وين4 يا همان چهارمين دور گفت‌وگوها در پايتخت اتريش كه تنها چند قدم تا نام بردن از آن در كتاب‌هاي تاريخي به عنوان شهري سرنوشت‌ساز در حل پيچيده‌ترين پرونده جهاني، فاصله دارد. از سه‌شنبه‌شب كه تيم هسته‌يي ايران به رياست محمدجواد ظريف، وزير خارجه كشورمان براي ورود به سخت‌ترين و پيچيده‌ترين مرحله مذاكرات با 1+5 وارد وين شد تا كار تدوين متن توافقنامه نهايي را آغاز كنند گمانه‌زني‌ها در مورد گفتوگوهاي پيش رو نيز شروع شد؛ گمانه‌هايي كه همه حاكي از تصميم طرف‌هاي مذاكره براي رسيدن به يك نتيجه قابل قبول براي همه مذاكره‌كنندگان است.
شايد از اين رو كه اين بار خبري از مخالفت‌ها و موضع‌گيري‌هاي سرسختانه برخي كشورها در قبال ايران نيست هر چند در اين ميان برخي نيز نسبت به خوش‌بيني بيش از حد در مورد پايان نتيجه‌بخش اين دور از مذاكرات هشدار مي‌دهند.
به گفته اين دسته از صاحب‌نظران اين دور از مذاكرات انتظار چنداني وجود ندارد و اين دور از مذاكرات را تنها بايد يك شروع دانست؛ شروعي كه پايانش همچون ژنو 3 با حضور وزراي خارجه كشورهاي عضو گروه 1+5 در محل مذاكرات براي امضا پاي توافق همراه خواهد بود.
اين نخستين دور از تلاش دو طرف براي تدوين پيش نويس توافق جامع خواهد بود. ايران و 1+5 براي نهايي كردن توافق جامع كه بر اساس توافق مقدماتي كه آذر ماه در ژنو سوييس با عنوان برنامه اقدام مشترك حاصل شد، متعهد شده‌اند تا 20 جولاي (يكشنبه 29 تير 1393) يعني پايان دوره شش ماهه توافق اوليه در ژنو، به توافق نهايي و جامع دست پيدا كنند.
همچنين يكي از نكات مهم در اين دور از گفت‌وگوها اضافه شدن كارشناسان حقوقي به تيم مذاكره‌كننده ايران است.
به گفته عراقچي، معاون وزير خارجه كشورمان «در بحث نگارش متن به نظرات حقوقي كارشناسان نياز داريم. ما در توافق ژنو هم از مجموعه‌يي از كارشناسان بهره مي‌گرفتيم و اين بار با توجه به اينكه مساله جامع‌تر است تعداد كارشناسان بيشتر شده است.»
از اين رو در اين دور از مذاكرا ت برخلاف اعلام قبلي، جمشيد ممتاز و اميرحسين زماني‌نيا به همراه ديگر اعضا در مذاكرات روز نخست ايران و 1+5 حضور يافتند. اگر در ژنو موضوع رآكتور اراك مذاكرات را بارها با چالش همراه كرد اين‌بار با حل موضوع اراك بين ايران و 1+5 آنچه كه قرار است در اين دور از گفت‌وگوها در مورد آن بحث شود ميزان سانتر يفيوژهاي ايران است.
موضوعي كه به گفته ناظران صحبت در مورد كاهش آنها سخت و دشوار خواهد بود و از اين رو مي‌تواند به چالش جدي اين دور از مذاكرات تبديل شود.
وين4 از سه‌شنبه شب با شام كاري ظريف و اشتون و تيم همراه‌شان در چنين فضايي آغاز به كار كرد.
فضايي همراه با خوش‌بيني‌هاي محتاطانه، همراه با اميدواري در طرفين گفت‌وگو. از سوي ديگر به گزارش ايسنا «برنامه مشترك جامع» به «توافق جامع» تغيير يافته است.
ظريف: ممكن است يك نقطه و ويرگول هم محل اختلاف باشد
اما پيش از آغاز اين دور از مذاكرات، سه‌شنبه‌شب، مذاكره كنندگان ارشد هسته‌يي ايران و گروه 1+5 در ضيافت شام كاري در مورد جزئيات اين مرحله از گفت‌وگوها با يكديگر مذاكره كردند.
