اما ابهامی که میخواهیم در این متن برطرف کنیم، منبع اصلی سوالات کنکور است. در حقیقت میتوان کتاب درسی را بهعنوان تنها منبع موجود و کامل برای طراحی سوالات کنکور دانست. در ادامه با بررسی دقیقتر روند کنکور و طراحی سوال، پاسخ کاملتری به این پرسش داده خواهد شد.
منبع اصلی کنکور چیست؟
یکی از اساسیترین سوالهایی که وجود دارد، منبع اصلی کنکور است. آیا رتبههای برتر جزوات و منابع خاصی را مطالعه میکنند؟ آیا دبیران آنها، طراحان کنکور سراسریاند؟ آیا منابع کنکور چیزی بهجز کتابهای درسی است؟
برای پاسخ به این سوالات، در ابتدا کنکور سراسری و سپس سوالات آن را مورد بررسی قرار داده و پس از توضیحاتی پیرامون طراحی سوال، به پاسخ اصلی این پرسش خواهیم رسید.
کنکور در گذر زمان
در طی روند چندینسالهی کنکور، برخی تغییرات جزئی به وجود آمده بود اما روند کلی آن تفاوت قابل توجهی پیدا نمیکرد. تا اینکه از سال ۱۴۰۲، شیوهی برگزاری کنکور سراسری و قوانین مربوط به آن دچار تحولی عظیم شد و روند کنکور را دگرگون کرد.
در سالهای گذشته دروس عمومی و اختصاصی در کنکور مورد پرسش قرار میگرفت، در حالیکه قوانین جدید حذف دروس عمومی از کنکور را به همراه داشتند. همچنین در گذشته امتحانات نهایی تأثیر مثبتی داشتند که ارزش چندانی نداشت و باعث بیتوجهی دانشآموزان نسبت به امتحانات پایانترم میشد.
اما در قوانین جدید، نهتنها تأثیر این امتحانات قطعی شد، بلکه درصد تأثیر قطعی در طی زمان افزایش پیدا کرد و ارزش امتحانات نهایی از کنکور سراسری هم بالاتر رفت. این تغییرات در همان سال اول، با کنکور تیرماه ۱۴۰۲ که سطح دشواری قابلتوجهی داشت، آغاز شد.
سوالات کنکور سراسری
تنوع سوالات کنکور سراسری به عواملی چون رشته و درس مورد نظر وابسته است. همانگونه که سوالات دروس رشتهی علوم انسانی ماهیتی حفظی داشته و با تغییر کلمه و جملات طراحی میشوند، سوالات درس ریاضی در رشتههای علوم تجربی و ریاضیفیزیک غالباً ماهیتی حلکردنی داشته و از تغییرات عددی، تکنیکهای محاسباتی و محکزدن خلاقیت دانشآموزان در طراحی آنها استفاده میشود.
به نسبت سوالاتی که وجود دارند، سطح علمی مورد نیاز برای پاسخگویی به آنها در هر درس دارای اهمیت فراوانی است. برای مثال، روند چندسالهی کنکور نشان داده که طراحان سوالات در درس فیزیک تمایل چندانی به تألیف سوالات سخت ندارند.
همچنین در دروسی مانند شیمی و حسابان نباید توقع داشته باشیم که تعداد سوالات آسان زیاد باشند. با بررسی تاریخچهی یک دههای از کنکور سراسری، شاهد افزایش سطح دشواری در این سالها هستیم.
به نظر میرسد با گذر زمان، اهداف طراحی سوالات کنکور دستخوش تغییر شده است. بر اثر این تغییرات، طراحان سوال تلاش کردند تا در کنکور پرسشهایی مطرح شود که فهم دانشآموزان را نشانه رفته است.
تأکید بر فهم مطالب، نقطهی عطفی بود که در طراحی سوالات کنکور رقم خورد.
طراحی سوالات کنکور
اهداف طراحی سوال
طراحی سوال به چه شکل است و طراحان سوال به دنبال چه اهدافی هستند؟
پاسخدهی به چنین سوالی نیازمند توضیحات گوناگونی است که در ادامه بهطور خلاصه به برخی از آنها پرداخته میشود.
در هر سوال، هدفی وجود دارد که طراح آن با بهکارگیری تکنیکهای مختلف، به دنبال دستیابی به آن هدف است. مثلاً برخی از اوقات، هدف از سوال سنجیدن فهم شما از مطلبی دشوار در کتاب درسی است.
