به گزارش آخرین نیوز، عباس مسجدی، رئیس سازمان پزشکی قانونی کشور، امروز در نشست خبری با اصحاب رسانه به مناسبت روز خبرنگار، با قدردانی از زحمات بیوقفه جامعه رسانهای، نقش آنان را در اطلاعرسانی صحیح، روشنگری و آرامشبخشی به افکار عمومی بینظیر توصیف و بر رسالت خطیر خبرنگاران در تبیین ارزشها و شفافسازی مرز میان حق و باطل تأکید کرد.
رئیس سازمان پزشکی قانونی در این نشست که با حضور جمعی از خبرنگاران برگزار شد، با تبیین ابعاد چندگانه مأموریت خبرنگاری، اظهار داشت: رسالت خبرنگاری، فراتر از انتقال صرف خبر است؛ این کار، مجموعهای از دانشهای روانشناسی، جامعهشناسی، مخاطبشناسی و آگاهیهای دقیق سیاسی، اجتماعی، انقلابی و دینی را میطلبد.
وی افزود: خبرنگار موفق کسی است که ضمن درک صحیح از نیازهای مردم، با نگاهی تحولی، خلاقانه و منتقدانه، نقش مؤثری در پیوند میان نظام و جامعه ایفا کند.
مسجدی با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای عرصه خبر و رسانه، به نقش تعیینکننده اصحاب رسانه در دوران جنگ تحمیلی و دفاع مقدس اشاره کرد و گفت: یکی از عوامل مهم حضور حماسی مردم در ماه اسفند و ایستادگی ۱۶۰ روزه آنان در میادین کشور در حمایت از نظام و انقلاب، مرهون اطلاعرسانی دقیق و دمیدن روحیه شجاعت توسط شما خبرنگاران عزیز است.
وی در ادامه بر وظیفه آرامشبخشی و امیدآفرینی در جامعه تأکید و تصریح کرد: وقتی شما از ارزشها سخن میگویید و اطلاعات درست را از تنگه هرمز تا دل شهرهای کشور منتقل میکنید، مردم نسبت به دستاوردهای نظام اسلامی امیدوار شده و آرامش مییابند.
وی این اقدام را در مقابل هجمه گسترده امپراتوریهای رسانهای قدرتمندان جهانی، مصداق عینی جهاد تبیین دانست.
رئیس سازمان پزشکی قانونی در ادامه سخنان خود با اشاره به فرمایش رهبر شهید انقلاب اسلامی، خطاب به خبرنگاران خاطرنشان کرد: امروز وظیفه شما، جداسازی مرز حق و باطل و ایستادگی در میدان روایتهاست. شما هستید که با قلم و تصویر خود، جای خالی شهدا را در عرصه آگاهیبخشی و روشنگری پر میکنید.
رئیس سازمان پزشکی قانونی کشور در بخش دیگری از این نشست، با تسلیت ایام پایانی صفر (رحلت پیامبر اکرم (ص)، شهادت امام حسن مجتبی (ع) و امام رضا (ع))، نقش اصحاب رسانه را فراتر از انتقال خبر دانست و تأکید کرد: رفتار و مأموریتهای شما در برخی مواقع، موجب تصحیح نگرش و افزایش بصیرت مردم میشود. شما میداندار خنثیسازی جنگ رصد دشمن هستید و به تعبیری، افسران جنگ نرم و سنگرنشینان فرهنگی جبهه آگاهی و دانش محسوب میشوید.
خدمترسانی بیوقفه پزشکی قانونی در دوران جنگ تحمیلی ۱۴۰۴
مسجدی با اشاره به عملکرد سازمان متبوع خود در شرایط سخت جنگی، گفت: همانطور که عزیزان نظامی ما پای لانچرها و تجهیزات نظامی برای دفاع از میهن حضور داشتند و جانانه جنگیدند، همکاران عزیز ما (پزشکان و کارشناسان) در طی جنگ رمضان و جنگ ۱۲روزه تحمیلی سال ۱۴۰۴، حتی یک ساعت خدمترسانی به مردم را متوقف نکردند.
