به گزارش خبرنگار مهر، سعديه محل زندگي و دفن سعدي شاعر برجسته پارسيگوي است.
اين مکان در ابتدا خانقاه سعدي بوده که وي اواخر عمرش را در آنجا ميگذرانده و سپس در همانجا دفن شدهاست. سعديه علاوه بر اينکه يکي از اماکن فرهنگي و ميراثي کشور و شيراز است، نزد شيرازيها نيز داراي احترام و جايگاه بسياري است.
در محوطه آرامگاه علاوه بر مقبره سعدي بناهاي ديگري نيز وجود دارد که از آنجمله مي توان به حوض ماهي اشاره کرد.
حوض ماهي در سمت چپ آرامگاه واقع است و در داخل به شکل هشت ضلعي است و با ۲۸ پله به صحن آرامگاه وصل ميشود، مشهور است که سعدي نزديک زاويه خود، حوضچههايي از سنگ مرمر ساخته بوده که آب در آنها جريان داشتهاست. شستشو در اين آب، خصوصا در شب چهارشنبه سوري جزء معتقدات مردم شيراز بودهاست.
شيرازيها براي آبي که درون اين حوض روان است جايگاه خاصي قائلند، آب سعدي از کوه بمو جريان دارد و بعد از ورود به شيراز وارد آرامگاه سعدي مي شود.
اين آب براي مردم منطقه سعدي بسيار ارزشمند و قابل احترام است و در دوره هاي مختلف تاريخي نيز نقش حياتي در زندگي مردم داشته است.
سالمندان منطقه سعدي هنوز براي اين آب ارزش زيادي قائل هستند و حتي برخي از آنها هنوز به ياد دارند که پدرانشان براي لايروبي قنات اين آب هرساله اقدام مي کردند و مسير را لايروبي مي کردند تا آب مثل هميشه در محل زندگيشان جاري باشد.
در جوار آرامگاه محلي به نام رختشوي خانه وجود دارد که آب سعدي در آن نيز روان است. در پيکر اين محل همچنان باقيمانده شمع هايي که مردم محل به قصد گرفتن حاجت روشن کرده بودند نمايان است، شمع هايي که نشان مي دهد که آب سعدي چقدر در ميان مردم شيراز و به خصوص محل سعدي جايگاه مقدسي دارد.
اين آب قبل از اينکه سعدي در اين منطقه مستقر شود جريان داشته است.
اين آب 80 سال پيش نيز قطع شد و مسن ترهاي منطقه هنوز به ياد دارند که چگونه براي بازکردن راه آب به حرکت افتادند.
باوري که بين مردم رواج دارد اين است که در آن زمان وقتي مردم براي باز کردن راه آب به محل رفته بودند ندايي آمد که برگرديد و آب نيز دوباره روان خواهد شد و وقتي مردم به شهر برمي گردند مي بينند که آب دوباره در منطقه سعدي جاري شده و به همين دليل مردم براي اين آب احترام خاصي قائل هستند.
آب سعدي بعد از 80 سال قطع شد
اين عنصر فرهنگي شهر به علت ريزش بخشهايي از قنات از روز جمعه کم کم جريان خود را از دست داد به گونه اي که از روز شنبه ديگر آب سعدي در حوض ماهي به کلي قطع شد.
قطعي آب سعدي باعث شده بود که تعداد زيادي از ماهي هاي حوض سعدي نيز تلف شوند و بعد از دو روز و در عصر روز يکشنبه دوباره کم کم آب سعدي به آرامگاه برگشت.
ميراث فرهنگي نيز تلاش زيادي را انجام داد تا علت قطعي آب را پيدا و مشکل را برطرف کند که در نهايت اين اتفاق عصر روز گذشته صورت گرفت.
حوض ماهي سعدي
حوض ماهي قبل از قطعي آب سعدي
يکي سالمندان منطقه سعدي در گفتگو با خبرنگار مهر در رابطه با آب سعدي گفت: از شش ماه پيش آب سعدي رو به کاهش رفته بود تا اينکه روز جمعه آب به کلي قطع شد.
وي بيان کرد: از قبل نيز يکسري لايروبي انجام شده بود اما از روز جمعه آب به کلي قطع شد و از بعد از ظهر روز يکشنبه حوالي ساعت 14 و 30 دقيقه کم کم آب سعدي دوباره جريان يافت.