همچنین برخی از سوالات از مطالبی که فهم آسانتری دارند طراحی میشوند اما با ترکیبهای پیچیده، پرسشی دشوار خلق میشود. از آنجاییکه اهداف هر سوال نسبت به مطلب، درس، پایه و رشته متفاوت است، به بیان همین دو مثال بسنده میکنیم.
ویژگیهای طراحی سوالات
با بررسی سوالات سالهای اخیر کنکور سراسری، به برخی نکات قابل توجه پی میبریم. طراحان سوال به برخی از مطالب کتابهای درسی علاقهمند هستند. در هر دوره از کنکور سراسری از مطالب مشخصی بهطور ثابت سوال طراحی میشود و عموماً این موضوعات تغییرپذیر نیستند.
یکی از هنرهای طراحی سوال، پرسشهای متنوع و چندباره از مطلبی ثابت است. طراحان سوال در استفاده از افعال، جملات و کلمات توجه ویژهای دارند و با تکنیکهای مختلف، سوالات متنوعی از یک مطلب مشخص طراحی میکنند.
در کنار سوالاتی که پای ثابت کنکور هستند، هر ساله سوالاتی تألیف میشوند که نویدبخش سبک و سیاقی جدید در طراحی سوالات مربوط به برخی از مطالب کتابهای درسی است.
یکی از نکات حیاتی، حل سوالات کنکور سراسری سالهای گذشته است. به واسطهی این کار و بررسی دقیق روند طراحی سوال، به مطالب مهمی خواهید رسید. برای مثال، متوجه میشوید که طراح سوال در برخی از مباحث، سوالات را با چه شیوهای طراحی میکند و بهطور کلی تفکر طراح در آن سوال چه هدفی را دنبال میکند.
ویژگیهای طراحان سوال
نکتهی جالب و عجیبی که با آن مواجه میشوید، دربارهی ویژگیهای طراحان سوال است. با بررسی سوالات سالهای اخیر میتوان فهمید که چینش گزینهها و سوالات در هر دفترچه و در هر رشته، الگوی خاصی دارد و از تکنیکهای ذهنی مختلفی استفاده میشود.
این روشها عبارتاند از:
-
قرار دادن چند سوال سخت در ابتدا و انتهای دفترچه بهصورت پشت سر هم
-
گذاشتن سوالات کوتاه میان سوالات با ظاهر حجیم
-
چینش خاص گزینهها و استفاده از تکنیکهای محاسباتی
-
استفاده از فعل منفیساز در انتهای جملهای طولانی و ...
یقیناً کسانی که آزمونهای متعدد را پاسخ داده و به تحلیل آنها میپردازند، احتمال موفقیت بیشتری خواهند داشت. به یاد داشته باشید که موفقیت در کنکور سراسری تنها به خواندن خلاصه نمیشود، بلکه تسلط بر تکنیکهای آزمونزدن و حفظ آرامش روانی است که میتواند شما را در جلسهی آزمون به قلههای موفقیت نزدیک کند.
منبع اصلی کنکور سراسری
همانگونه که میدانید، در زمان مشخصی از طرف سازمان سنجش و آموزش کشور، اطلاعیهای صادر میشود که منابع سوالات کنکور سراسری در آن مطرح شده است. این اطلاعیه شامل کتابهای درسی مربوط به هر رشته است که البته شامل حذفیات کمی نیز میباشند.
توجه داشته باشید که طراحان سوال در طی سالهای اخیر تلاش کردهاند تا میزان فهم مطالب را بسنجند و عمق دانستههای داوطلبان را هدف قرار دهند.
پس توصیه میشود تا تمامی مطالب کتاب درسی را در بالاترین حد ممکن درک کنید و در قسمتهای سختتر از کتابهای کمکدرسی مناسب استفاده نمایید.
کتاب درسی و کتاب کمکدرسی
همانگونه که مطرح شد، هر مطلبی که در کنکور سراسری مورد پرسش قرار میگیرد، در چارچوب کتابهای درسی است.
اما در قسمتهایی که فهم مطالب سنگینتر است و یا برخی از دانشآموزان در آن ضعف دارند، استفاده از کتابهای کمکدرسی بهترین راهکار است.
ما در مجموعهی کتاب کنکور در تلاش هستیم تا تمامی کتابهای کمکدرسی کنکور سراسری را با بهترین قیمت، بالاترین کیفیت و در سریعترین زمان ممکن در اختیار مخاطبان گرامی قرار دهیم تا در موفقیت روزافزون شما سهیم باشیم. برای تهیهی کتابهای کمکدرسی کنکور سراسری به سایت کتاب کنکور مراجعه نمایید.