وی افزود: علیرغم اینکه برخی از مراکز ما مورد هدف دشمن قرار گرفت، حضور بیوقفه همکاران در رسیدگی به امور مردم و تعیین تکلیف اجساد مطهر شهدا، باعث شد رئیس محترم قوه قضاییه، پزشکی قانونی را فرمانده آرامشبخشی به کشور و مردم خطاب کند.
پیشینه ۱۰۰ساله و ساختار سازمان پزشکی قانونی
رئیس سازمان پزشکی قانونی با اشاره به قدمت این نهاد، اظهار داشت: فعالیت پزشکی قانونی در کشور عزیز ما رسماً بیش از ۱۰۰ سال قدمت دارد، اما تحت قالب سازمان پزشکی قانونی از سال ۱۳۷۲ و با مصوبه مجلس شورای اسلامی مأموریتهای خود را دنبال میکند.
وی تصریح کرد: بیش از ۷۰ درصد از پرسنل ما را پزشکان، کارشناسان ارشد و اعضای هیئت علمی تشکیل میدهند.
مسجدی با اشاره به تأسیس دانشکده پزشکی قانونی در ذیل دانشگاه علوم قضایی، خاطرنشان ساخت: ما معتقدیم کار پزشکی قانونی تنها مهارت یا تئوری محض نیست، بلکه تلفیق این دو است و متخصصی موفق خواهد بود که بتواند اظهارنظر کارشناسی دقیقی برای اجرای عدالت ارائه دهد؛ هم از نگاه علمی و نظری قوی باشد و هم از جهت حرفهای و مهارتی.
آمار عملکرد سال ۱۴۰۴؛ بیش از ۲.۷ میلیون نظریه کارشناسی
مسجدی با ارائه گزارش عملکرد سالانه این سازمان، گفت: در سال ۱۴۰۴، بیش از دو میلیون و ۷۴۷ هزار نظریه کارشناسی در ۴۷۰ مرکز سراسر کشور صادر شده است.
وی جزئیات این آمار را به شرح زیر اعلام کرد:
حوزه معاینات (بیش از ۸۵ درصد فعالیتها): یک میلیون و ۸۵۴ هزار و ۶۱۸ نظریه کارشناسی در حوزههای ضرب و جرح، حوادث کار، پروندههای سقط جنین، معاینات اختصاصی زنان و مردان، پروندههای روانپزشکی (عدم تحمل کیفر) و سایر بخشهای مرتبط.
مجموعه آزمایشگاهی: ۷۷۹ هزار و ۲۶۵ نظریه کارشناسی و آزمایش انجام شده است.
معاینه اجساد و تعیین علت فوت: ۷۸۲ هزار و ۸۴ پرونده (معادل ۳.۶ درصد از کل فعالیتها) که شامل حوادث رانندگی، سوءمصرف مواد، سقوط از بلندی، سوختگی، مسمومیت، غرقشدگی، برقگرفتگی و همه موارد دارای جنبه جنایی میشود.
کمیسیونهای تخصصی: این کمیسیونها در ۴ حیطه علمی شامل روانپزشکی، معاینات پزشکی و تعیین علت فوت، فعالیت تخصصی دارند.
تحول و تعالی قوه قضاییه، مأموریت اصلی
رئیس سازمان پزشکی قانونی در ادامه با تأکید بر رویکرد تحولی این نهاد، خاطرنشان کرد: ما وظیفه داریم در راستای تحقق سند تحول و تعالی قوه قضاییه گام برداریم. سازمان پزشکی قانونی یک دستگاه کاملاً علمی و فنی است و استفاده از علوم روز برای ما بسیار مهم و واجب است.
رئیس سازمان پزشکی قانونی با بیان اینکه چشمانداز سازمان، دستیابی به مرجعیت علمی است، خاطرنشان کرد: اگرچه تحریمهای ظالمانه برخی تجهیزات آزمایشگاهی را در اختیار ما قرار نمیدهد، اما خوشبختانه امروز هیچ کمبودی در آزمایشگاههای کشور نداریم و روشهای تأمین تجهیزات را به خوبی میدانیم. اما مرجعیت علمی برای ما اهمیت ویژهای دارد؛ به این معنا که سازمان بر اساس مأموریتهای قانونی مصوب مجلس، همواره در مرز دانش حرکت کند تا بتواند در اجرای عدالت، علمیترین و بهروزترین رویکرد را داشته باشد.
