درحالي که ايران و 1+5 خود را براي مذاکرات آماده ميکنند، مقامات روسيه، چين و انگليس با ابراز رضايت نسبت به از سرگيري گفتوگوها اميدوارند که در قزاقستان نتيجه مطلوب حاصل شود که به نظر ميرسد در صورت تلطيف فضاي موجود بين دو طرف و ارائه راهکاري همچنين پايبندي به اجرايي شدن پيشنهادات اين امکان وجود دارد که مذاکرات از برون رفت کنوني خارج شود و بسياري از محدوديتها رفع شود.
مذاکرهکننده هستهاي ارشد مسکو اعلام کرد که روسيه اميدوار است شاهد «پيشرفت جدي» در مذاکرات ايران و 1+5 پيرامون برنامه هستهاي ايران در قزاقستان باشد.
خبرگزاري نووستي روز چهارشنبه به نقل از سرگئي ريابکف، معاون وزير امور خارجه روسيه گزارش داد: من با وجود همه چيز شديدا اميدوارم شاهد اين باشيم که دور جديد مذاکرات اگر به دستاوردي ختم نشد، به پيشرفت جدي منجر شود.
در ديدار قبلي ايران و 1+5، تهران خواستار لغو تحريمهاي اقتصادي بينالمللي به عنوان پيششرطي براي گفتوگو درباره کاهش يا حذف ذخاير اورانيوم غني شده در حال رشدش شد. اما قدرتهاي جهاني از ايران خواستند که برنامه غنيسازياش را به حالت تعليق در آورد و آژانس بينالمللي انرژي اتمي را راضي کند که تهران يک برنامه هستهاي تسليحاتي ندارد.
با مشخص شدن دور جديد مذاکرات ايران و 1+5 در هشتم اسفندماه در قزاقستان، مرکز کنترل و منع گسترش تسليحات هستهاي در واشنگتن با صدور بيانيهاي، پيشنهاداتي براي حل موضوع هستهاي ايران به گروه 1+5 ارائه کرد.
به گزارش خبرگزاري دويچه وله، ژنرال رابرت گارد، از اعضاي شوراي روابط خارجي آمريکا و مدير مرکز کنترل و منع گسترش تسليحات هستهاي در واشنگتن گفت: پس از چند دهه ايستايي و سکون و حرکت با ايران از يک بحران به بحران ديگر، مذاکرهکنندهها در موقعيتي قرار گرفتهاند که بايد با تدوين يک طرح مشخص اطمينان حاصل کنند که ايران به قابليت توسعه تسليحات هستهاي دست نخواهد يافت.
او ادامه داد: ايران بايد برنامه اتمي خود را تحت نظارت گسترده و کنترلهاي سختگيرانه آژانس بينالمللي انرژي اتمي قرار دهد. مرکز کنترل و منع گسترش تسليحات هستهاي در واشنگتن، پس از تحليل و بررسي مذاکرات پيشين، به اين نتيجه رسيده است که در دور جديد مذاکرات بايد اين موارد مهم در نظر گرفته شود. غنيسازي اورانيوم در ايران تنها به غنيسازي پنج درصدي و ميزاني که براي توليد انرژي مورد نياز است محدود شود و همه ذخاير اورانيوم 20 درصد غنيشده ايران به يکي از کشورهاي عضو معاهده منع گسترش تسليحات هستهاي (NPT) منتقل شود.
براي پيشرفت در مذاکرات، ايران بايد ذخاير اورانيوم 20 درصد غنيشده خود را به کشوري ديگر منتقل کند.
بر اساس بيانيهاي که اين مرکز منتشر کرده، ايران همچنين بايد تاسيسات هستهاي فردو را تعطيل کند و بخش عمدهاي (دستکم 60 درصد) از اورانيوم 5/3 درصد غنيشده خود را تحت نظارت يک عضو ديگر معاهده ان.پي.تي قرار دهد و نيز پروتکل الحاقي آژانس بينالمللي انرژي اتمي را بپذيرد.
در مقابل اين اقدامات، پيشنهاد شده است که گروه 1+5 مشوقهايي چشمگير به ايران ارائه کند. تحريمهاي يکجانبه و چندجانبه موجود، از جمله تحريمها عليه بانک مرکزي جمهوري اسلامي و صنعت نفت ايران متوقف شود و روند اعمال تحريمهاي جديد هم براي يک دوره مشخص زماني به حالت تعليق دربيايد. البته تاکيد شده که در صورت تخطي ايران از هر يک از شرطهاي اين طرح، تحريمها بلافاصله از سرگرفته خواهد شد.
بر اساس بيانيه مرکز کنترل و منع گسترش تسليحات هستهاي، اگر ايران با همه شرطهاي مندرج در اين طرح موافقت نکند، ميتواند با پذيرش خارج کردن ذخيره اورانيوم 20 درصدي و سپردن آن به يک کشور ديگر، بخشي از تحريمها را متوقف کند. به اعتقاد متخصصان سياسي و نظامي، اين ميتواند يک موفقيت موقت باشد تا به نگرانيهاي ديگر درباره پرونده هستهاي ايران هم رسيدگي شود.
آنها تاکيد کردهاند که براي پيشرفت واقعي در دور جديد مذاکرات ايران و 1+5، هر دو طرف بايد با اهداف منطقي، احترام متقابل و رفتار قابل پذيرش بينالمللي قدم به قزاقستان بگذارند.
مرکز کنترل و منع گسترش تسليحات هستهاي، از اتاقفکرهاي مستقر در واشنگتن است که براي کاهش ذخاير تسليحات هستهاي در سراسر جهان تلاش ميکند. جلوگيري از گسترش تسليحات هستهاي و مقابله با تروريسم هستهاي، از جمله ماموريتهاي اين سازمان است.
منبع: مردمسالاری