محمدجواد ظريف پس از ديدار دوجانبه‌اش با كاترين اشتون در شامگاه سه‌شنبه با بيان اينكه بحث خوبي درباره نحوه و چارچوب كار داشتيم گفت: بار ديگر تاكيد كرديم كه دو طرف بايد به طور مشترك كار را پيش ببرند. وزير امور خارجه كشورمان با اشاره به حساسيت اين دور از مذاكرات كه دو طرف وارد مرحله نگارش مي‌شوند گفت: ضروري است دو طرف با اطمينان از روش برخورد طرف مقابل و اعتماد به نفس وارد مذاكره شوند و فكر مي‌كنم جلسه سه‌شنبه‌شب چارچوب مناسبي را براي پيش بردن كار فراهم كرد.
ظريف با تاكيد بر اينكه اين دور از مذاكرات حساس و دقيق و به نوعي سرنوشت‌ساز است مي‌گويد: وقتي وارد نگارش متن مي‌شويم ممكن است يك نقطه و ويرگول هم محل اختلاف باشد و قابل پيش‌بيني نيست و به همين دليل به جز نشست ارديبهشت، سه نشست ديگر در سطح سياسي خواهيم داشت و دوطرف تصميم گرفته‌اند تقريبا نيمه دوم تيرماه را در برنامه‌شان خالي بگذارند تا تمام وقت مذاكره كنيم؛ البته اگر نياز باشد. در عين حال امكان مذاكرات كارشناسي نيز وجود دارد.
به گزارش مهر، وزيرخارجه كشورمان بار ديگر با تاكيد بر دشواري‌هاي موجود در روند مذاكرات گفت: البته در صورتي كه طرف مقابل با حسن‌نيت و واقع‌بيني وارد مذاكرات شود اين احتمال وجود دارد كه مذاكرات زودتر از زمان تعيين شده شش‌ماهه، به نتيجه نهايي دست يابد. وي در اين حال گفت: روند نگارش متن نهايي مذاكرات همانند حل جدول است كه ضروري است همزمان و گام به گام به جلو حركت كرد. از اين رو لازم است با متانت و حوصله اما بدون اتلاف وقت به پيش رفت و اين سياستي است كه گروه ما آن را دنبال مي‌كند.وزيرخارجه كشورمان بار ديگر تاكيد و ابراز اطمينان كرد كه مباحث مربوط به سيستم‌ها و امكانات دفاعي كشورمان موضوع مذاكرات با گروه 1+5 نخواهد بود.
وي در تشريح برنامه اقدام مشترك ژنو هم گفت: برنامه اقدام مشترك دو تاريخ دارد كه يكي براي اجراي مرحله نهايي است كه در بهمن ماه 1393 اجرايي مي‌شود. دومين تاريخ هم به پايان مرحله اول مذاكرات اختصاص دارد كه همان پايان تيرماه 93 است. ما از ابتدا برنامه‌ريزي و تلاش كرديم با رسيدن به نخستين تاريخ، كار دستيابي به توافق جامع را هم نهايي كنيم البته مجبور به اين كار نيستيم اما همه تلاشمان را به كار مي‌بنديم كه در پايان تيرماه مذاكرات نهايي شود اما اگر در اين تاريخ نشد، ضروري است كه مذاكراتي درباره تمديد زمان مرحله نخست صورت پذيرد. ظريف احتمال داد اواخر خرداد يا اوايل تيرماه نياز به اجلاس وزيران خارجه ايران و كشورهاي 1+5 باشد.
عراقچي: هيچ موضوعي را نمي‌توان حل شده دانست
پس از او نوبت عباس عراقچي بود تا در مورد مذاكرات پيش رو سخن بگويد. او نيز سه‌شنبه‌شب تاكيد كرد: هدف اول ما اين است كه به يك توافق اوليه درباره چارچوب برسيم و هنوز نمي‌دانيم اين توافق احتمالي اصولا به چه شكل و با چه اجزايي باشد و چارچوب و كليات آن را از روز چهارشنبه شروع به بحث مي‌كنيم كه شامل نام يا عنوان آن هم مي‌شود. طبيعي است هر طرف از مذاكرات ديدگاهي را درباره نام اين توافق داشته باشد و ما هم شنيد‌ه‌ايم و ما هم ايده‌هايي داريم اما اينكه كدام يك مذاكره و نهايي شود در طول مذاكرات مشخص مي‌شود.