تداوم خدمات در جنگ ۱۲ روزه؛ افتخارآفرینی در مجامع بینالمللی
مسجدی در پاسخ به دغدغه خبرنگاران، مجدداً تأکید کرد: همانگونه که در ابتدای صحبتم گفتم، در جنگ رمضان و جنگ ۱۲ روزه، حتی یک ثانیه خدمات پزشکی قانونی در هیچ حوزهای تعطیل نشد.
وی همچنین به توسعه روابط بینالملل سازمان اشاره کرد و گفت: همکاران ما در کنگرههای مختلف بینالمللی در کشورهای منطقه و غیرمنطقه حضور یافتهاند و آخرین مورد، حضور افتخارآمیز در کنگره بلغارستان، علیرغم شرایط جنگی کشورمان، بود که ارائههای بسیار خوبی توسط همکاران صورت گرفت و مورد تحسین کشورهای دیگر قرار گرفت.
دستاوردهای پژوهشی سال ۱۴۰۴؛ ۱۱۰ مقاله، ۱۹ کتاب و ۶۳ پایاننامه
مسجدی با اشاره به فعالیتهای پژوهشی سازمان در سال گذشته، گفت: در سال ۱۴۰۴، ۱۱۰ مقاله علمی، ۱۹ عنوان کتاب و ۶۳ پایاننامه توسط محققان و همکاران ما چاپ و منتشر شده است که نشان از پویایی علمی این مجموعه دارد.
وی با مرور بحرانهای مختلفی که پزشکی قانونی در خط مقدم آنها حضور داشته است، به مواردی همچون سقوط هواپیمای اوکراین، حادثه هواپیمای ترکیه در استان کهگیلویه و بویراحمد، شهدای منا، حادثه معدن طبس و همچنین جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان اشاره کرد و گفت: در بسیاری از این حوادث، از جمله شهدای منا که قابل شناسایی نبودند، با استفاده از ظرفیتهای بانک ژنتیک، هویت آنان تعیین شد.
آمار شهدای جنگ رمضان؛ ۳۵۱۹ شهید، ۵۱۷ زن و ۲۷۰ دانشآموز
مسجدی با اعلام آمار دقیق شهدای جنگ رمضان تصریح کرد: در جنگ رمضان، ۳ هزار و ۵۱۹ شهید تقدیم انقلاب شد که از این تعداد، ۳ هزار و ۲ نفر مرد و ۵۱۷ نفر زن بودند. متأسفانه ۲۷۰ نفر از این شهدا دانشآموز بودند که در رأس آنها، مدرسه شجره طیبه شهرستان میناب قرار دارد. همچنین ۳۸ شهید زیر پنج سال، یک نوزاد ۳ روزه و حتی جنینی در شکم مادر به شهادت رسیدهاند.
وی افزود: در دو سه هفته اخیر نیز دشمن جنایتکار با حملات خود در استانهای سیستان و بلوچستان، چابهار، هرمزگان و بوشهر، تعدادی از هموطنان عزیزمان را به شهادت رساند.
بانک هویت ژنتیک ایرانیان؛ از ۱۹ هزار به ۲۸۰ هزار پروفایل
رئیس سازمان پزشکی قانونی با اشاره به فعالیت بیش از ۱۵ ساله بانک هویت ژنتیک ایرانیان، گفت: این بانک در پنجمین دوره توسعه خود، با دارا بودن ده قطب آزمایشگاهی در کشور، تعداد نمونههای استخراج و ثبت شده را از نوزده هزار به ۲۸۰ هزار پروفایل افزایش داده است.
شناسایی ۴۰ درصد شهدای جنگها با ابزار ژنتیک
مسجدی تأکید کرد: نزدیک به ۴۰ درصد از شهدای جنگ رمضان و شهدای جنگ ۱۲ روزه با استفاده از ابزارهای علمی ژنتیک شناسایی شدند.
