جام جم آنلاین نوشت: بیابان لوت ویژگیهای منحصربفردی دارد از طولانی و بلندترین کلوتها گرفته تا تپههای ماسهای و نبکاهایی که نمونه آن در جهان کمتر دیده میشود. علاوه بر این گونههای گیاهی و جانوری خاصی نیز در این بیابان زیست میکنند. این درحالی است که گرمترین نقطه جهان نیز در بیابان لوت به ثبت رسیده است و این ویژگیها از این بیابان اکوسیستمی میسازد که نیازمند مراقبت و نگهداری ویژه است.
با این حال آنطور که باید برای مراقبت از این اکوسیستم منحصر بفرد تلاش نمیشود و این روزها معدنکاوی و گردشگری بیضابطه این اثر طبیعی کشورمان را تهدید میکند. برای نمونه بسیاری از آفرود سواران در این اکوسیستم جولان میدهند و سبب تخریب پوشش گیاهی و رخسارههای طبیعی این منطقه میشوند.
لوت اکوسیستمی منحصربفرد
برخی افراد و مسئولان از اهمیت حفظ بیابان لوت غافل هستند و به نظر میرسد آنها درک درستی از این اکوسیستم ندارند و تصور میکنند که لوت نیز مانند مناطق بیابانی انسان ساز است که به دلیل فعالیتهای نامناسب انسان قابلیتهای حیاتی خود را از دست داده است.
وحید جعفریان، مدیرکل دفتر امور بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری درباره اهمیت بیابان لوت میگوید: بیابانهای طبیعی با عرصههایی که به دلیل مدیریت نامناسب منابع آب و تغییرات کاربری و از بین بردن پوشش گیاهی ظاهری شبیه بیابان پیدا میکنند، متفاوت هستند. لازم به یادآوری است که بیابانزایی عاملی انسانی است که به دلیل مدیریت نامناسب سرزمین اتفاق میافتد. اما بیابانهای طبیعی اکوسیستمهایی خاص هستند که با محیط، پوشش گیاهی و گونههای جانوری خود در تعادل قرار دارند.
ویژگیهای منحصربفرد بیابان لوت سبب شد اقدامات لازم برای ثبت آن در فهرست میراث جهانی یونسکو از سال 93 آغاز شود و پس از تلاشهای بسیار بیابان لوت در بیست و هفتم تیرماه 1395 در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار گرفت.
3 چالش ویرانگر لوت
کم نیستند کارشناسانی که تاکید میکنند، بیابان لوت نیازمند توجه ویژه است و نهادهای مسئول در این حوزه باید برای نگهداری از این اثر طبیعی قدمهای موثرتری بردارند، زیرا اگر این تعامل بین دستگاهها شکل نگیرد خطر تخریب جلوهای خاص این اکوسیستم هر روز جدیتر میشود.
مدیرکل دفتر امور بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری در این باره میگوید: پوشش گیاهی بیابان لوت متاثر از منابع زیر زمینی آب و سیلابهایی است که هر چند سال یکبار اتفاق میافتد. به همین دلیل اگر این منابع از این اکوسیستم دریغ شود یا کیفیت آنها آسیب ببیند. بسیاری از رخسارههای منحصربفرد لوت از بین خواهد رفت.
آن طور که او توضیح میدهد به دنبال از دست رفتن منابع آب در بیابان لوت پوشش گیاهی و جانوری منطقه نیز دچار آسیب خواهد شد.
توسعه ناپایدار و معدنکاوی نیز از دیگر عوامل تخریب اکوسیستم لوت به شمار میآید. جعفریان در این باره توضیح میدهد: بحث تغییر کاربری زمین مانند معدنکاوی نیز بشدت می تواند این اکوسیستم را تخریب کند.
مدیرکل دفتر امور بیابان سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری از گردشگری غیر مسئولانه نیز به عنوان عاملی که بیابان لوت را تهدید میکند، نام میبرد و میگوید: گردشگری باید براساس شاخصههای پایداری انجام شود و جوامع محلی نیز باید از این مساله بهرمند شوند.
به این ترتیب باید تاکید کرد که دستگاههای مسئول مانند سازمان حفاظت محیط زیست، سازمان منابع طبیعی، وزارت گردشگری و میراث فرهنگی و وزارت صنعت، معدن و تجارت باید برای حفظ این اکوسیستم ارزشمند نهایت همکاری را با یکدیگر داشته باشند و با در اولویت قرار دادن توسعه پایدار، شرایطی ایجاد کنند که نسلهای آینده نیز بتوانند از چنین اکوسیستمهایی استفاده کنند.