
برخی آمدن را تکلیف او خواندند و برخی دیگر، به نقشه مسیر خود که هیچ اثری از هاشمی در آن نبود، چشم دوختند. اما او سرانجام آمد و آمدنش نیز از همان لحظه اول، همه چیز را تغییر داد! از تعداد داوطلبین نامزدی ریاستجمهوری گرفته تا ...! اما نه، هنوز مرحله تغییر آخر این تغییرات مشخص نیست! آخر داستان چه خواهد شد؟
تاثیر نامزدی هاشمی بر آرایش سیاسی کشور
دقیقه 90 فقط برای زمین فوتبال سرنوشتساز نیست و در زمین سیاست نیز، لحظهلحظه دقایق پایانی، سرنوشتساز و تعیینکننده است. نمونهاش اتفاقاتی بود که در دقایق پایانی وقت قانونی ثبتنام نامزدهای ریاستجمهوری یازدهم رخ داد.
درست در آخرین فرصتهای باقیمانده، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام در حالی که فرزندان و یارانش او را همراهی میکردند با بنز سرمهای و البته مدل قدیمی خود، به در ورودی وزارت کشور نزدیک شد و با مشایعت خبرنگاران و تعدادی از حامیانش که از ساعتها قبل در حوالی فاطمی حضور داشتند، وارد محل ثبتنام شد تا تکلیف نگاههای خشکشده به در را یکسره و خیالشان را راحت کند، تا بگوید که بالاخره تصمیم خود را گرفته و قصد دارد وارد گود رقابتهای انتخاباتی شود.
آمدن یا نیامدن هاشمی به اما و اگرهای زیادی وصل شده بود. در واقع آمدن او که تاکید کرده بود: «بدون موافقت رهبری آمدنم نتیجه معکوس خواهد داشت»، به آمدن یا نیامدن سیدمحمد خاتمی گره خورده بود، اما خاتمی که نتوانست بر دغدغههایش فائق آید و در عین حال درخواستها از هاشمیرفسنجانی برای حضور در رقابتهای انتخاباتی یازدهمین انتخابات ریاستجمهوری افزایش یافت، تصمیمگیری را برای رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام سختتر کرد. برای همین اقدام برای ثبتنامش به لحظات آخر موکول شد و اعلام رسمی حضور او نقشه راه تمام گروههای سیاسی اعم از اصلاحطلب و اصولگرا و دولتیها را برهم زد.
در طیف اصلاحطلبان، نامزدهایی همچون محمدرضا عارف، حسن روحانی، محمد شریعتمداری، وزیر بازرگانی دولت خاتمی و افراد دیگری همچون کواکبیان از حزب مردمسالاری مطرح بودند، اما در طول مهلت پنج روزه نامنویسی داوطلبان، چهرههای دیگری که به وزارت کشور آمدند، در این طیف قرار گرفتند. از جمله مسعود پزشکیان، نماینده فعلی مجلس و وزیر اسبق بهداشت دولت اصلاحات و ابراهیم اصغرزاده، نماینده مجلس ششم.
بخشی از این افراد تا پیش از آنکه هاشمی رسما ثبتنام کند، ستادهای خود را فعال کرده و به برگزاری برنامههای انتخاباتی مشغول بودند. اما وقتی هاشمی راهی وزارت کشور شد، برنامههایشان را تغییر داده و برخی از آنان بلافاصله اعلام کردند که به نفع هاشمی از نامزدی انصراف میدهند. شریعتمداری و اصغرزاده، پزشکیان، جواد اطاعت، فعال اصلاحطلب و حتی پرویز کاظمی، وزیر رفاه دولت اول احمدینژاد از جمله این افراد بودند که تاکید کردند با آمدن هاشمی، کنار میکشند و از او حمایت میکنند.
عارف و روحانی نیز اعلام کردند بعد از دیداری که با آیتالله هاشمیرفسنجانی خواهند داشت، درباره کنارهگیریشان تصمیم خواهند گرفت. این در حالی بود که برخی اخبار حاکی از کنار رفتن آنان از گردونه رقابتها به نفع هاشمی بود، اما در ساعات ابتدایی ثبتنام هاشمی، این افراد اظهارنظر صریحی در اینباره نکردند و تصمیم نهایی در این خصوص را به دیدارشان با رئیس مجمع تشخیص مصلحت منوط کردند. البته حسن روحانی و محمدرضا عارف پیش از این گفته بودند که در صورت حضور هاشمیرفسنجانی در انتخابات، به نفع او کنار خواهند رفت.
شورای مشورتی اصلاحطلبان نیز پس از جلسهای که بلافاصله با خاتمی برگزار کردند، خاطرنشان شد همه شخصیتها و گروههای اصلاحطلب آمادگی حمایت از هاشمیرفسنجانی را دارند.
شرکتکنندگان در این جلسه در پایان نشست در بیانیه خود، نامزدی رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام را اقدامی فداکارانه توصیف کردند و حضور رفسنجانی را فرصتی ملی و فراجناحی دانستند.
