آرمان: یک ماهی می‌شود که از انتخاب حجت‌الاسلام و المسلمین حسن روحانی به عنوان ریاست‌جمهوری یازدهم ایران گذشته است و این اتفاق با بازخوردهای خوبی از سوی کشورهای دیگر جهان همراه بوده است.حتی نمایندگان کنگره آمریکا هم در روزهای اخیر دست به کار شده‌اند و برای دولت این کشور نامه نوشته‌اند که فرصت گفت‌وگو با روحانی را از دست ندهد. همزمان هم نام «جک استراو» در لیست مهمانان مراسم تحلیف رئیس‌جمهور منتخب قرار می‌گیرد؛ وزیر امورخارجه کشوری که طی دو سال اخیر روابطش با ایران کمتر و کمتر شده است. در داخل اما چندان استقبالی از این وضعیت نشده و هنوز هم خیلی‌ها مثل سیدحسین نقوی‌حسینی و مجتبی ذوالنور معتقدند این اقدامات چیزی جز «تظاهر به حسن‌نیت» نیست.
دیدار استراو و روحانی در مراسم تحلیف
روحانی مرد سیاست خارجی است، بی‌جهت نیست که به او «شیخ دیپلمات» می‌گویند. آرای خیلی‌ها با امید بازسازی سیاست خارجی و وجهه بین‌المللی ایران راهی سبد وی شد. واکنش خارجی‌ها هم در این یک ماه اثبات همین موضوع است. حالا خیلی‌ها در داخل و خارج ایران بر این باورند که روحانی آمده تا گره سیاست خارجی ایران را باز کند. این در حالی است که به نظر می‌رسد بدنه دولت یازدهم هم در حال تدارک استقبال از این پیام‌های مثبتی است که بعد از انتخاب حسن روحانی دنیا به او و تیم همراهش مخابره کرده است. یکی از مشاوران حسن روحانی از احتمال حضور «جک استراو» وزیر خارجه سابق انگلیس در فهرست مهمانان ویژه مراسم تحلیف رئیس‌جمهور منتخب خبر داده است. مرتضی بانک تصریح کرده «امکان دارد آقای استراو که گفته می‌خواهد به ایران سفر کند در بخشی از مراسم‌های آینده [مربوط به آغاز کار دولت یازدهم] حضور یابد و خبر داریم دولت انگلیس و کشورهای دیگر برای بخش دیگری از مسائل نیز اعلام آمادگی کرده‌اند که در رایزنی‌های مستقیم‌تر انجام دهند.» شاید هیچ‌کس بعد از سفر تاریخی وزرای خارجه سه کشور اروپایی به تهران در سال 82 فکرش را هم نمی‌کرد که حتی یک بار دیگر بتوان به موضوع سفر جک استراو به تهران فکر کرد، آن هم برای شرکت در مراسم تحلیف رئیس‌جمهور. به‌خصوص آنکه بعد از ماجرای سفارت انگلستان در تهران در زمستان سال 90، روابط دو کشور دوران روشنی را تجربه نمی‌کند. با این حال مرتضی بانک گفته «راهبرد دولت یازدهم تعامل با دنیاست و می‌‌توان با بهبود روابط شرایطی فراهم کرد که حتی دولت‌های متخاصم رفتارشان را اصلاح کنند.» این همه درحالی است که همزمان با این تحولات، جوزف نای، معاون پیشین وزیر دفاع آمریکا و نظریه‌پرداز قدرت نرم اظهار امیدواری کرد با انتخاب دکتر روحانی به عنوان رئیس‌جمهوری ایران روابط ایران و آمریکا نسبت به گذشته بهبود یابد. وی درخصوص برخی گمانه‌های کارشناسان مبنی بر بهبود روابط ایران و ایالات متحده آمریکا پس از انتخاب دکتر روحانی به عنوان رئیس‌جمهوری اسلامی ایران گفت: «همچنین گفت‌وگوی مستقیم میان دو کشور درخصوص مساله هسته‌ای ایران و سایر مسائل محتمل است و امیدوارم این اتفاق بیفتد».