عراقچي درباره احتمال حضور وزيران خارجه 1+5 در اين دور از مذاكرات اظهار كرد: در اين مرحله خير، اما در دورهاي بعدي اگر در مقطعي لازم باشد براي برخي تصميمات كه به حضور مقامات ارشد سياسي نياز دارد وزيران خارجه كشورهاي ديگر هم به مذاكرات ملحق مي‌شوند. بعد از رسيدن به توافق هم وزيران خارجه براي جلسه پاياني خواهند آمد.
عراقچي درباره موضوع چاشني‌هاي انفجاري با بيان اينكه اين موضوع ميان ايران و آژانس بحث مي‌شود و موضوع جديدي هم نيست اظهار كرد: اين موضوع از سوالات آژانس است كه از گذشته باقي مانده است چرا كه پاسخ به آن فراتر از تعهدات پادماني ما بود اما در همكاري جديد ميان ايران و آژانس قرار شده است به آن پاسخ دهيم. ما هم توضيحات لازم در اين باره را ارائه كرديم اما احتمالا يك دور ديگر كارشناسان دو طرف با يكديگر ملاقات مي‌كنند تا اين مساله حل و فصل شود و ما فكر مي‌كنيم اين موضوع بايد بسته شود.
وي اضافه كرد: تا قبل از پايان مهلت مرحله دوم كه 25 ارديبهشت است جلسه ديگري خواهيم داشت تا درباره گام قبلي موضوعات را نهايي كنيم و براي همكاري‌هاي بعدي نيز آماده شويم.
اين عضو تيم مذاكره‌كننده هسته‌يي كشورمان درباره اظهارات رييس سازمان انرژي اتمي كه گفته است موضوع اراك با بازطراحي آن حل شده است، با تاكيد بر اينكه هيچ موضوعي را نمي‌توان حل شده تصور كرد، افزود: همه موضوعات به هم مرتبط است و تا وقتي درباره همه‌چيز توافق نكنيم درباره هيچ چيز توافق نشده است. البته درباره اراك راه‌حل‌هايي مطرح شده از جمله آنچه آقاي صالحي عنوان كردند مبني بر اينكه با ايجاد تغييراتي فني در برخي از قسمت‌هاي رآكتور، ميزان پلوتونيومي كه مي‌تواند باعث نگراني باشد را كاهش دهند. اين قطعا با حفظ ماهيت آب سنگين اراك خواهد بود و اراك به مسير طراحي شده خودش ادامه خواهد داد. عراقچي تاكيد كرد: ما هنوز نمي‌توانيم تاييد كنيم كه ايده‌يي درباره اراك مورد موافقت واقع شده و مذاكرات كارشناسي و فني در اين باره ادامه دارد. اميدواريم بتوانيم هنگام نگارش متن اختلاف‌نظرها ميان دو طرف است را برطرف كنيم.
اين عضو تيم مذاكره‌كننده با اشاره به تيم مشورتي حقوقي همراه هيات ايران در وين گفت: جمعي از اساتيد حقوق و كارشناسان حقوقي در وزارت خارجه مشخص شدند تا هيات مذاكره‌كننده را ياري دهند. در بحث نگارش متن به نظرات حقوقي كارشناسان نياز داريم. ما در توافق ژنو هم از مجموعه‌يي از كارشناسان بهره مي‌گرفتيم و اين بار با توجه به اينكه مساله جامع‌تر است تعداد كارشناسان بيشتر شده است.
همچنين معاون حقوقي و امور بين‌الملل وزير امور خارجه و سخنگوي گروه مذاكره‌كننده هسته‌يي ايران، با تاكيد بر اينكه نسبت به دستيابي به توافق نهايي در پايان مهلت شش ماهه اميدواريم، گفت: براي تحقق اين هدف سه مرحله مذاكره ديگر علاوه بر وين 4 تا تاريخ 30 تير ماه پيش‌بيني شده كه بسيار فشرده و سنگين خواهد بود. با اين اوصاف، مذاكرات مقدماتي صبح ديروز در وين4، طبق معمول پس از عكس يادگاري ظريف و اشتون و يك جلسه كوتاه آغاز شد و پس از آن هيات‌ها براي مشورت به هتل‌هاي محل اقامت‌شان رفتند تا خود را براي گفتوگوهاي بعدي آماده كنند. قرار است اين مذاكرات تا جمعه ادامه پيدا كند.
|منبع: روزنامه اعتماد|