بایوساید چیست؟ گونهای از مواد شیمیایی ضد رسوب، بایوساید نام دارند که انواع میکروارگانیسمها را از بین میبرند. با توجه به اینکه از بین بردن میکروارگانیسمهای مضر در صنایع گوناگون مانند تصفیه آب، نفت و گاز نقش حائز اهمیت دارند، از مواد شیمیایی ضد رسوب برای این فعالیت استفاده میشود. بایوساید (مواد آنتی باکتریال) با توجه به نوع کاربرد آن از ترکیبات گوناگونی تولید شده و به عنوان یک ماده ضد رسوب، باکتری کش و ضدعفونی کننده در صنایع گوناگون کاربرد دارد. در ادامه مطالب همراه ما باشید تا اطلاعات بیشتری در خصوص بایوساید و کاربرد آن به دست بیاورید.
بایوساید
انواع قارچ ها، سموم و آفات که برای موجودات زنده زیان بار هستند، به وسیله زیست کشت یا نابود کننده ی بایوساید از بین می روند. این محصول جهت حفاظت از گیاهان در برابر میکروارگانیسمها یا حیوانات ناخواسته استفاده می گردد. در معنای دیگر بایوساید یک میکروارگانیسم یا ماده شیمیایی است که به وسیله روشهای بیولوژیکی و شیمیایی در محیط طبیعی، از ارگانیسم های مضر، کنترل یا جلوگیری می کند. این ماده از لحاظ صنعتی به عنوان عوامل اکسید کننده، ضدعفونی کننده و نگهدارنده بسیار حائز اهمیت است، در کل به چند گروه اصلی تقسیم می شوند که عبارتند از:
- کنترل کننده آفات و سایر موارد مضر( از این مواد در قسمتهای گوناگون مانند صنعت داروسازی، مواد ضد رسوب، کشاورزی، جنگلداری و ضدعفونی کنندهها به کار میرود.)
- ضدعفونی کننده و محصولات بایوساید عمومی
- نگهداره ها
انواع بایوساید
قبل از اینکه انواع بایوساید ها را برایتان شرح دهیم، نحوه ی عملکرد آن ها را ذکر می کنیم، تا با کسب اطلاعات کافی با انواع آن آشنایی پیدا کنید.
میکرو ارگانیسم هایی که سبب تغییر عملکرد سلول ها می شوند، به وسیله بایوساید ها فعالیت خود را از دست می دهند و در نهایت از بین می روند. با توجه به این عملکرد بایوساید به دو دسته بندی غیر اکسید کننده و اکسید کننده تقسیم می گردد.
بایوساید اکسید کننده
یا بایوساید ممبران این نوع از محصول به صورت مایع و جامد در دسترس است، که اثربخشی و کیفیت آن به غلظت وابسته است.
بایوساید غیر اکسید کننده
آمونیوم، دی امینها، کوارتزی، آلدهیدها، آمینها و آکرولئینها جز بایوساید غیر اکسید کننده به حساب می آیند.
با توجه به عملکرد و درجه کشتار بایوساید ها در موجودات زنده و همچنین ترکیبات شیمیایی آن ها به ۶ گروه تقسیم شده اند:
ضد باکتریال:
ضد باکتری یا باکتری کش ها همراه با انواع آنتی اسکالانت آبان شیمی مانع از رشد و افزایش انواع باکتری ها می شوند.
جلبک ها یا عوامل ضد رسوب:
برای مانع شدن از رشد جلبک و کشتن آن ها از این گروه استفاده می گردد. عوامل ضد رسوب در تجهیزات دریایی به رنگ های بدنه اضافه شده تا مانع از رشد و تکثیر جلبک ها در زیر آب شود.
قارچ کش ها:
برای پیشگیری و کنترل رشد قارچ های سمی این گروه تاثیرگذار هستند.
علف کش ها:
آفاتی که در رشد گیاهان یا پوشش های گیاهی اختلال به وجود می آورند به وسیله این گروه سم زدایی و از بین می روند.
عوامل ضد میکروب:
برای کنترل میکروارگانیسم های کوچک مانند میکروب ها، تک سلولی ها و ویروس ها این گروه تاثیرگذار هستند.
حشره کش ها:
برای کنترل و حذف آفات حیوانی این گروه به کار می روند.