بدگمانی به غرب، انتقاد از راهبرد تعامل در سیاست خارجی
در ایران اما موضع‌گیری‌ها متفاوت است. سیاست تقابل با غرب هر چند نتوانست رای چندانی برای خود در این انتخابات کسب کند اما هنوز هم به شکل فعال درصدد است تا نشان دهد رویکرد حسن روحانی درخصوص مسائل خارجی رویکرد صحیحی نیست. یکی از نخستین موضع‌گیری‌های مشخص منتقدان سیاست تعامل، مخالفت آنها با حضور جک استراو در ایران است؛ مخالفتی که می‌تواند در آینده به حوزه‌های دیگری نیز تسری پیدا کند. دیروز همزمان با مرتضی بانک که از دعوت جک استراو به ایران خبر داد و از سیاست راهبرد تعامل در چارچوب منافع ملی دفاع کرد، دیگرانی از طیف‌های اصولگرا به مخالفت با این حضور پرداختند. یکی از این افراد سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس بود که با تاکید بر اینکه بهتر است وزیر خارجه سابق انگلیس به جای سفر به تهران به واشنگتن سفر کند، گفت: «مشکل اصلاً در ایران نیست بلکه مشکل در انگلیس و آمریکاست». سیدحسین نقوی افزود: «وقتی دولت انگلستان به خاطر یک موضوع بین‌المللی سفارت خودش را در تهران تعطیل می‌کند و می‌رود و دوباره با حال زار برمی‌گردد و زمانی که یک اتفاقی در تهران می‌افتد که هیچ یک از مقامات جمهوری اسلامی ایران آن را تائید نمی‌کنند، دوباره قهر می‌کند و در سفارتخانه‌اش را می‌بندد، این موارد نشان می‌دهد که مشکل در ایران نیست». این در حالی است که از سخنان مرتضی بانک این‌گونه بر می‌آید که سفر استراو به ایران با دعوت حسن روحانی انجام خواهد شد. در همین حال مجتبی ذوالنور نیز با بیان اینکه جک استراو امروز یک فرد بیکار است که انواع خباثت‌ها را در مذاکرات هسته‌ای با کشورمان اعمال کرده است، گفت: «شاید بتوان سفر وی به ایران را تلاشی برای بازگشایی سفارت انگلیس تلقی کرد». او البته مانند نقوی‌حسینی از بسته بودن درهای ایران به روی جک استراو سخن نمی‌گوید، اما تاکید می‌کند: «خباثت‌های انگلیس قابل شمارش نیست اما وقتی فردی بیکار برای القای حسن‌نیت اظهار کمک کرده، در جمهوری اسلامی به روی هیچ مهمانی بسته نیست اما ما از نفاق کشورهای استکباری گله‌مندیم، از این‌رو آمدن جک استراو هیچ اقدام مثبتی برای تعامل با دولت و ملت ما محسوب نمی‌شود بلکه حیله‌ای برای اعمال سیاست هویج است». وی که معتقد است: «باز بودن یا نبودن سفارت انگلیس خیلی مهم نیست و چیزی عاید جمهوری اسلامی نمی‌شود» درخصوص احتمال سفر وزیر امورخارجه سابق انگلیس می‌گوید: «آنها برای تظاهر به حسن‌نیت به اقدامات کم‌هزینه اینچنینی روی آورده‌اند». در اظهارنظری همزمان یک نماینده سابق مجلس تفسیری متفاوت از پیشنهاد سفر استراو به ایران ارائه کرده و آن را دستمایه زیر سوال بردن اصلاح‌طلبان قرار داده است. محمدکریم عابدی گفته: «رسانه‌های اصلاح‌طلب باید این مساله را مدنظر داشته باشند که به دنبال پیروزی آقای روحانی در انتخابات و پیشنهاد کشورهایی چون آمریکا و انگلیس برای از سرگیری روابط با ایران هول نشوند و از هول هلیم توی دیگ نیفتند». وی همچنین متذکر شد: «پرداختن به سفر جک استراو برای سفر به ایران از سوی این رسانه‌ها بیانگر این مطلب است که در پس پرده، افرادی که در فتنه 88 نقش داشتند بستر را برای حضور و فعالیت استکبار در کشور فراهم می‌کنند».
دو صدای متفاوت از داخل
این درحالی است که در فضای رسمی صدای دیگری از ایران شنیده می‌شود. به‌جز یاران رئیس‌جمهور منتخب، سخنگوی وزارت امورخارجه نیز از مواضع اخیر انگلیس استقبال کرده است. سیدعباس عراقچی در واکنش به اظهارات اخیر ویلیام هیگ وزیر امورخارجه انگلیس درخصوص اعلام آمادگی این کشور برای تلاش در جهت بهبود مناسبات با جمهوری اسلامی ایران گفت: «جمهوری اسلامی ایران به گام‌های سازنده و همراه با حسن‌نیت با اقدامات مشابه پاسخ خواهد داد». در چنین شرایطی هنوز معلوم نیست کدام دیدگاه بتواند در آینده سیاسی ایران دست بالا را بگیرد. اصلاح‌طلبان و هواداران تنش‌زدایی با غرب همزمان که از موضع‌گیری‌های رسمی از این دست خشنود هستند، نمی‌توانند به احتمال طولانی شدن مسیر تنش‌زدایی با خارج در صورت اعمال فشار نیروها و گروه‌های تندرو نیز بی‌توجه باشند.