از فوايد نمک يددار تصفيه شده تا مضرات نمک دريا

ابتکار: نمک زياد، کلسيم را از استخوان‌ها جدا مي‌کند و باعث دفع آن از ادرار مي‌شود. به همين دليل باعث نازک شدن و پوکي استخوان مي‌شود، در نتيجه با افزايش سن، استخوان‌ها به راحتي مي‌شکنند.
ارتباط بين مصرف زياد نمک و افزايش فشار خون بويژه در افرادي که سابقه خانوادگي فشار خون بالا دارند، به طور قطعي ثابت شده است. افزايش فشار خون نيز خطر سکته مغزي (با از کار افتادن قسمتي از بدن) يا حمله قلبي را افزايش مي‌دهد. اين موارد از علايم عمده فشار خون بالا هستند.کاهش مصرف نمک، سريعا باعث کاهش فشار خون بالا مي‌شود و اگر هميشه به مقدار کم نمک مصرف شود، فرد با افزايش سن دچار فشار خون بالا نخواهد شد.
نمک چه نقشي در بدن دارد؟
نمک يکي از مواد مورد نياز براي سوخت وساز مواد غذايي در بدن، انتقال پيام‌هاي عصبي و کارکرد صحيح عضلات است. اين ماده به مقدار محدود مورد نياز بوده و مصرف متعادل آن لازم است. به طور مثال در هنگام اسهال و استفراغ و يا فعاليت شديد بدني و در هواي گرم با مصرف کمي نمک مي‌توان املاح از دست رفته بدن را جبران کرد.
چه مقدار نمک بخوريم؟
در حال حاضر مصرف نمک که بويژه در غذاهاي آماده به ميزان زياد مورد استفاده قرار مي‌گيرد در کشور ما بالا است. طبق توصيه سازمان بهداشت جهاني، حداکثر مقدار مصرف روزانه نمک پنج گرم است. اين درحاليست که ميزان مصرف نمک در کشور 2 تا 3 برابر اين مقدار برآورد شده است. نمک دريافتي شامل نمک نمکدان، نمک موجود در مواد غذايي و نمک اضافه شده به غذا در زمان طبخ است.
مصرف زياد نمک يا غذاهاي شور چه عوارضي را به دنبال دارد؟
در صورتي که نمک به مقدار مناسب مصرف شود و کليه‌ها هم سالم بوده و عملکرد خوبي داشته باشند نمک مورد نياز بدن تامين مي‌شود، اما در صورت تداوم مصرف زياد نمک و مواد شور و يا اختلال در کارکرد کليه‌ها يا يکي از سيستم‌هاي مربوط به دفع،نمک اضافي موجب تجمع آب در بدن شده و ايجاد ورم در تمام و يا قسمت‌هايي از بدن مي‌شود. مصرف زياد نمک و غذاهاي شور از عوامل موثر بر افزايش فشار خون و بروز بيماري‌هاي قلبي – عروقي به ويژه در افرادي که سابقه اين بيماري‌ها را در خود يا خانواده دارند، مي‌شود. طبق تحقيقات مشخص شده است که دريافت زياد نمک علاوه بر افزايش فشار خون، اثرات مضر ديگري نظير سکته قلبي، پوکي استخوان، سرطان معده، آسم و... نيز بر سلامت دارند.
مصرف زياد نمک و سکته‌هاي قلبي
مقدار مصرف نمک با ميزان شيوع سکته قلبي در جامعه مرتبط است. علاوه بر اينکه نمک باعث افزايش فشار خون مي‌شود، به نظر مي‌رسد به طور مستقيم و بدون اينکه اثري بر فشار خون داشته باشد، باعث سکته قلبي نيز مي‌شود.
ارتباط مصرف زياد نمک و پوکي استخوان
نمک زياد، کلسيم را از استخوان‌ها جدا مي‌کند و باعث دفع آن از ادرار مي‌شود. به همين دليل باعث نازک شدن و پوکي استخوان مي‌شود، در نتيجه با افزايش سن، استخوان‌ها به راحتي مي‌شکنند. براي کاهش خطر پوکي استخوان، مصرف نمک بايد کاهش يابد.
نمک و سرطان معده
کاهش مصرف نمک، خطر شيوع سرطان معده را کاهش مي‌دهد. در مطالعه کشورهاي مختلف در جهان، ارتباط نزديکي بين مقدار مصرف نمک و تعداد افراد مبتلا به سرطان معده آشکار شده است. در مناطقي که مردم نمک کم مصرف مي‌کنند، شيوع سرطان معده کمتر است.
مصرف زياد نمک و آسم
مصرف نمک زياد، شرايط آسم را تشديد مي‌کند، يعني اگر مستعد ابتلا به آسم هستيد، به طور غيرمستقيم، بيماري شما را وخيم تر مي‌کند. مطالعات متعدد نشان داده اند که کاهش مصرف نمک، همراه با ساير عوامل درماني آسم، در بهبود اين بيماري موثر و مفيد است.
