رتبه بندی شرکتی چیست؟ + مراحل اخذ گرید
رتبهبندی و ثبت شرکت (Company Ranking) به معنای امتیازدهی به شرکتها، براساس عوامل مختلفی مانند بررسی عملکرد مالی، رشد درآمد، سهم بازار، اعتبار و سایر معیارهایی است که ممکن است در هر صنعت متفاوت باشد. کسب رتبهٔ شرکتها، از طریق ارزیابی و مقایسهٔ آنها در یک صنعت خاص، میزان سرمایه و منابع انسانی صورت میگیرد. این رتبهبندی میتواند به شکل عددی، سیستم امتیازدهی، ردهبندی یا نمودارهای مختلفی ارائه شود. بهطورکلی، فرایند گرفتن گرید شرکتی (Company Grading) میتواند در قالب مراحل زیر انجام شود:
-
جمعآوری و ارائه اطلاعات مربوط به شرکت
برای ارزیابی و رتبه بندی شرکت، باید اطلاعات مربوط به کسبوکار خود را جمعآوری و ارائه دهید. این اطلاعات شامل گزارشات مالی، اخبار صنعت، مشخصات شرکت و دیگر موارد مربوط به ثبت شرکت است.
-
تحلیل و ارزیابی
پس از ارائه اطلاعات مربوطه، این دادهها توسط مراجع ذیصلاح، مورد ارزیابی قرار میگیرد. این ارزیابی شامل موارد مختلفی همچون مقایسهٔ عملکردمالی، بررسی استراتژی و عملکرد کسبوکار، بررسی روند رشد و سایر عوامل مربوطه است.
-
رتبهبندی و اعلام نتایج
براساس ارزیابیهای انجامشده، کسبوکار شما را با توجه به نوع معیارهای هر صنعت، امتیازدهی کرده و آن را اعلام میکنند. ذکر این نکته مهم است که فرایند رتبهبندی و اخذ گرید شرکتی در هر صنعت و نهاد متفاوت است. معیارهای هر سازمان با توجه به نوع استانداردها و رویههای آن سازمان، مؤسسه یا نهاد صورت میگیرد. برای مثال، اخذ رتبه پیمانکار با فرایند اخذ رتبه مشاور، تفاوتهایی دارد که براساس معیارهای تعریفشده تعیین میگردد.

انواع رتبه بندی شرکتها
مهمترین اقدام پس از ثبت شرکت، دریافت گرید شرکتی است، چراکه با انجام این کار، به شکل بهتر و درخشانتری در مسیر توسعه و پیشرفت قرار میگیرید. بهعلاوه پس از کسب رتبه، بهتر میتوانید استراتژی و اهداف شرکت را تعیین کرده و در راستای آن قدم بردارید. همچنین امکان شناسایی نقاط ضعف و قدرت کسبوکار و تلاش برای رفع یا ارتقای آنها وجود خواهد داشت. در ادامه انواع رتبهبندی مجموعههای شرکتی را موردبررسی قرار میدهیم:
-
رتبهبندی پیمانکاری
براساس ضوابط و آییننامه سازمان مدیریت و برنامهریزی، اخذ رتبه پیمانکار در پایههای 5، 4، 3، 2، 1 صورت میگیرد که پایهٔ 5 کمترین و 1 بیشترین است. این سیستم امتیازدهی و اخذ رتبه پیمانکاری، براساس توانایی کاری شرکت، تعداد نفرات و سوابق آنها و توان مالی مجموعه صورت میگیرد.
-
رتبهبندی موسسه و شرکتهای مشاور
اخذ رتبه مشاور برای شرکتهای مهندسی از گرید 3 تا 1 صورت میگیرد. این اخذ رتبه با توجه به عواملی مانند امکانات مدیریتی و پشتیبانی انجام میشود. همچنین تخصص گروه یا شرکت مهندسی نیز در نظر گرفته میشود.
-
رتبهبندی صنعتی و غیر صنعتی EPC
EPC نوع خاصی از قرارداد است که بر طبق آن، طرف قرارداد متعهد میشود که تمام فعالیتها ازجمله طراحی، تدارکات، ساخت و اجرای پروژه را برعهده گرفته و به مالک تحویل دهد. شرکتهای طراحی و ساخت EPC، با توجه به نوع فعالیت، به دستههای مختلفی تقسیم میشوند. ازجمله این دستهبندیها میتوان به طراحی و ساخت ساختمانی، طراحی و ساخت بناهای آبی، راهسازی، طراحی سیستمهای کشاورزی و طراحی و ساخت و مرمت آثار باستانی اشاره کرد. شایان ذکر است که هرکدام از این شاخهها نیز دارای دستهبندیهای مخصوص به خود هستند.
