براي چهارمين فصل متوالي با وجود تلاش فراوان، موفق نشده تيمي را براي خود دست و پا كند. پژمان به تدريج وارد دوراني ميشود كه كمتر كسي او را در كوچه و خيابان ميشناسد و ديگر نميتواند از امتيازات شهرت رو به زوالش استفاده كند، اما او هنوز در حال و هواي ستارگياش است و نميخواهد بپذيرد كه عمر فوتبالش به پايان رسيده است. با وجود اين، شرايط مالي نامساعد و برخي مشكلات اقتصادي كه گريبانگير خانوادهاش شده، او را مجبور ميكند كه قيد زندگي لوكس و پرخرجش را بزند و پس از سالها دوباره نزد خانوادهاش بازگردد. پژمان حالا بايد در 35 سالگي خودش را آماده شروع يك زندگي جديد كند؛ زندگياي كه ماجراهاي جديدي را پيش روي او قرار خواهد داد.
تعداد قسمت ها: 15 قسمت
درباره اثر: اگر بنا بر دوست و رفيق بازي باشد، بايد در همين جا اعلام كنيم برنده بلامنازع سريالهاي نوروز 92 سيما، همين سريال «پژمان» است و سريال پايتخت 2 ـ هم كه خيليها تصور ميكنند سريال اول نوروز 92 خواهد بود ـ با فاصله بسيار زيادي از سريال پژمان قرار دارد و نتوانسته به گرد پاي آن برسد! علت اين توفيق عجيب و غريب هم چيزي جز اين نيست كه پژمان توسط كارگرداني ساخته ميشود كه گهگاه در صفحه آخر روزنامه اعتماد، داستانكهايي مينويسد و به همين واسطه همكار ما محسوب ميشود!
پيش از پرداختن به سريال پژمان، ذكر اين نكته لازم است كه شبكه سه سيما امسال پيش از ساخت اين سريال، ساخت سريال جديدي را به كارگرداني «عليرضا بذرافشان» آغاز كرده بود. بذرافشان اين سريال را به تهيهكنندگي «مجيد مولايي» مقابل دوربين برد و قرار بود فيلمنامه اين اثر هم توسط بذرافشان و همزمان با تصويربرداري نوشته شود. براي ساخت اين سريال با شهرام حقيقتدوست، نسرين مقانلو و فرهاد آييش هم قرارداد بسته شد. عليرضا بذرافشان پيش از اين سريال «نابرده رنج» را براي شبكه سيما ساخته بود اما اين كارگردان جوان موفق به پيش بردن اين سريال نشد و در نهايت بعد از مدتي تصويربرداري، ساخت اين سريال متوقف شد. پژمان بر اساس فيلمنامهيي از پيمان قاسمخانى و مهراب قاسمخاني نوشته ميشود و يك فوتباليست نقش اول آن را ايفا ميكند. اين تجربه پيش از اين نيز در چند اثر سينمايي و تلويزيوني تكرار شده است. خداداد عزيزي، علي پروين، علي انصاريان و... برخي از چهرههايي هستند كه تجربه حضور در آثار نمايشي را هم داشتهاند. در سالهاي اخير هم پرداختن به مسائل پشت پرده فوتبال در تلويزيون بهشدت رواج يافته و به احتمال زياد اين سريال ادامه نگاه انتقادي سيما به وضعيت ورزش فوتبال و گلادياتورهاي آن است كه قرار است با انتخاب يك فوتباليست در آستانه فراموشي، نوعي نگاه سازنده هم داشته باشد. اما نكته ظريفي در اينجا وجود دارد و آن هم اين است كه يك سريال تلويزيوني چارچوب خاصي دارد و با يك برنامه زنده تلويزيوني كه ممكن است يك فوتباليست بتواند نيم ساعت در آن حضور داشته باشد، متفاوت است و اينكه سروش صحت چگونه از يك فوتباليست ـ آن هم در نقش اول ـ بازي گرفته است؛ نكته مهم و كنجكاوي برانگيزي است كه براي پي بردن به آن بايد حدود 20 روز ديگر صبر كرد. البته سروش صحت هم در نوشتهها و هم در سريالهايش هميشه «آن»هاي خوبي دارد كه وجه تمايز او با ديگر سريال سازها محسوب ميشود. سريال «ساختمان پزشكان» او را به خاطر بياوريد كه چگونه يك منشي ساده كه بارها در سريالهاي مختلف ديده بوديم را به يك شخصيت دوست داشتني و محبوب تبديل كرد.
شبكه پنج سيما: هفت سين
بيخود و بيجهت!
كارگردان: يدالله صمدي
بازيگران: سيروس گرجستاني، فردوس كاوياني، ستاره اسكندري، شهره سلطاني، جواد عزتي، محسن افشاني، مهران رجبي، كيانوش گرامي، سميرا حسنپور، سيما خضرآبادي، روحالله مفيدي، آريا صادقي، افشين نخعي، سياوش چراغيپور و...