وی با اشاره به شرایط خاص جنگ ۱۲ روزه که دشمن و آمریکای جنایتکار و رژیم صهیونیستی مجتمعهای مسکونی را هدف قرار دادند و برخی خانوادهها به طور کامل به شهادت رسیدند، افزود: در این شرایط که امکان شناسایی از طریق معاینه ظاهر وجود نداشت، علم ژنتیک و بانک هویت ژنتیک ایرانیان، افتخاری بیبدیل برای کشور رقم زد.
رکوردی بینظیر در دنیا؛ تفکیک و شناسایی اعضای خانوادههای شهید
وی با بیان اینکه چنین شرایطی تنها در دو نقطه از جهان رخ داده است، گفت: در غزه به دلیل عدم امکان آواربرداری، این کار ممکن نشد، اما در کشور ما، همکاران عزیز در بانک هویت ژنتیک ایرانیان، نه تنها توانستند اعضا و احشای باقیمانده از شهدا را تفکیک و هویت هر شهید را مشخص کنند، بلکه ارتباط نسبی بین آنها را نیز برقرار ساختند که این افتخاری بینظیر در دنیا محسوب میشود.
تعیین تکلیف ۸۰ هزار مشکوکالتابعه با همکاری وزارت رفاه
مسجدی در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع تعیین تکلیف افراد مشکوکالتابعه اشاره کرد و گفت: وزارت کشور، ۸۰ هزار شهروند مشکوکالتابعه را معرفی کرده که همکاران ما با هماهنگی وزارت رفاه، در حال انجام اقدامات لازم برای تعیین تکلیف این افراد هستند.
خودکفایی در فناوری بافت با همکاری دانشگاه آزاد
رئیس سازمان پزشکی قانونی از اقدامات این سازمان در حوزه فناوری بافت خبر داد و گفت: در سالنهای تشریح، بر اساس مجوز شرعی و قانونی، قرنیه، دریچه قلب، تاندون و سایر بافتها برای استفاده بیماران فراوری میشود. با توجه به هزینههای گزاف واردات این اقلام، همکاری با دانشگاه آزاد اسلامی آغاز شده و امیدواریم هرچه سریعتر این مجموعه به تولید و خودکفایی کامل برسد.
اجرای قانون پزشک معتمد؛ کاهش ارجاع غیرضروری به پزشکی قانونی
مسجدی با اشاره به قانون پزشک معتمد، گفت: بر اساس توافق با وزارت بهداشت، نوزده آیتم تعریف شده که بر اساس آنها، همه متوفیان نیاز به حضور در پزشکی قانونی ندارند. تنها مواردی که جنبه جنایی دارند یا مشکوک به جنایی بودن هستند، به پزشکی قانونی ارجاع میشوند. با هوشمندی همکاران ما، سالانه قریب به ۱۰۰ هزار متوفی توسط پزشکان آموزشدیده معاینه میشوند و در صورت عدم وجود علائم جنایی، جواز دفن صادر میگردد.
وی در ادامه، شماره تماس ۴۱۳۱۶۳ را برای موارد ضروری و پاسخگویی به سوالات مردمی اعلام کرد و گفت: هموطنان عزیز در مواردی که احساس میکنند نیاز به مشاوره یا راهنمایی دارند، میتوانند با این شماره تماس بگیرند.
هشدار درباره پزشکنماها و داروهای تقلبی
رئیس سازمان پزشکی قانونی در پایان با طرح یک هشدار جدی به مردم، گفت: در سالهای اخیر، استفاده از پزشکنماها و توزیع داروهای تقلبی، جعلی و بیتأثیر به شدت افزایش یافته است. افرادی که به سلامت مردم رحم نمیکنند، از فضای مجازی برای باراندازی و کلاهبرداری استفاده میکنند. از خبرنگاران عزیز درخواست دارم این موضوع را به طور جدی به مردم گوشزد کنند و به هموطنان توصیه میکنم که پزشک خود را در اینستاگرام انتخاب نکنند و تنها به مراکز معتبر و دارای مجوز مراجعه کنند.
مسجدی با ابراز نگرانی از افزایش فعالیت افراد غیرمتخصص در حوزه سلامت، گفت: اقدامات پزشکی توسط افراد غیرحرفهای و غیرآموزشدیده رو به افزایش است. از مردم عزیز خواهش میکنم در تهیه دارو و انتخاب پزشک متخصص در فضای مجازی دقت کنند و به هیچ وجه دنبال افراد و داروهای نامعتبر نباشند.