-
رتبهبندی انفورماتیک
شرکتهای انفورماتیک شرکتهایی هستند که درزمینههای اطلاعات و پردازش اطلاعات و مهندسی سامانههای اطلاعاتی فعالیت میکنند. رتبهبندی این شرکتها در 15 شاخه صورت میگیرد. تولید و پشتیبانی سختافزار، ارائه فریم ورکهای رایانهای، تولید قطعات جانبی کامپیوتر، طراحی و ارائه نرمافزارها، تولید پکیجهای نرمافزاری، تولید دستگاههای جانبی، ارائه نرمافزارهای پایه، خدمات و پشتیبانی شبکههای اطلاعرسان، تولید و پشتیبانی دادههای مخابراتی، امنیت، مشاوره، طراحی و نظارت بر پروژهها، آموزش، پشتیبانی، اتوماسیون صنعتی و مهندسی سیستمهای ویژه، ازجمله این دستهبندیها هستند.
-
رتبهبندی مجموعههای فنی و مهندسی
در رتبهبندی و ثبت شرکت مجموعههای فنی و مهندسی، به توانایی مدیریت، تأمین و جذب سرمایه، مدیریت تولید و عرضهٔ مسکن و ساختمان توجه میشود.
تفاوت اخذ رتبه پیمانکار با مشاور
رتبه پیمانکاری و رتبه مشاور دو نوع رتبهبندی متفاوت در صنعت ساختوساز و عمران هستند که تفاوتهایی با یکدیگر دارند. در ادامه این تفاوتها را بررسی میکنیم:
-
نوع فعالیت:
اخذ رتبه پیمانکاری برای شرکتهایی است که بهعنوان پیمانکار در طرحهای ساخت و عمران فعالیت میکنند. بهعبارتی آنها پروژههای عمرانی را بهعنوان پیمانکار، دریافت و اجرا میکنند. درمقابل، اخذ رتبه مشاور برای شرکتهایی است که بهعنوان مشاور در طرحهای ساخت و عمران فعالیت دارند. به این معنا که خدمات مشاوره فنی و مهندسی برای پروژههای ساختوساز و عمرانی ارائه میدهند.
-
نوع تخصص:
اخذ رتبه پیمانکاری معمولاً به تخصصهای اجرایی مرتبط با ساختوساز، مانند ساخت سازهها، خاکبرداری، الکترومکانیک و ... ارتباط دارد. درحالیکه فرایند ثبت شرکت و اخذ رتبه مشاور، بیشتر به تخصصهای فنی و مهندسی برای ارائه مشاوره درزمینههایی مانند طراحی، مدیریت پروژه و مهندسی محیطزیست در ارتباط است.
-
مسئولیت و قرارداد:
شرکتهای دارای رتبه پیمانکاری در پروژهها، بهعنوان مجری و پیمانکار، مسئولیت اجرایی را برعهده دارند و در قرارداد با سازمان یا مشتری، به این عنوان شناخته میشوند. درحالیکه شرکتهایی که برای اخذ رتبه مشاور اقدام کردهاند، در قراردادها بهعنوان مشاور فنی و مهندسی فعالیت کرده و نقش مهمی در ارائه مشاوره و نظارت بر عملکرد پروژه دارند.
-
فرایند رتبهبندی:
فرایند رتبهبندی برای اخذ رتبه پیمانکاری و اخذ رتبه مشاور، ممکن است متفاوت باشد. در بسیاری از کشورها، رتبه پیمانکاری با توجه به تجربه، توانمندی فنی و مالی شرکت اعطا میگردد. درحالیکه اخذ رتبه مشاور براساس تخصصها، تجربهٔ کاری، تحصیلات و گواهیهای مرتبط صورت میگیرد.
معیارهای مهم در رتبه بندی شرکتها
رتبهبندی و اخذ گرید شرکتی با توجه به معیارهای مختلفی انجام میشود. یکی از این معیارها، سیستم امتیازدهی براساس درآمد شرکت یا کسبوکار است. در این نوع رتبهبندی، شرکتها براساس میزان درآمدی که دارند، مقایسه و امتیازدهی میشوند. از دیگر فاکتورهای مهم در سیستم رتبهبندی و گرید مجموعهها، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
-
رتبهبندی براساس بازاریابی
در این شکل از رتبهبندی، ثبت شرکتها براساس سهم بازار، شناخت برند، اعتبار و عملکرد خود مورد ارزیابی قرار میگیرند. مثالی از رتبهبندیهای مربوط به بازاریابی، جدول رتبهبندی برترین برندهای جهان (Brand Rankings) است.
