ایسنا: یک دیپلمات ایرانی آگاه به مذاکرات ایران و 1+5 ضمن تشریح پیشنهاد طرف مقابل در آلماتی گفت: پیشنهاد 1+5 منوط به این است که اگر اقدامات مورد درخواست از ایران، داوطلبانه و طی شش ماه انجام پذیرد، آنها اقداماتی درباره لغو تحریمها انجام میدهند.
او گفت: پیشنهاد 1+5 فیالنفسه جدید نیست اما چند نکته تازه در آن بیان شده است. در گذشته در پیشنهادهای آنها اعلام شده بود تاسیسات هستهای «فردو» باید به طور کامل تعطیل شود و در همه قسمتهای تاسیسات باید دوربینهای آژانس نصب شوند به نحوی که آنها بتوانند به طور مستقیم از وین بر این تاسیسات نظارت و کنترل داشته باشند. همچنین خواهان خارج کردن اورانیوم 20درصدی از کشور به کشور ثالثی تحت نظارت آژانس بودند و میخواستند سایر فعالیتهای هستهای ایران مثل ساخت سانتریفیوژها و تولید قطعات متوقف شود. اما این بار از پیشنهاد پیشین خود تنزل کرده و اعلام کردند تاسیسات هستهای «فردو» را تعطیل نکنید و آبشارهایی که اکنون تولید اورانیوم 20درصد میکنند به فعالیتهای خود ادامه دهند.
وی با اشاره به اینکه اکنون در سایت «فردو» تعدادی از آبشارها در حال فعالیت هستند و برخی از آنها نصب شدهاند اما هنوز فعالیت خود را آغاز نکردهاند، اظهار کرد: در گذشته اعلام شده بود این تعداد آبشارها باید از تاسیسات برچیده شوند اما اکنون اعلام میکنند که میتوانید این تعداد آبشارها را در خلأ فعال نگه دارید و در صورت نیاز تعمیرات لازم برای نگهداری از آنها نیز انجام گیرد. آنها اعلام کردند ظرفیت فعلی در غنیسازی 20درصدی حفظ شود.اعلام کردند اگر اورانیوم 20درصد تولید شده نیاز رآکتور تهران را تامین میکند دیگر بیش از نیاز تولید نشود و آژانس نیز تایید کند که شما (ایران) این مواد را به میله سوخت تبدیل کردهاید و در پروسه استفاده قرار گرفته است. اگر اورانیوم 20درصدی اضافه بر نیاز موجود باشد تحت نظارت آژانس به کشور ثالث برای یک دوره موقت شش ماهه فرستاده شود. آنها در پیشنهادشان نسبت به انتقال نیافتن اورانیوم 20درصد تولید شده در ایران سختگیری نکرده و اعلام کردند ایران میتواند اورانیوم تا غنای 20درصد را در داخل نگه دارد اما به میله سوخت تبدیل کند. در آلماتی یک تنزل جدی در پیشنهادهای طرف مقابل وجود داشت. آنها درباره ساخت سانتریفیوژها و قطعات مرتبط با آن خواستار انجام این فعالیتها تحت نظارت مستقیم آژانس بودند و میخواستند کنترل فراتر از انپیتی صورت گیرد. آنها اعلام کردند، اگر اقدامات مذکور به صورت داوطلبانه طی شش ماه انجام پذیرد، آنها هم اقداماتی درباره لغو تحریمها انجام میدهند. در درجه اول تحریم طلا و فلزات گرانبها برداشته میشود و سپس تحریمهای پتروشیمی و در مرحله بعد بخشی از تحریمهای بانکی لغو میشود. تعمیر هواپیما و قطعات یدکی نیز در مراحل بعدی خواهد بود.