اين شهروند کهنسال سعدي درباره آب سعدي گفت: اين آب در آرامگاه سعدي، حمام سعدي و باغ دلگشا روان بوده است.
وي با تاکيد بر اينکه در طول دوره هاي تاريخي اين آب به حدي براي مردم منطقه ارزش داشت که همواره بزرگترها براي لايروبي قنات اقدام مي کردند و مراقبت از آب سعدي را بر عهده داشتند، افزود: يکي از عناصر فرهنگي آرامگاه سعدي که نزد شيرازيها احترام خاصي دارد آب سعدي است که اگر اين آب نباشد حوض ماهي درون آرامگاه نيز ماهيتي ندارد.
وي بيان کرد: مردم منطقه پيگير قطعي آب سعدي بودند تا اينکه به گمانه اي مستدلي دست يافتند مبني بر اينکه براي ساختماني که در پشت آرامگاه سعدي در حال ساخت است و به مرکز سعدي تعلق دارد به صورت کارشناسي پي کني نشده و اين امر به جويي که آب سعدي در آن جريان دارد آسيب وارد کرده و اين امر در قطع شدن آب سعدي مي تواند موثر باشد.
گفته هاي ديگر بوميان منطقه نيز بر اين امر تاکيد دارد که ممکن است پي کني ساختمان آسيبهايي را به قنات سعدي زده باشد.
در طول ساعاتي که خبرنگار مهر در محله سعدي با مردم در حال گفتگو بود، بوميان منطقه به صورت مستمر از يکديگر در رابطه با مشکل آب سعدي مي پرسيدند و اين امر نشان دهنده جايگاه آب سعدي در ميان مردم منطقه است، جايگاهي که هنوز مردم اعتقاد دارند بايد حفظ شود.
حوض ماهي سعدي
حوض ماهي در ساعات اوليه جريان يافتن دوباره آب در روز يکشنبه
يکي ديگر از قديمي هاي محله سعدي نيز در اين رابطه به خبرنگار مهر گفت: پدران ما از اين آب حفاظت و آن را لايروبي مي کردند و اگر متوليان امر اجازه دهند خودمان نيز براي محافظت از آن با آنهاهمکاري خواهيم کرد زيرا ارزش اين آب براي مردم منطقه بسيار زياد است.
مدير انجمن دوستداران ميراث فرهنگي استان فارس در خصوص قطعي آب سعدي براي دو روز، به خبرنگار مهر گفت: مسئله حائز اهميت اين است که مردم منطقه قبل از ميراث فرهنگي و يا هر ارگان ديگري خودشان از اين آب حفاظت مي کردند.
مسعود منيعاتي بيان کرد: يکي از دلايل مراقبت اين بوده که از اين آب براي استفاده عام خودشان بهره مي جستند، استفاده هايي نظير کشاورزي، شستشو، شرب و... اما مسئله ديگر اعتقادات سنتي مردم نيز هست که براي اين آب تقدس و احترام خاصي قائلند.
وي با اشاره به احتمال تاثيرات پروژه مرکز سعدي شناسي بر ريزش قنات نيز بيان کرد: اگر چنين چيزي درست باشد پس نمي توان کارکردهاي مرکز سعدي شناسي را مطلوب دانست زيرا آب سعدي عنصر فرهنگ زنده هست و اکنون به اين عنصر فرهنگي لطمه وارد کند.
مدير انجمن دوستداران ميراث فرهنگي فارس با اشاره به موضوع قناتها نيز بيان کرد: اين قناتها در طول تاريخ از سوي مردم مراقبت مي شده و اکنون نيز مي توان براي حفاظت بيشتر، از خود مردم منطقه بهره جست و مراقبت را به آنها سپرد.
به هر حال حوض ماهي يکي از عناصر فرهنگي مهم آرامگاه و يادگاري از روزگار سعدي است و مردم شيراز نيز با اين حوض خاطرات زيادي دارند، خاطراتي که نزد مردم شهر وبه خصوص بوميان محل سعدي داراي ارزش زيادي است.
اين عناصر فرهنگي بايد به شکل مناسبي مورد مراقبت قرار گرفته و بايد مراقب بود که يادگار سعدي روزي نخکشد.