چند نکته از پله آخر

«لزلی چاو» از داوران فیپرشی فستیوال کارلووی‌واری چنین نوشته است: «پله آخر علی مصفا خارج از عرف سینمای ایران است. با آنچه از سینمای ایران می‌شناسیم متفاوت است. وقتی پله آخر در کارلووی‌واری به نمایش درآمد در همان آغاز به نظر همه ما یعنی هیات داوران فیلمی عجیب بود. برخی از اعضای گروه ما یعنی گروه داوری فیپرشی احساس می‌کردند فیلم لحن و شخصیت فیلم‌های موج نوی فرانسه را دارد. جایزه بهترین فیلم را براساس رویکرد شاعرانه‌اش به خاطرات، به این فیلم اختصاص دادیم... هیچ فیلم دیگری در این سال‌ها تا این اندازه سبکی نزدیک به سال گذشته در مارین باد آلن رنه نداشته است... به غیراز فیلم بلو ولنتاین ۲۰۱۰ هیچ فیلم دیگری را در این سال‌ها تا این اندازه تحت‌تاثیر رمان نو ندیده‌ام. با همه این‌ها خلاف تلخی سال گذشته در مارین باد پله آخر لحظاتی از طنز و سرزندگی هم دارد.
نی کورال نویسنده انجمن بین‌المللی منتقدان فیلم. فیپرشی نیز در توصیف «پله آخر» نوشته است؛ همانند فیلم پرافتخار «جدایی» در سال گذشته یادآور جهانی بودن سینمای ایران است. «پله آخر» فیلمی است که به توجه عمیق بیننده نیاز دارد. در روزگاری که اکثر فیلم‌ها برای بینندگان کم‌توجه طراحی می‌شوند این کیفیتی است نادر. وقتی با تمرکز سزاوار این فیلم تماشایش کنیم طراحی بی‌نقص سناریو پله به پله آشکار می‌شود. فیلم از پیچیدگی و شکنندگی روابط انسان‌ها سخن می‌گوید؛ ساختمان‌ هزارتویش شبیه حافظه مرد مرده است و تاملاتش براین مضامین. ساختار فیلم ریشه در تجارب روایی موج نوی فرانسه دارد. تعلقی به رسم استادان ایرانی ندارد که نمونه‌های شگفت‌انگیز سینمای کند و مینی‌مالیستی را ساخته‌اند. از دسته فیلم‌های سیاسی بی‌پرده معروف ایران هم نیست. پله آخر متکی است بر دیالوگ‌هایی که خوب نوشته شده‌اند و گفتارهایی (نریشن‌هایی) که به دقت طراحی شده‌اند. سبک و پیچیدگی روایی آن یادآور سینمای اروپایی سال‌های 60 است. پله آخر اجراهای درخشان بازیگرانش را نیز به همراه دارد. لیلا حاتمی نقشش را به زیبایی ایفا می‌کند؛ گاه در آستانه فروپاشی است، گاه خشمگین، گاه با اندوهی پنهان. این روایت مردی است مرده؛ قصه‌ای می‌گوید دلگیر بی‌‌آن‌که طنز را نادیده بگیرد.