-
رتبهبندی براساس عملکرد مالی
در این نمونه از گرید، شرکتها براساس عملکرد مالی خود، مورد ارزیابی قرار میگیرند. سودآوری، رشد درآمد و سایر معیارهای مالی، ازجمله فاکتورهای این ارزیابی و کسب رتبه هستند.
-
رتبهبندی براساس پایداری محیط زیستی
در این نوع رتبهبندی، شرکتها براساس عملکرد و تعهدات خود درزمینهٔ حفاظت از محیطزیست و پایداری محیطی، مورد ارزیابی قرار میگیرند.
-
رتبهبندی براساس نوآوری و تحقیق و توسعه
قدرت نوآوری، میزان سرمایهگذاری برای تحقیق و توسعه و همچنین دستاوردهای فناوری و تکنولوژی، ازجمله معیارهای مهم در سیستم رتبهبندی و ثبت شرکتها هستند. توجه داشته باشید که فاکتورهای ذکرشده، فقط چند نوع از رتبهبندیهای موجود است. به این معنا که هر صنعت و سازمانی، ممکن است رتبهبندی خاص خودش را داشته باشد.

مزایای رتبه بندی شرکتها
اعطای رتبهبندی به شرکتها رقابت سالم را ترویج میدهد. با ثبت شرکت و رتبهبندی آنها، کسبوکارها برای بهبود عملکرد خود به چالش کشیده میشوند، به همین دلیل برای کسب رتبهٔ بهتر تلاش میکنند. این مورد درنهایت به رقابت سالمتر و بهبود کیفیت کلی صنعت منجر میشود. از دیگر مزایای رتبهبندی مجموعههای فعال در تجارت و صنعت، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
-
شفافیت عملکرد مجموعه
رتبهبندی کسبوکارها، منجر به شفافیتسازی بیشتر در حوزههای مختلف صنعتی میشود. با ارزیابی و رتبه بندی شرکتها براساس پارامترهای مشخص، اطلاعات مهمی دربارهٔ عملکرد و کیفیت آنها در دسترس قرار میگیرد، به همین دلیل مشتریان و سایر ذینفعان، قادر خواهند بود که انتخاب بهتر و مطمئنتری داشته باشند.
-
اعتمادسازی
رتبهبندی مجموعههای تجاری، به اعتمادسازی بین ذینفعان کمک میکند. مشتریان، سرمایهگذاران، بانکها، سازمانهای دولتی و سایر نهادهای مرتبط، بهعنوان ذینفعان یک کسبوکار شناخته میشوند. درواقع با ارائه ارزیابی و رتبهبندی مستند، اعتماد ذینفعان جلب شده و روابط بهتر و مطمئنتری با شرکتها برقرار میکنند.
-
دریافت تسهیلات
زمانی که یک شرکت رتبهبندی میشود، میتواند متناسب با رتبهٔ خود، از اعتبار و تسهیلات بانکی برای ارتقا و پیشرفت کسبوکار خود استفاده کند. شرکتهایی با رتبهبندی بالاتر، دسترسی راحتتری به منابع مالی، تسهیلات بانکی و همکاری با سازمانهای دولتی دارند، چراکه این سازمانها، از عملکرد و قابلیتهای شرکت آگاهی کامل دارند.
-
بهبود عملکرد
رتبهبندی مجموعههای مختلف، میتواند عملکرد شرکتها را تحت تأثیر قرار داده و بهبود دهد. به این ترتیب شرکت مدنظر عملکرد خود را با دیگر شرکتها و رقبا بررسی کرده و نقاط ضعف و قدرت خود را شناسایی میکند. این مورد درنهایت سبب بهبود کیفیت خدمات آن شرکت و ارائه ایدههای جدید میشود.

