زیباکلام: نگرانی اصولگرایان از کاندیداتوری هاشمی بیشتر از آمدن مشایی یا خاتمی است

به گزارش آخرین، صادق زیباکلام استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران در گفتگو با روزنامه آرمان می گوید؛


آقای دکتر به نظر می‌رسد که هجمه‌ها اصولگرایان به آیت ا... هاشمی خیلی جدی و سنگین شده است.

و این شروع کار است، یقین بدانید که هجمه‌ها به ایشان ظرف روزها و هفته‌های آیند بیشتر هم خواهد شد.

شما همواره و برخلاف نظرات بسیاری می‌گفتید که ایشان در انتخابات شرکت خواهند کرد و اگر آقای هاشمی بیایند تمام محاسبات و حساب و کتاب‌های اصولگرایان به هم می‌ریزد. به نظر می‌رسد که سنگین‌تر شدن هجمه‌های اصولگرایان به آقای هاشمی حکایت از جدی‌تر شدن آمدن ایشان می‌نماید.

بله کاملا درست برداشت کرده‌اید و علت آغاز دور جدید هجمه برخی اصولگرایان به ایشان بواسطه جدی‌تر شدن عزم ایشان برای شرکت در انتخابات است. دلایل زیادی هست که چرا اصولگرایان اینقدر از آمدن آقای هاشمی نگران هستند. من حتی معتقدم نگرانی که از بابت آمدن آقای هاشمی وجود دارد در مورد رئیس دولت اصلاحات و حتی رحیم مشایی هم نیست.

حتی در مورد رحیم مشایی؟

بله، حتی در مورد رحیم مشایی. البته یادتان باشد که اصولگرایان یک جمع منسجم و یکدست نیستند. حالا ممکن است بعضی از آنها بغض و کینه کمتری نسبت به ایشان داشته باشند و بالفرض میان ایشان و رحیم مشایی آقای هاشمی را ترجیح بدهند. اما یک نکته دیگر احتمال نیست و یقین است و آن‌هم این است که همه اصولگرایان می‌دانند که با رئیس دولت اصلاحات بهتر می‌توانند کنار بیایند. مساله الان این است که کدام شخصیت می‌تواند در جهت تحقق خواسته‌های دمکراتیک گام بردارد. اصولگرایان اساسا نگرانی از این بابت و حتی رحیم مشایی ندارند. ممکن است از نظر اعتقادات خیلی از اصولگرایان معتقد باشند که به هاشمی رفسنجانی نزدیک‌ترند تا رئیس دولت اصلاحات. اما مساله میزان توانایی و توانمندی است. این نکته است که اصولگرایان را این همه از آمدن آقای هاشمی نگران ساخته است.به چند دلیل، اولا شخصیت آقای هاشمی از این جهت کاملا متفاوت است. آقای هاشمی از سن 13 ، 14 سالگی که از روستای بهرمان رفسنجان به قم می‌آید تا امروز در کوران مبارزات و جریانات سیاسی ایران بوده‌اند. بنابراین بیش از 60 سال است که در وسط میدان بوده‌اند. دلیل دوم اینکه ایشان از یک عقبه اجتماعی نیرومند برخوردار هستند. در انتخابات تیر 84 که ایشان از آقای احمدی‌نژاد شکست خوردند، به‌رغم آن همه تبلیغات گسترده علیه ایشان توسط اصولگرایان که ایشان و اطرافیانشان خورده‌اند و برده‌اند و مبلغ اشرافی‌گری هستند و غیره 10 میلیون همچنان به ایشان رای دادند. این 10 میلیون عمدتا از اقشار و لایه‌های تحصیلکرده‌تر و کارآفرین‌تر جامعه بودند. شماری از نیرو‌های سپاه، مبارزین قدیمی‌تر و یاران امام(ره)، شماری از روحانیون و مراجع، قشر قابل توجهی از مدیران با تجربه نظام و شماری از اصلاح‌طلبان واقع‌بین‌تر و پخته‌تر و شماری از بازاریان و فعالان بخش خصوصی به ایشان همچنان باور دارند. به باور بسیاری از آنان آقای هاشمی تنها نامزدی است که می‌تواند گام‌هایی در جهت برون رفت از اوضاع نابسامان کنونی بردارد. در عرصه بین‌المللی هم همین‌گونه است. بسیاری از رهبران جمان و منطقه هم ایشان را به‌عنوان یک شخصیت پراگماتیست، واقع‌بین، معتدل و میانه‌رو قبول دارند و در نتیجه شانس رسیدن به توافقاتی با قدرت‌های خارجی و در نتیجه برون‌رفت از بن‌بست فعلی تحریم‌ها و محاصره اقتصادی با آمدن آقای هاشمی تحقق پیدا می‌کند.