وی تأکید کرد: حتماً پزشک مورد نظر خود را با اصالت علمی و دانشگاهی انتخاب کنید. میتوانید از طریق سایت نظام پزشکی نیز استعلام کنید که آیا این فرد پزشک دارای پلاستیک، پزشک زیبایی یا جراح معتبر است یا خیر. همچنین داروهایی که گزارشهایی از تهیه آنها در زیر پلهها و مکانهای غیربهداشتی داریم و انواع گیاهان را به صورت غیراصولی خرد و در کپسولهای جعلی با عنوان لاغری و ... به مردم عرضه میکنند، بسیار خطرناک هستند.
همه نظریههای کارشناسی با دستور قضایی صادر میشود
رئیس سازمان پزشکی قانونی با تأکید بر این نکته مهم که تمام ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار نظریه کارشناسی صادر شده در سال ۱۴۰۴، همگی با دستور قضایی بوده است، گفت: این نظریات در مراکز پزشکی قانونی صادر میشود و ما در هیچ بیمارستانی و هیچ مرکز دیگری نماینده نداریم.
وی افزود: برخی مواقع به ما زنگ میزنند که فردی در بیمارستان فوت کرده و از صبح منتظر نماینده پزشکی قانونی هستند. باید تأکید کنم که ما هیچ نمایندهای در بیمارستانها و سایر مراکز غیرملکی نداریم و اگر اتفاقی رخ داده باشد، با دستور قاضی باید جسد به مراکز پزشکی قانونی منتقل شود.
مسجدی در خصوص پروندههای سقط جنین گفت: در سال ۱۴۰۴، ۱۰ هزار و ۶۷۶ پرونده سقط جنین در سازمان تشکیل شده است که از این تعداد، ۸ هزار و ۷۵۲ مورد مجوز سقط درمانی دریافت کردهاند.
وی با توضیح شرایط صدور مجوز، تصریح کرد: وظیفه ما صدور مجوز سقط درمانی در مواقعی است که برای جان مادر یا جنین خطر وجود دارد، اما این مجوز تنها در صورتی صادر میشود که حتی یک روز از چهار ماهگی جنین تجاوز نشده باشد. همکاران ما دستورالعمل رسیدگی به پروندههای سقط را برای ایجاد وحدت رویه به استانها ابلاغ کردهاند و خوشبختانه در این حوزه وحدت رویه وجود دارد.
درخواست از مجلس و دولت برای حمایت در شرایط نوسان ارز
رئیس سازمان پزشکی قانونی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی و دولت محترم درخواست کرد که در حوزه تأمین تجهیزات و اقلام مصرفی به این سازمان کمک کنند.
وی گفت: نوسانات ارزی، همکاران من را اذیت میکند. اگرچه ما پیشبینی شرایط بحران و جنگ را کردهایم و انبارهایمان پر است، اما نوسان ارز دست همکاران را میبندد و امیدواریم عزیزان در مجلس و دولت، سازمان پزشکی قانونی را که خدمتگزار مردم است، یاری کنند.
آمار سه ماهه اول سال ۱۴۰۵؛ رشد ۳۵.۲ درصدی غرقشدگی
مسجدی در ادامه به ارائه آمار عملکرد سه ماهه اول سال ۱۴۰۵ پرداخت و گفت:
· حوزه معاینات بالینی: ۴۵۸ هزار و ۵۴۰ نظریه کارشناسی صادر شده است.
· معاینه اجساد: ۱۹ هزار و ۸۴۵ مورد معاینه انجام شده است. این رقم در مدت مشابه سال قبل (سه ماهه اول ۱۴۰۴)، ۱۹ هزار و ۸۵۷ مورد بود که نشاندهنده رشد حدوداً ۰.۳ درصدی است.
· مصدومین ناشی از تصادفات: در سه ماهه اول ۱۴۰۵، ۴۹ هزار و ۶۷۷ مورد مصدوم داشتیم که نسبت به مدت مشابه سال قبل، رشد ۱۰.۲ درصدی داشته است.