این بیانیه تاکید کرده است که اصلاحطلبان در انتخابات از هاشمیرفسنجانی حمایتی همهجانبه خواهند کرد.کواکبیان نیز اعلام کرد بعد از برگزاری کنگره حزب متبوعش، چنانچه نظر اعضای شورای مرکزی حزب آن باشد که از هاشمی حمایت کنند، از نظر آنان تمکین خواهد کرد.
اما این زلزله سیاسی فقط در اردوگاه اصلاحطلبان به وقوع نپیوست، در آن سوی میدان نیز، زلزله با شدت بیشتری احساس شد. در اردوگاه اصولگرایان هم که از قبل توسط چهرههای شاخص این جریان اعلام شده بود، چنانچه هاشمی یا خاتمی به عنوان نامزد وارد رقابتها بشوند، نقشه و راهبرد آنان نیز تغییر خواهد کرد، تلاطم سیاسی رخ داد. بدین شکل که بسته به نوع و نگرش سیاسی این طیف، اظهارنظر درباره چگونگی ادامه مسیر انجام شد. سایتهای حامی قالیباف به انتقاد از هاشمی و همینطور مشایی پرداختند و عمر سیاسی آنها را تمام شده عنوان کردند! سایتهای اصولگرای منتقد احمدینژاد نیز از نامزدهای نزدیک به خود همچون لنکرانی، زاکانی و سعید جلیلی خواستند که با یکدیگر ائتلاف کنند تا شانس موفقیت در برابر هاشمی و مشایی را افزایش دهند. این درحالی است که این سایتها و افراد سیاسی منسوب به آنان، تاکید میکردند مشایی بهطور قطع توسط شورای نگهبان رد صلاحیت خواهد شد.
در همین حال، برخی نامزدهای این طیف از جمله علیاکبر ولایتی، وزیر خارجه دولتهای هاشمی در دوره سازندگی، حملات خود به هاشمی را آغاز کرده و به نقد عملکرد وی در سالهای اخیر پرداختند. با توجه به صفآرایی موجود، رقابتها در سه طیف قابل تقسیم است. در واقع با آمدن هاشمی و مشایی، رقابتهای انتخاباتی در سه بخش مهم قابل ارزیابی است؛ یکی طیف اصلاحطلبان و بخشی از اصولگرایان میانهرو با نامزدی هاشمی، دیگری طیف دولت با نامزدی مشایی و سوم هم طیف اصولگرا که تحلیلها درباره اینکه کدام نامزد در راس این طیف قرار دارد، با هم متفاوت است.
برخی معتقدند سعید جلیلی ضلع سوم این رقابت را تشکیل میدهد. این گمانه پس از آنکه حدادعادل عضو ائتلاف 1+2 متشکل از قالیباف و ولایتی، اعلام کرد در صورتی که آرای جلیلی بالا برود، نمیتوانیم وی را نادیده بگیریم، قوت یافت. در این صورت، میتوان چنین استنباط کرد که وی در مقابل هاشمی و حتی مشایی، هیچ وزن و جایگاهی برای خود و حتی متحدانش که همگی نیز در انتخابات ثبتنام کردند، لحاظ نمیکند.
در همین حال، ائتلاف اکثریت نیز که ابوترابیفرد نامزد نهایی آنان اعلام شده، میتواند ضلع سوم این رقابتها باشد، اما تا لحظه تنظیم این گزارش هیچ خبری مبنی بر واکنش اعضای این ائتلاف در مواجهه با تغییراتی که با آمدن هاشمی به وجود آمده، بیان نشده است. این در حالی است که برخی چهرههای این طیف همچنان بر ادامه راه تا آخر مسیر، تاکید دارند؛ از جمله منوچهر متکی، عضو ائتلاف اکثریت که همانند پورمحمدی و باهنر از تصمیمات گرفتهشده درخصوص اعلام نامزدی نهایی ابوترابیفرد، تمکین نکرد و به وزارت کشور رفت تا رسما اعلام داوطلبی کند.
در هر صورت آنچه مشخص است اینکه آمدن هاشمی اگرچه قابل پیشبینی بود، اما شوک بزرگی را به اردوگاههای دو طرف وارد کرد؛ شوکی که برای برخی حماسه تعبیر شد و برای برخی دیگر، لزوم به تجدید نظر درباره برنامهها و گامهای بعدی. نتیجه هرچه باشد، باید دید عقلانیت سیاسی، هر طیف را به کدام سو رهنمون میسازد. ائتلاف یا ادامه تکروی؟
شوک!
آمدن هاشمی اگرچه قابل پیشبینی بود، اما شوک بزرگی را به اردوگاههای دو طرف وارد کرد؛ شوکی که برای برخی حماسه تعبیر شد و برای برخی دیگر، لزوم به تجدید نظر درباره برنامهها و گامهای بعدی!


