به گزارش آخرین نیوز، اعتماد در همین مورد با سیروس ناصری، عضو اسبق تیم مذاکرهکننده هستهای گفتوگو کرد. او برخلاف مشغلههای فراوانش حاضر شد برای برطرف کردن نگرانی مردم و مخالفان مذاکرات با «اعتماد» گفتوگو کند تا به آنان که این روزها نگران شکست مذاکرات هستند تاکید کند که مذاکرات هستهای نه تنها شکست نخورده است بلکه مسیر منطقی خود را طی میکند و این انتظار که در دور اول به نتیجه برسیم انتظار نادرستی بوده است. ناصری بر این باور است که رسیدن به توافق نهایی در اواخر تیرماه یا حتی در دوره تمدید ممکن است و این موضوع به معنای شکست مذاکرات نیست. تاکید میکند که طبیعت این مذاکرات اینگونه است و امریکا تا پایان تیرماه عقبنشینیهای دیگری نیز خواهد کرد. از دو بخش اصلی سنگین مذاکرات میگوید و بارها از عملکرد تیم مذاکرهکننده هستهیی دفاع میکند.
تحلیل شخصی شما از این دوره از مذاکرات چیست؟ فکر میکنید عملکرد مذاکرهکنندگان ایرانی چگونه بوده است؟
به نظر من روند مذاکرات خیلی متین و محکم بود و هیات مذاکرهکننده ایران با دقت بالایی در حال چیدن چارچوبها و جاگذاری مواضع به گونهیی است که مطمئن باشد میتواند در مراحل نهایی و در بده بستان نهایی حداکثر منافع را برای کشور تحصیل کند.
فکر میکنید چرا انتظارها از این دوره از مذاکرات ایران و 1+5 تا این اندازه زیاد بود؟ چرا عدهیی توقع داشتند که این مذاکرات در همین مرحله اول به نتیجه برسد؟ چنین توقعی بجا است؟
فکر میکنم کسانی که انتظار یک حرکت خیلی جدی از این دور از مذاکرات را داشتند مقداری دچار اشتباه شدهاند یا اینکه مقداری تحت تاثیر اخبار و تبلیغاتی که قبل از مذاکرات مطرح شده بود قرار گرفتند. بخشی از این کار در داخل صورت گرفته بود اما بخش عمده آن در خارج بود و در مجموع رسانههای خارجی و آنهایی که به این موضوع پرداختند انتظارات را بالا برده بودند. در حالی که این نخستین مرحله ورود به مذاکرات است و در سه دوره گذشته آنگونه که تیم مذاکرهکننده گزارش داده و در رسانهها هم منعکس شده است بحثهای بده بستان و چالشی شروع نشده بود و تا به حال مشغول اعلام مواضع و تنظیم شکل و فرم مذاکرات بودهاند. بنابراین انتظار اینکه یک حرکت عمدهیی در این مرحله انجام بشود حتما انتظار به جایی نبوده است.
شما به بالا رفتن انتظارات اشاره کردید و رسانههای خارجی را در این مسیر تا اندازهیی مقصر دانستید فکر میکنید کسانی که در داخل تحلیل میکنند این مذاکرات به بن بست رسیده به نوعی مشغول دنبال کردن خط رسانههای خارجی هستند؟
کسانی که چه در داخل و چه در خارج در مورد نتیجه مذاکرات پیشداوری میکنند بعدا ناگزیر خواهند شد که نظر و تحلیل خودشان را برگردانند و خودشان را با واقعیت وفق بدهند. به نظر من در مجموع مذاکرات کاملا مسیر منطقی خود را طی میکند. مذاکرات متقن و کاملی است و نه در این دور بلکه در دورهای بعدی هم نباید انتظار تحول عمدهیی را در مواضع طرفین داشت. طبیعت این مذاکرات این است که بدهبستان واقعی و توافق نهایی در مرحله آخر انجام شود. بنابراین من تا 20 تیر، هفته آخر تیرماه یا حتی بعد از یک دوره تمدید انتظار یک حرکت اساسی در مذاکرات را نخواهم داشت و فکر میکنم این دیدگاه واقع بینانهیی است که میتوان در مورد این مذاکرات داشت.
