خبرگزاری میراث فرهنگی: محققان یک تیم پژوهشی با استفاده از عکس های ماهوارهای جاسوسی طبقه بندی شده درعراق، ترکیه و سوریه توانستند نقشه هوایی بسیاری از تمدنهای باستانی خاورمیانه را بدست آورند که از مصر تا ایران و عراق را تحت پوشش قرار داده است. این عکسها امکان بازشناسی منطقههایی که به نام گهواره تمدن شهرت دارند و در کهنترین شهرها و استقرارگاه های بشری قرار دارند، فراهم کرده و همچنین تعدادی سایتهای باستانی را کشف کرده است که درتاریخ گم شده بودند.
به گزارش نشنال جئوگرافی ، یک تیم پژوهشی فعال در بخش خاورمیانه موسسه" اطلس کرونا " وابسته به دانشگاه آرکانزاس موفق شدند با استفاده از تصویرهای محرمانه جاسوسی که توسط فناوریهای ماهوارهای رایج در دوران جنگ سرد تهیه میشد، هزاران سایت باستان شناسی بسیار بزرگ را در منطقه خاورمیانه شناسایی کند.
طبق همین گزارش این تصویرهای محرمانه ماهوارهای که با هدف جاسوسی در سالهای 1967 تا 1972 ازمنطقه" هلال سبز" یا هلال حاصلخیز تهیه شده، اکنون 10 هزار سایت باستان شناسی را نشان میدهد که برخی از آن ها بسیار غول پیکر و وسیع بوده و درعین حال تا کنون ناشناخته ماندهاند.
"جسی کازانا" ازاعضای تیم پژوهشی در دانشگاه آرکانزاس درهمین زمینه میگوید:« ما تاکنون توانستهایم همه جزییات را از انواع جادههای باستانی گرفته تا کانالها و بناهای باستانی را از طریق این نقشههای ماهوارهای مشاهده کنیم.»
وی افزود:«هرچند که تصویرهای ماهوارهای کرونا همانند تصویرهای ماهوارهای امروزین وضوح و کیفیت تصویری کافی ندارند و جزییات را نشان نمیدهند اما کلیدی برای دریافت اطلاعات جالب هستند.»
عکس های اتلس کرونا اکنون به ما مکان اصلی برخی شهرها همانند موصول درعراق یا عمان در اردن و بسیار سایتهای باستانی نزدیک آن ها را نشان میدهد. همچنین سدهایی که سبب زیرآب رفتن درهها شده خود بسیاری از سایتهای باستانی شهرها وبخشهایی از تاریخ بشر را به ویژه در جنوب ترکیه، پوشانده است. با توسعه شهرها و کشاورزی صنعتی و نیز رشد مهاجرت و افزایش جمعیت همچنین توسعه جادهها و شهرها اکنون این آثار کاملا از دسترس خارج شدهاند اما تصویرهای ماهوارهای جای دقیق بسیاری از شهرهای گم شده در تاریخ را نشان میدهد.
به گفته کازانا حتی امروز نیز با وجود کیفیت بهتر تصویرها ما قادر نیستیم سایت باستانی راکه زیر یک ساختمان یا مجموعه ساختمانها قرار گرفته، مشاهده کنیم.
طبق همین گزارش یکی ازاین تصویرهای ماهواره ای که درسال 1961 از" تل ریفات" در سوریه گرفته شده، سایتی باستانی را نشان میدهد که کاملا با یک شهر مدرن احاطه شده است. اما این تصویرها تنها محدود به خاورمیانه نیست و بخشهایی از چین و افریقا را نیز پوشش داده است.
"دیوید سولن" باستان شناسی متخصص فلسطین از دانشگاه شیکاگو نیز میگوید:«این پروژه باورنکردنی وبی نهایت جالب است. فوقالعاده جالب است که تصور کنید از این اتلس نقشههای هوایی چه کارهایی ساخته است.»
به عنوان مثال تیم نقشه برداری اکنون آماده است تا به شما کمک کند با کمک این تصویرهای دهه 60 جای دقیق هر منطقه را گوشه به گوشه نگاه کنید.
"اریک کانزا"پژوهشگر اطلاعات علمی از موسسه آرشیو اسکندریه نیز درهمین زمینه گفت:«این درواقع اتلس جدید هوایی از نقشه سایتهای باستانی خاورمیانه است که هم یک فرصت و هم چالش و تهدیدی جدی فراروی باستان شناسانی است که باید حجم عظیمی از اطلاعات را از طریق کاوش دراین سایتها و در سراسر این منطقه پهناور جغرافیایی بدست آورده و مدیریت کنند.»
او افزود:«حجم اطلاعات بسیار بالاست و ما فرصت داریم که تلاشهای باستان شناسی خود را درمقیاسی وسیع گسترش دهیم.»
این عکسهای ماهوارهای که اکنون و درپایان جنگ سرد منتشر شده توسط مقامات وزارت دفاع امریکا حدود دو تا سه دهه گذشته تهیه شده است. بنابراین هدف اصلی کشف وافشا موشکها و کمپهای نظامی شوروی سابق در سراسر سطح زمین تهیه شده، تنها حدود 188000عکس است که از 1962 تا 1972 برداشته و گردآوری شده است. این عکسها اکنون با استفاده از فناوریهای دیجیتال با رزلوشن بالاتری قابل مطالعه هستند اما به به گفته کانزا به هرحال گذشته هرگز باز نمیگردد.