نگهداري مايعات بدن
مصرف نمک زياد، باعث افزايش احتباس مايعات در بدن مي‌شود.کاهش مصرف نمک در اين شرايط، حدود 2 ليتر از مايعات بدن (2کيلوگرم ازوزن بدن) را کاهش مي‌دهد. در بسياري از زنان که دچار ورم قوزک پا و تنگ شدن انگشتر در دست شان هستند، با کاهش مصرف نمک در غذاي خود، ورم بسيار کاهش مي‌يابد.
مهم ترين منابع دريافت نمک در رژيم غذايي کدام‌ها هستند؟
نمک آشپزخانه و سفره که زمان طبخ يا سر سفره به غذا اضافه مي‌شود.
- انواع غذاهاي آماده مانند سوسيس، کالباس،همبرگر و انواع کنسروها مانند کنسرو خورش ها، کنسرو سبزيجات و...
- انواع تنقلات شور مانند چيپس،چوب شور و لبنيات شور مانند پنير، دوغ و کشک
- انواع شور و ترشي
- آجيل و مغز دانه‌هاي شور (پسته، بادام، فندق، گردو و...)
براي پيشگيري از افزايش فشار خون و بيماري‌هاي قلبي به چه نکاتي بايد توجه کرد؟
- ميزان نمکي که هنگام پخت به غذا اضافه مي‌کنيد را کاهش دهيد.
- براي اجتناب از مصرف بي رويه نمک، بر سر سفره از نمکدان استفاده نکنيد.
- غذاهاي کنسرو شده و بسياري از مواد غذايي بسته بندي شده و آماده داراي مقادير زيادي نمک هستند، به همين دليل بهتر است مصرف اين مواد غذايي را محدود کنيد.
- براي بهبود طعم غذا و کاهش مصرف نمک در هنگام تهيه غذاها به جاي نمک از سبزي‌هاي تازه و معطر، سير، ليموترش، آب نارنج، آويشن،شويد و...استفاده کنيد.
- مصرف غذاهاي شور مانند آجيل شور،انواع فرآورده‌هاي غلات حجيم شده مانند چيپس و... را کاهش دهيد.
- جوش شيرين که ممکن است براي ورآمدن و پف کردن انواع نان و کيک به کار رود داراي مقدار زيادي سديم (عنصر موثره نمک) است. بنابراين در افرادي که به علت ابتلا به بيماري محدوديت مصرف نمک دارند مصرف مواد حاوي جوش شيرين هم بايد بسيار محدود شود.
نمک يددار تصفيه شده چيست و چرا بايد فقط از اين نوع نمک استفاده کنيم؟
نمک تصفيه نمکي است کاملا بهداشتي که ناخالصي‌هاي آن حذف شده است. نمک خوراکي بايد از نوع يددار و تصفيه شده باشد. نمک‌هاي تصفيه شده يددار به دليل خلوص بالا ميزان يد را بهتر و به مدت بيشتر حفظ مي‌کنند. نگهداري و ذخيره کردن نمک يددار به مدت طولاني (بيش از يک سال) موجب از دست رفتن بخشي از يد آن مي‌شود. براي حفظ يد در نمک، بايد نمک را دور از نور و رطوبت و در ظرف در بسته پلاستيکي، چوبي، سفالي و يا شيشه‌هاي رنگي و تيره نگهداري کرد و جهت اضافه کردن آن به غذا در زمان طبخ، نمک را در انتهاي پخت اضافه کرد تا يد آن در حداکثر مقدار حفظ شود. نمک تصفيه نشده به علت داشتن ناخالصي در افرادي که سابقه بيماري‌هاي گوارشي، کليوي و کبدي دارند و حتي مصرف مداوم آن در افراد سالم منجر به بروز ناراحتي‌هاي گوارشي، کليوي، کبدي و حتي جذب آهن در بدن مي‌شود. همواره به تاريخ مصرف نمک و وجود پروانه ساخت از وزارت بهداشت روي بسته بندي نمک‌ها توجه کنيد. دقت کنيد که عبارت «نمک يددار تصفيه شده» بر روي بسته بندي نمک درج شده باشد و از خريد هر گونه نمک با عنوان «صادراتي صنعتي» خودداري کنيد. نمک و غذاهاي شور بايد به مقدار بسيار کم مصرف شود و همان مقدار کم نمک نيز تنها از نوع تصفيه شده يددار باشد.
مضرات مصرف نمک دريا چيست؟
در حال حاضر مصرف نمک دريا از سوي افراد غيرکارشناس به مردم توصيه مي‌شود. نمک دريا به نمک حاصل از تبخير آب دريا گفته مي‌شود. اين نمک،تصفيه نشده و داراي انواع ناخالصي‌ها از جمله فلزات سنگين است که خطر سرطانزايي آنها به اثبات رسيده است. علاوه بر ناخالصي، ميزان يد آن کم يا حتي فاقد آن است که نياز روزانه بدن به يد را تامين نمي‌کند. هر چند نمک دريا حاوي مواد معدني از جمله فلوئور و پتاسيم است اما با توجه به اين که در مصرف مقادير زياد آن، اين املاح تامين مي‌شوند، اين ويژگي نمک دريا بسيار کم اهميت بوده و ارزش کاربري ندارد. در صورتي نمک دريا مي‌تواند مصرف خوراکي داشته باشد که در قالب استانداردهاي موجود، مجوز توليد و پروانه ساخت از وزارت بهداشت گرفته باشد.