بایوساید های فلزی:
جهت ضدعفونی کردن سیستم های آب صنعتی از یون نقره به کار می رود. با توجه به اینکه این بایوساید برای سلامتی انسان مضر است، به طور معمول مورد استفاده قرار نگرفته و کاربرد بسیار محدودی دارد.
کاربرد بایوساید ها
در مطالب قبلی متوجه شدید که در حوزه های گوناگونی از بایوساید ممبران استفاده می شود. یکی از مهمترین کاربرد این محصول از لحاظ کمی در تصفیه آب صنعتی عمومی است. این ماده به عنوان ضدعفونی کننده با عمر کوتاه، همانند کولر در پاکسازی و تصفیه آب استخرهای شنا کاربرد دارد. اما موارد مصرف آن محدود به این حوزه نیست.
در اکثر مواد نگهدارنده، مبلمان، پردهها، مواد ضد میکروبی، کاغذ دیواری، مصالح ساختمانی و ... بایوساید ممبران مورد استفاده قرار می گیرد. در منازل مواردی مانند محصولات پاک کننده، ضدعفونی کننده های مربوط به حیوانات و گیاهان خانگی، مواد لباسشویی، محصولات بهداشت شخصی مانند لوازم آرایشی، ضدعفونی کنندههای سطوح جز منابع اصلی بایوساید هستند.
در صنایع غذایی برای ضدعفونی سازی ظروف و جلوگیری از رشد میکروب در غذاها و نوشیدنی ها به طور عمده از بایوساید ممبران استفاده می شود. بایوساید با خواص ضدعفونی کننده در میکروب زدایی دستگاه های مرتبط با تولید، حمل و نقل ذخیره نوشیدنی و مواد خوراکی و ظروف به کار می رود.
شایان ذکر است که این محصول علاوه بر میکروب زدایی و ضدعفونی کردن، به عنوان یک ماده افزودنی موجب افزایش طول عمر محصولات غذایی و ماندگاری آن ها میشود.
در صنعت دامپروری و تولید محصولات دامی بایوساید نقش بسزایی به عنوان ضدعفونی کننده و میکروب زدا دارد.
این محصول به عنوان ضد رسوب نیز در مواردی مانند سوخت، تولید پلاستیک، مصالح ساختمانی رواج فراوان دارد.
استفاده از بایو ساید در تصفیه آب
این محصول در قسمت تصفیه آب به عنوان کشنده میکروب، باکتری و ضد عفونی کننده به کار می رود؛ که انواع گوناگون آن مانند برم، کولر و بایوساید غیر اکسید کننده در قسمت تصفیه آب به کار می رود.
خطرات ناشی از مصرف بایو ساید
ما در مطالب بالا مزایا و خواص مطلوب بایوساید را برایتان بیان کردیم، اما شایان ذکر است که این محصول به دلیل ویژگی ذاتی کشنده بودن موجودات زنده، اثرات مضری در انسان، محیط زیست و حیوانات به جای خواهد گذاشت.
به طور مثال بعضی از خطرات بایوساید ممبران در پرندگان، مخصوصاً آبزیان مشاهده شده است. به علت اثرات خطرناک این محصول، اتحادیه قوانینی را در خصوص نحوه مصرف آن مصوب کرده است. بنابراین برای حفاظت از سلامت انسان، محیط زیست و حیوانات باید ریسک محصول مورد ارزیابی قرار گیرد و سپس به بازار عرضه شود.
یک عنصر مهم برای ارزیابی میزان ریسک مصرف این محصول به دستور عمل های استفاده از آن مربوط می گردد. قبل از مصرف باید به روش استفاده، میزان دز مصرفی و تعداد کاربرد های آن توجه داشت.
این نکته نیز باید گفته شود که انسان از طرق گوناگون خانگی، عمومی و صنعتی در معرض استفاده از محصولات بایوساید قرار گرفته به همین جهت باید قبل از استفاده به قرارگیری جمعیت آسیب پذیر در معرض این محصول توجه کرد.
نتیجه گیری
با استفاده از بایوساید انواع میکروارگانیسمهای مضر برای سلامت انسان و موجودات زنده از بین می رود. امروزه انواع بایوساید های شرکت آبان شیمی پالایش با کاربردهای متفاوت مورد استفاده قرار می گیرد. این محصول شیمیایی علاوه بر مزایای بسیار، دارای معایبی است، که باید به دستور عملهای تصویب شده توجه داشت، تا سلامت انسان محیط زیست و سایر موجودات زنده به خطر نیفتد.