اما شاهد هستیم که در داخل رسانههای زیادی هستند که بر طبل شکست خوردن مذاکرات میکوبند فکر میکنید هدف آنان از این تحرکات چیست؟
اگر عدهیی واقعا نگران مذاکرات باشند طبیعی است که از اینکه مذاکرات جلو نرود خشنود باشند اما از نظر من اینها در اشتباه هستند و خیلی هم جدی در اشتباه هستند. اساس این مذاکرات این است که با توافق ژنو امریکا عقبنشینی اساسی کرد و بعد از 10 سال پذیرفت که ایران غنیسازی هستهیی داشته باشد و بعد از آن عقبنشینی حالا امریکا باید در چندین مورد دیگر هم از مواضعش عقبنشینی بکند و بعد در عین حال هم اهرمی را که در این مدت به کار گرفته است و از طریق آن برنامه هستهیی ایران را عقب انداخته یعنی تحریمها را هم بازپس بدهد و واگذار بکند. در عین حال عملکرد هیات مذاکرهکننده ایرانی بسیار قوی و محکم بوده است و با این روحیه هم در حال مذاکره است. زمان نیز به نفع ایران است و در نهایت خواهیم دید که در تیرماه یا بعد از آن امریکا عقبنشینیهای دیگری هم خواهد کرد.
روز گذشته آقای ظریف در پیام توییتری خود هشدار دادهاند که شرایط به گونهیی نشود که اتفاق سال 2005 تکرار شود و توافقی حاصل نشود. فکر میکنید مخاطبان اصلی آقای ظریف چه افرادی هستند و این پیام به عنوان نخستین واکنش یکی از اعضای تیم مذاکرهکننده چه معانی در بر دارد؟
من فکر میکنم این پیام درستی است که طرف مقابل که البته منظور فقط امریکا است بداند اگر بخواهد وقتگذرانی کند یا در مذاکرات بخواهد خواستههای حداکثری خودش را به نتیجه برساند نتیجهاش این خواهد شد که جمهوری اسلامی ایران مجددا راهش را جدا کند و مسیر خود را برود. تجربه این 10 سال هم نشان داده است که این امریکا است که از چنین شرایطی متضرر خواهد شد. در نتیجه این پیام آقای ظریف پیام بسیار درست و بجایی است.
یعنی تصور میکنید طرف هشدار آقای ظریف فقط امریکا باشد و آقای ظریف نگرانیای از طرف مخالفان داخلی و واکنشهایشان نداشته باشد؟
به هر حال من امیدوارم تیم مذاکرهکننده همچنان بتواند با قاطعیت کار خودش را دنبال کند و چنین نگرانی وجود نداشته باشد. اما قبل از این همچنین موقعیتهایی را داشتهایم و تنها تجربه سال 2005 نیست. در یک نقطه آقای جلیلی که مسوول مذاکرات بودند به دنبال توافقی با امریکاییها بودند که بر مبنای آن مواد اصلی از کشور خارج شود و در خلال آن مسائل هستهیی به سمت راهحل برود. همان زمان هم انتقادات داخلی موجب شد که هیات مذاکرهکننده ترجیح بدهد که مذاکرات متوقف بماند تا اینکه مذاکرات رو به جلو باشد. امیدوارم این رویه برای هیات مذاکرهکننده فعلی اتفاق نیفتد، البته که با حمایتهایی که از این هیات صورت گرفته است بعید میدانم چنین اتفاقی بیفتد.
فکر میکنید نگارش یک پیشنویس مشترک تا چه اندازه کار سختی باشد؟ تصور نمیکنید که یکی از مشکلات اصلی طرفین نگارش این پیشنویس باشد؟
نگارش توافق، یک بخش زمانبر، دقیق و دشوار مذاکرات است اما ورود به مرحله نگارش بدون اینکه بر روی مبانی بده بستان توافق شده باشد آنچنان به کار نمیآید، بنابراین فکر نمیکنم اصلا محلی از اهمیت داشته باشد. آنچه مهم است این است که هیات مذاکرهکننده بتواند با روشهایی که به کار میبرد طرف مقابل یعنی امریکا را وادار کند که آنچه را که نزدیک به حداکثر خواستههای ما است بپذیرد و این بیش از آنکه به جزییات مربوط باشد به بحث کلان مربوط است و نکتهسنجی و زمانسنجی را میطلبد که در چه مقطعی بده بستان نهایی صورت بگیرد.
در نهایت تصور میکنید توافقها و مناقشات اصلی در این دوره از مذاکرات چه باشد؟
به نظر من دشوارترین بخش مذاکرات تعریف روابط و مناسبات میان ایران و آژانس و از طرف دیگر نحوه برچیده شدن تحریمها و رفع آنها، ابعاد حقوقی و اجرایی آن است این مذاکرات بسیار دقیق جزیی و ریز است که هر بخش از جزییات میتواند بعدا منافع ما را تحت تاثیر قرار بدهد. این دو بخش است که مذاکرات سنگین میطلبد اما بقیه مسائلی که در خبرها مطرح شده مسائل مربوط به بده و بستان است و معامله نهایی قابل حل است.