افزایش نگرانکننده غرقشدگی در بهار ۱۴۰۵
وی با ابراز تأسف از افزایش آمار غرقشدگی، گفت: متأسفانه در سه ماهه اول سال ۱۴۰۵، ۳۱۱ نفر بر اثر غرقشدگی جان خود را از دست دادهاند که نسبت به مدت مشابه سال قبل با ۲۳۰ نفر، رشد ۳۵.۲ درصدی را نشان میدهد. این آمار بسیار دلخراش است و از مردم عزیز میخواهیم که حتماً در مکانهای امن و مشخص شده برای شنا و تفریح حضور یابند.
کاهش ۲.۷ درصدی پروندههای سقط جنین در بهار ۱۴۰۵
مسجدی در خصوص آمار سقط جنین در سه ماهه اول سال جاری گفت: در این مدت، ۲ هزار و ۶۷۶ پرونده سقط درمانی تشکیل شده که نسبت به مدت مشابه سال قبل با ۲ هزار و ۷۵۱ پرونده، ۲.۷ درصد کاهش داشته است.
کمیسیونهای پزشکی و مسمومیت با گاز CO
رئیس سازمان پزشکی قانونی از رسیدگی به قریب به ۶ هزار پرونده در کمیسیونهای پزشکی خبر داد و در خصوص مسمومیت با گاز منواکسید کربن گفت: متأسفانه در سه ماهه اول سال ۱۴۰۵، ۲۱۸ نفر بر اثر مسمومیت با گاز CO جان باختهاند که نسبت به مدت مشابه سال قبل با ۱۸۱ نفر، رشد ۲۰ درصدی داشته است.
تأکید بر اخذ اذن برای برداشت عضو از متوفیان
مسجدی با اشاره به رویه اخلاقی سازمان در برداشت عضو، گفت: از سال ۱۳۹۹، هیچ عضوی از متوفیان بدون اذن بستگان درجه یک برداشته نمیشود. روانشناسان ما با بستگان درجه یک صحبت میکنند و پس از اخذ رضایت، اقدام به برداشت بافت میشود.
تکرار نکات کلیدی؛ دستور قضایی شرط اصلی دریافت خدمت
وی در پایان با تکرار دو نکته مهم، گفت: تمام افرادی که به سازمان پزشکی قانونی مراجعه میکنند، به جز مصدومین ناشی از تصادفات که بر اساس قانون برنامه هفتم نیازی به تشکیل پرونده قضایی ندارند و مستقیماً به پزشکی قانونی مراجعه و با توافقات انجام شده میان پزشکی قانونی، فراجا و بیمهها، کار خود را دنبال میکنند، همه با دستور قضایی به ما مراجعه میکنند.
مسجدی در خصوص وضعیت مراکز سازمان گفت: ما در کشور ۴۷۰ مرکز پزشکی قانونی داریم و ۱۵۰ شهرستان نیز نیازمند مرکز هستند که امیدواریم با کمک دولت بتوانیم این مراکز را توسعه دهیم.
فرآیندهای علمی علت تاخیر در برخی پاسخهای پزشکی قانونی است
مسجدی در پاسخ به سوال خبرنگاری درباره زمان پاسخدهی به پروندههای تعیین علت فوت که بین ۴۵ تا ۷۲ روز به طول میانجامد، گفت: تاخیر در برخی پروندهها ناشی از فرآیندهای علمی است و نه کمبود نیروی انسانی. به عنوان مثال، استخراج پروفایل ژنتیک از خون کمتر از چند ساعت، از عضله ممکن است یک هفته و از استخوان ممکن است سه ماه طول بکشد. این فرآیندها در تمام دنیا به همین صورت است و لامهای پاتولوژی در هر جای دنیا سه ماه زمان میبرد.
وی افزود: در برخی موارد، همکاران ما بخشهای سمشناسی و آسیبشناسی را آماده میکنند، اما منتظر پرونده کیفری برای تکمیل نظر نهایی هستند. به عنوان مثال، اگر سمشناسی وجود یک دارو را تایید کند، نمیدانیم که فرد خودش مصرف کرده یا به او خوراندهاند، بنابراین نیاز به تکمیل اطلاعات از سوی مراجع قضایی داریم.
