بررسی تحلیلی نامه دیپلمات‌های آمریکایی به «اوباما»: بسیج برای جنگ یا صلح

شرق: بادهای موافق و مخالف در آمریکا وزیدن گرفته است، برخی موافق تحریم‌های گسترده علیه تهران هستند و برخی منتظر انتخابات ریاست‌جمهوری هستند تا تحریم‌های بیشتر وضع کنند یا تحریم‌ها را کم کنند. کمیته روابط خارجی سنا روزهای پرکاری را طی می‌کند؛ روزهایی که با امضاهای متعدد اعمال تحریم‌های بیشتر علیه تهران می‌گذرد، تحریم تا رسیدن به محدوده واردات غذا و دارو. اما جریان دیگری در واشنگتن تلاش می‌کند نشان دهد که قصد دارد فتیله تحریم‌ها را پایین بکشد و پیشنهاد مذاکره را مطرح می‌کند.  روز جمعه 35 دیپلمات باسابقه آمریکایی گزارشی با نام «پروژه ایران» منتشر کردند، گزارشی که در قالب آن از سیاست‌های دولت «اوباما» در مواجهه با ایران انتقاد کردند. آنها در این گزارش توصیه کرده‌اند که «ایالات متحده آمریکا در حال حاضر باید برای انجام گفت‌وگوی مستقیم با تهران به‌‌ اندازه‌ منزوی کردن ایران و تحت فشار قرار دادن این کشور برای انجام مذاکره با جامعه بین‌المللی، انرژی و خلاقیت صرف کند.» به اعتقاد این کارشناسان، اعمال فشار به ایران برای  توقف برنامه هسته‌ای این کشور بی‌نتیجه است و با واکنش متقابل این کشور روبه‌رو شده و به روابط آینده دو کشور لطمه وارد می‌کند.  در همین حال، «جان کری» نیز در محل کار پیشینش، کمیته روابط خارجی سنا، حاضر شد و از سناتورهایی که دنبال تحریم‌های بیشتر تهران هستند، خواست تا زمان انتخابات ریاست‌جمهوری تهران دست نگه دارند. «جان کری» به آنها گفت: «دو ماه تا برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری در ایران باقی است و اوضاع در این کشور مشخص نیست.»داوود هرمیداس باوند، استاد دانشگاه در این رابطه می‌گوید: «برخی امضا‌کنندگان این گزارش عضو شورای همکاری ایران و آمریکا هستند، مثل برژینسکی. این شورا سال‌ها خواهان دیالوگ سازنده ایران و آمریکا و رفع موانع بین این دو کشور است. سال‌هاست که شورای همکاری ایران و آمریکا، این خط‌مشی را پیگیری می‌کند. افرادی مانند مادلین آلبرایت، ریچارد مورفی،‌گری سیک و برخی روسای کمپانی‌های نفتی نیز عضو این شورا هستند.» باوند معتقد است که گزارش «پروژه ایران» تقریبا با نظر شورای همکاری ایران و آمریکا همسو است زیرا این شورا معتقد است که دیالوگ سازنده بین ایران و آمریکا می‌تواند در مسایل موجود بین این دو کشور راهگشا باشد. این استاد دانشگاه اضافه می‌کند: «اعضای شورای همکاری ایران و آمریکا در تلاش هستند تا فضای موجود میان دو کشور را عوض کنند و در نهایت آمریکا را از توسل به استراتژی سخت‌افزاری دور نگه دارند.»  «باراک اوباما» در ابتدای انتخابات و آغاز احراز رسمی مقام ریاست‌جمهوری مایل به حل و فصل مساله ایران از طریق گفت‌وگو بود و با پیام نوروزی و پیام ویژه‌ای که خطاب به مسوولان جمهوری اسلامی ایران نوشت، نیز این موضع را تکرار کرد. دیپلمات‌های امضا‌کننده گزارش نگران هستند که ادامه وضع موجود باتوجه به اینکه تحریم‌ها اثر مورد نظر را در پی نداشته، به اجبار آمریکا را به سمت استراتژی سخت‌افزاری سوق دهد، در حالی که آنها معتقدند گفت‌وگوی سازنده می‌تواند راه مناسب حل معضل موجود بین دو کشور باشد.  اما داوود هرمیداس‌باوند از زاویه دیگری از اثر انتشار این گزارش یاد می‌کند. او معتقد است با انتشار این گزارش و گزارش‌هایی از این دست، به مرور افکار عمومی داخلی آمریکا و در مرحله بعد افکار عمومی جهانی به این نتیجه می‌رسد که آنها مخالف ورود آمریکا به درگیری نظامی و از پیامدهای آن نگران هستند. با توجه به تجربه تلخ آمریکا و مردمش از حمله آمریکا به افغانستان و عراق، سیاستگذاران آمریکایی تلاش می‌کنند به افکار عمومی نشان دهند که برای گفت‌وگو با ایران تلاش‌های مکرری کرده‌اند ولی در صورت قبول نشدن پیشنهاد از سوی ایران، به‌تدریج افکار عمومی آمریکا آماده می‌شود تا  برای اقدام نظامی احتمالی آماده شود.  باوند معتقد است، همین منظر در مورد جامعه بین‌الملل نیز قابل تسری است، آمریکا با توجه به تجربه افغانستان و عراق، مایل نیست تنها وارد عرصه نظامی شود، با این حرکت‌ها، به‌تدریج افکار عمومی جهانی نیز متقاعد می‌شود که ایالات متحده آمریکا دنبال گفت‌وگو است؛ اما ایران این پیشنهاد را نمی‌پذیرد. این استاد دانشگاه تاکید می‌کند که برخی در داخل کشور ایران توجه نمی‌کنند که پذیرش گفت‌وگو، مترادف با تسلیم نیست؛ بلکه گفت‌وگو متعادل‌کننده اختلافات است و در شرایطی، می‌تواند منجر به تفاهم نیز شود. او اضافه می‌کند: «با توجه به مسایل موجود میان ایران و آمریکا، با مشکلات گوناگونی روبرو هستیم که برای کاهش اثر آن مجبوریم به برخی کشورهای دیگر نزدیک شویم که شاید منطبق با منافع کشور نباشد.» این استاد دانشگاه اضافه می‌کند: «رد درخواست گفت‌وگوی یک کشور پیشنهاد‌دهنده می‌تواند نوعی تشدید اختلاف به‌همراه آورد.»
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
35 نفر از کارشناسان و دیپلمات‌های سابق آمریکایی از هر دو حزب «دموکرات» و «جمهوری‌خواه» نام دیپلمات‌های سابق، افسران نظامی و مقام‌های دولتی و سیاسی از هر دو حزب دموکرات و جمهوری‌خواه آمریکا آمده است.