فکر می‌کنید رئیس دولت اصلاحات یا رحیم مشایی یا قالیباف چنین توانایی‌هایی را ندارند؟

این چهار نفر که شما می‌فرمایید هر کدام ویژگی‌های خاص خودشان را دارند. من حقیقتش را بخواهید علم و اطلاع زیادی از اعتقادات و دیدگاه‌های آقای رحیم‌مشایی ندارم. نمی‌دانم ایشان چقدر فی‌المثل به تنش‌زدایی و رفع بن‌بست با غرب و دنیا باور دارند؟ اما در مورد آقای هاشمی یقین دارم نخستین اولویت ایشان در سیاست خارجی تنش‌زدایی با حداقل اروپا، کانادا، استرالیا و همسایگانمان خواهد بود. آقای قالیباف نشان داده‌اند که مدیری بسیار توانمند و لایق هستند اما در عین حال ایشان به هیچ روی از آن جایگاه و اعتبار داخلی و‌ بین‌المللی آقای هاشمی برخوردار نیست. به‌علاوه ایشان معلوم نیست چقدر خواسته باشد یا بتواند مستقل عمل کند. ایشان هنوز هیچی نشده برای جلب خوشایند اصولگرایان انتقاد ‌هایی را که حتی در سال 88 به اصلاح طلبان نکرده بودند اخیرا به‌سمت آنان نثار کردند و هر روز که می‌گذرد سعی می‌کنند از اصولگرایان دلبری نمایند و موافقت آنان را برای نامزدی‌شان به‌دست آورند. در مورد رئیس دولت اصلاحات هم عرض کردم از نظر اخلاق، تربیت، سلامت نفس و تقوای سیاسی و دینی نمره‌شان انصافا 20 است. اما نمی‌توانند در شرایط موجود اعمال قدرت کنند و عرض کردم اصولگرایان اجازه نخواهند داد یک آب خوردن از گلوی‌شان پایین برود.

پس باز به آیت ا... هاشمی می‌رسیم.

دقیقا و چون به‌نظر می‌رسد که عزم ایشان دارد برای آمدن جزم می‌شود برخی اصولگرایان شروع کرده‌اند به هجمه به ایشان البته فکر نمی‌کنم خود اصولگراها هم خیلی اعتقادی داشته باشند به اینکه با هجمه به ایشان به مقصودشان برسند.

آمدن هاشمی چه تغییراتی بین اصولگرایان به‌وجود می‌آورد؟

آمدن آقای هاشمی مثل زلزله آرایش انتخاباتی اصولگرایان را برهم خواهد ریخت. آنان را به سمت یک ائتلاف گسترده علیه آقای هاشمی می‌کشاند. من بعید نمی‌بینم که جدای از خود اصولگرایان، آیت ا... مصباح، جبهه پایداری، حتی جریان دولت هم به ائتلاف جبهه مقابل هاشمی بپیوندند. نخستین پیامد آمدن آقای هاشمی آن است که نامزد اصولگرایان از آقای دکتر ولایتی تغییر پیدا می‌کند و به احتمال زیاد آقای قالیباف نامزدشان می‌شود. منتها این تغییر از یکسو با مخالفت شدید احمدی‌نژاد و جبهه پایداری روبه‌رو می‌شود و از سویی دیگر با مخالفت جریانات ارزشی درون طیف اصولگرایی. داستانش مفصل است و من ترجیح می‌دهم آن را بگذارم برای وقت دیگری. اجمالش این است که از دید همه اینها قالیباف یک تکنوکرات است و واجد آن معیارهای ارزشی اصولگرایی است. منتها من الان نمی‌خواهم وارد این بحث‌ها شوم. فقط می‌خواهم عرض کنم که آمدن آقای هاشمی همه حساب و کتاب‌های اصولگرایان را به هم خواهد ریخت.

شما از کجا اطمینان دارید که آقای هاشمی می‌آیند؟

اگر اجازه بدهید این را هم بگذاریم برای یک مصاحبه دیگر. اما خدمتتان عرض کنم که اگر آقای هاشمی کوچکترین امیدی می‌داشتند که خود اصولگرایان می‌توانستند این مشکلات را که کشور بعد از 8 سال پیدا کرده سامان بدهند یقینا نمی‌آمدند اما متاسفانه این امید و باور را ندارند.