وی در ادامه به شناسایی شهدای حادثه متروپل اشاره کرد و گفت: وقتی گفته شد سازنده برج فرار کرده، همکاران ما با گرفتن یک نمونه خون از زیر آوار، کمتر از ۸ ساعت تعیین تکلیف کردند که فرد زیر آوار فوت شده است. این اقدامات، افتخاری برای کشور و سازمان پزشکی قانونی محسوب میشود.
بانک ژنتیک ایرانیان؛ ۲۸۰ هزار پروفایل و ۱۰ قطب آزمایشگاهی
مسجدی در خصوص بانک هویت ژنتیک ایرانیان، گفت: بر اساس تکلیف قانونی، سازمان موظف به ایجاد بانک ژنتیک مجرمان، متهمان و متوفیان است. ما در حال حاضر ۱۰ قطب آزمایشگاهی در کشور داریم که در بستر یک سامانه اختصاصی به یکدیگر متصل هستند و بهرهبردار اصلی آن، پلیس آگاهی است.
وی افزود: تاکنون بیش از ۲۸۰ هزار پروفایل در این سامانه ثبت شده که قالب آن مربوط به مجرمان حرفهای و خطرناک با جرایم تکرارشونده است. همچنین از اواخر سال ۱۴۰۰ تاکنون، بیش از ۲۳۰ مورد صحنه جرم بدون مظنون، با استفاده از این بانک برای شناسایی اولیه مورد بررسی قرار گرفته است.
موفقیت ۲۵ درصدی بانک ژنتیک در کشف جرایم بدون مظنون
مسجدی با اشاره به عملکرد بانک هویت ژنتیک ایرانیان، گفت: همکاران ما نمونهها را استخراج و در سامانه ثبت میکنند. تقریباً به یک میزان، به کشف نزدیک ۲۰ تا ۲۵ درصد رسیدهایم. به این معنا که ۲۵ درصد از پروفایلهایی که بدون مظنون از صحنههای جرم (مانند سرقت) به سازمان ارسال شده، منجر به شناسایی مجرم شده است.
وی افزود: این موفقیت نشاندهنده این است که با تشکیل تیمی متشکل از سازمان زندانها، دادستانی و سازمان پزشکی قانونی، عزم ملی برای نمونهگیری هدفمند از مجرمان حرفهای شکل گرفته است. با وجود اینکه تعداد نمونهها نسبت به جمعیت مجرمان محدود است، اما همین تعداد نیز تأثیر قابل توجهی داشته است.
رئیس سازمان پزشکی قانونی با ذکر یک مثال عینی، گفت: در سه چهار سال گذشته و با توسعه بانک ژنتیک، موردی داشتیم که مجرمی در استان گلستان مرتکب جرم شده بود و هیچ رد پایی از او باقی نمانده بود، جز یک لکه. پلیس با تطبیق پروفایلها متوجه شد که این فرد، همان کسی است که دو سال پیش در گلستان مرتکب جرم شده و اکنون در بندرعباس شناسایی شده است. این موضوع نشان میدهد که بانک ژنتیک چقدر میتواند در کشف جرایم و برقراری عدالت کمککننده باشد.
ضمانتهای حفظ حریم خصوصی در بانک ژنتیک
مسجدی در پاسخ به سوالی درباره ضمانت اجرایی حفظ حریم خصوصی و جلوگیری از سوءاستفاده از اطلاعات ژنتیکی، گفت: خوشبختانه ما جزو معدود کشورهایی هستیم که نرمافزار بانک ژنتیک به صورت ۱۰۰ درصد بومی و داخلی طراحی و تولید شده است. تمام اطلاعات در سامانه سازمان قرار دارد و برای دسترسی به این اطلاعات، یک فرایند امنیتی و اطلاعاتی دقیق تعریف شده است.
وی تأکید کرد: سازمان پزشکی قانونی همواره مورد تمایل دشمنان به ویژه رژیم صهیونیستی است و تلاشهای زیادی برای نفوذ و سوءاستفاده از این بانک انجام میشود، اما همکاران عزیز ما در حوزههای فنی، آزمایشگاهی و پزشکی با رعایت دقیق پروتکلهای امنیتی، از این اطلاعات محافظت میکنند و بحمدالله تاکنون هیچ گونه سوءاستفادهای از این بانک گزارش نشده است.