داستان: يك واحد 100 متري اجارهيي به طور تصادفي در اختيار دو خانواده كه مدعي مالكيت آن هستند قرار ميگيرد. اين دو خانواده ناگزير از تحمل يكديگر در ايام نوروز هستند.
تعداد قسمت ها: 14 قسمت
درباره اثر: شبكه پنچ سيما در سال 1391 با وجود سريالهاي نمايشي مختلف تنها با دو سريال «تكيه بر باد» و «دختران حوا» در ميان مخاطبان شناخته شد. اين اتفاق در شرايطي رخ ميدهد كه اين شبكه به واسطه پخش برنامههاي زنده و مسابقههاي تلويزيوني، در ميان مخاطبان بيشتر شناخته ميشود.
اين شبكه درباره سريالهاي مناسبتي خود هميشه فرمول «يك سريال ساده و سر راست» را در پيش ميگيرد. نه مانند شبكه يك به سراغ سريالي با پروداكشن سنگين ـ پايتخت ـ ميرود و نه مانند شبكه سه به سراغ سوژههاي خاص و عجيب ميرود. «هفت سين» به عنوان سريال نوروزي امسال اين شبكه نيز نشان ميدهد شبكه پنج به سراغ قصهيي رفته كه قرار نيست مخاطب را بهشدت غافلگير كند يا او را با يك پديده مواجه كند و بيش از آنكه بخواهد مخاطب را به قهقهه بيندازد، قصد دارد پيامهايي درباره زندگي شهري را به مخاطبش منتقل كند. اين مساله كه دو خانواده مدعي مالكيت يك آپارتمان ناچارند يكديگر را تحمل كنند و اين مساله در ايام نوروز اتفاق ميافتد، دستمايه خوبي براي طرح مسائل اخلاقي و نكات اينچنيني است. البته تركيب تيم تهيه و توليد سريال كه به شهرداري تهران نزديك است و نيز مشاركت فعلي شهرداري در سريال «تهران پلاك يك» كه با موضوع آپارتمان نشيني ساخته شده، اين حدس و گمان را تقويت ميكند. يدالله صمدي سال گذشته با سريال «شوق پرواز» در شبكه يك سيما حضور داشت و اين سريال با اقبال خوبي از سوي مخاطبان مواجه شد. حالا او در محدودهيي كوچكتر، سريالي مناسبتي را كارگرداني ميكند كه موفقيت يا عدم موفقيت آن ميتواند پاسخ مناسبي به اين سوال باشد كه آيا كارگردانهاي سينما، فقط در هنگام كارگرداني سريالهاي پرهزينه، افرادي موفق هستند يا اينكه ميتوانند يك كار آپارتماني را هم به خوبي جمع و جور كنند و از سوژهيي ساده و موقعيتي كم هزينه، اثري ديدني خلق كنند؟! اين سوالي است كه در سال 1391، داوود ميرباقري هم با سريال «يلدا» به آن پاسخ داد كه البته بحث آن در اين مطلب نميگنجد. سريال «هفت سين» تقريبا پرحاشيهترين سريال نوروزي تلويزيون تا اينجاي كار است. ابتدا شنيده شد رضا كيانيان و آزيتا حاجيان قرار است در اين سريال ايفاي نقش كنند و سپس اين مساله منتفي شد. بعدها از حضور «مهدي فخيمزاده» در اين سريال خبرهايي به گوش رسيد اما اين خبر هم تكذيب شد و بعدها «كيانوش گرامي» يكي از بازيگران سريال، در گفتوگويي علت غيبت فخيمزاده از اين سريال را اينچنين تشريح كرد: فخيمزاده 5 روز در توليد هفت سين با گروه همراه بود اما به دليل اينكه با انتظاراتش مطابقت نداشت از ادامه همكاري انصراف داد.
از نكات قابل توجه حضور كيانوش گرامي در نقش يك راننده كاميون باربري شهري در اين سريال است كه اسباب و اثاثيه يكي از خانوادههاي درگير در داستان را جابهجا ميكند و كش و قوسهايي كه سر پول و وديعه خانه به وجود ميآيد اين راننده را نيز در طول سريال در جريان درگيري اين دو خانواده قرار ميدهد. نكته جالب توجه ديگر اينكه سيروس گرجستاني و ستاره اسكندري در اين سريال در نقش يك زن و شوهر حضور مييابند. اختلاف سني اين دو بازيگر زياد است اما ستاره اسكندري با ايفاي نقش در فيلم «قبرستان غيرانتفاعي» ثابت كرد ميتواند نقش زنان 60 ساله را هم به خوبي ايفا كند. نكته ديگر اينكه كشمكش بر اسباب و اثاثيه و حضور دو خانواده در يك واحد مسكوني سوژهيي است كه پيش از اين مخاطبان ايراني در فيلم «بيخود و بيجهت» ساخته عبدالرضا كاهاني به كار گرفته شده است. آيا هفتسين هم قرار است دوباره نگاهي به اين سوژه داشته باشد؟