شرایط و مدارک موردنیاز برای کسب رتبه شرکتی
شرایط و مدارک موردنیاز برای کسب رتبه شرکتی، ممکن است بسته به قوانین و مقررات هر سازمان یا صنعت متفاوت باشد. چنانچه که از شرایط و مدارک موردنیاز برای ثبت و دریافت گرید شرکتی اطلاعی ندارید، میتوانید از مشاوران تخصصی این زمینه کمک بگیرید. شرکت اخذ رتبه الی ثبت، با ارائه کاربردیترین مشاورهها، در گامبهگام فرایند کسب رتبه شرکتی همراه شماست. فراموش نکنید که اولین اقدام برای اخذ امتیاز و رتبه، ثبت شرکت است. به این منظور، ابتدا باید شرکت خود را در سازمان مربوطه ثبت کرده و مدارک موردنیاز را تهیه کنید. این مدارک شامل موارد مختلفی مانند اساسنامه، گواهی ثبت مجموعه، کارت ملی و سایر اطلاعات مربوط به شرکت (مانند نام، آدرس، اطلاعات تماس) میشود. از دیگر شرایط و مدارک موردنیاز برای کسب گرید، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
-
تقدیم مدارک مالی
یکی دیگر از شرایط اخذ مرتبه، ارائه مدارک مالی برای اطمینان از پرداخت تعهدات مالی است. صورتهای مالی، برگهٔ مالیاتی، گزارش سود و زیان و سایر مدارک مربوط به وضعیت مالی شرکت، ازجمله مدارک قابلارائه هستند.
-
شرح اطلاعات مربوط به پروفایل شرکت
اطلاعاتی مانند تاریخچه، ساختار سازمانی، تیم مدیریت، نمونه کارها و پروژههای قبلی نیز از دیگر مدارک موردنیاز برای کسب رتبه هستند.
-
شرح اطلاعات و تقدیم مدارک در خصوص تجربه و تخصص
ارائه توضیحات مرتبط با تجربه و تخصص لازم برای فعالیت در حوزهٔ مدنظر، از دیگر شرایط کسب رتبه است. به این منظور باید مدارک تحصیلی مربوطهٔ گواهی شرکت در دورههای آموزشی یا مدرک فنیحرفهای و لیست پروژههای انجامشده را تقدیم کنید.
-
تأمین تجهیزات و منابع و تقدیم اطلاعات مربوط به آنها
شما باید قادر به شرح اطلاعات درمورد تجهیزات، ابزارها، منابع انسانی و سایر منابع موردنیاز برای اجرای پروژهها باشید.
-
تقدیم سایر مدارک قانونی
گواهی بیمه مسئولیت حرفهای، مجوزها و پروانههای لازم برای فعالیت در صنعت موردنظر، از دیگر مدارک موردنیاز برای اخذ و دریافت رتبه شرکتی هستند.

روند تغییر رتبه شرکتی
گاهی پیش میآید که کسبوکارها بعد از ثبت شرکت، با شرایطی چون کاهش یا افزایش سرمایه، تغییر نام مجموعه، تغییر آدرس و کد پستی، ورود یا خروج شریک، تغییر حق امضا و سمت اعضای هیئتمدیره و دیگر موارد مشابه روبهرو میشوند. در چنین شرایطی، باید تغییرات را به اطلاع اداره ثبت تغییرات شرکتها برسانند تا از بروز مشکلات احتمالی جلوگیری کنند. روند تغییر رتبه کسبوکارهای فعال به شرح زیر است:
-
تهیهٔ مدارک مربوطه
لازم است که تمامی تغییرات صورتگرفته را فهرست و به اطلاع سازمان ذیصلاح برسانید. در این راستا باید مدارکی مثل تصمیمنامهٔ موافقت شرکا یا هیئتمدیره، اساسنامهٔ تغییریافته، فرمهای مربوطه و دیگر اسناد را تهیه و تقدیم کنید.
-
ارائه درخواست ثبت تغییرات
بعد از تهیهٔ مدارک، نوبت به ثبت درخواست میرسد. فراموش نکنید که درخواست تقدیمی، باید حاوی اطلاعات کامل و دقیقی دربارهٔ تغییرات صورتگرفته باشد.
-
بررسی و پردازش درخواست
زمانی که درخواست خود را ثبت کردید، مراجع مربوطه درخواست شما را بررسی و پردازش کرده و نسبتبه تغییرات ثبت شرکت اقدام میکنند.
-
صدور گواهینامهٔ ثبت تغییرات
درصورتیکه با درخواست تغییر رتبهٔ شما موافقت شده باشد، گواهینامهای معتبر و رسمی دریافت خواهید کرد. بهمنظور تسریع در فرایند ثبت تغییرات، میتوانید از خدمات تخصصی مجموعهٔ اخذ رتبه الی ثبت استفاده کنید.

مهمترین نکات حقوقی در ثبت شرکت
ثبت شرکت یک الزام قانونی است که باید بهطورجدی موردتوجه قرار بگیرد، چراکه هر شرکت زمانی معتبر است که گواهی ثبت داشته باشد. ازآنجاییکه انواع مختلفی از شرکتهای تجاری وجود دارد، لازم است که در ابتدا نوع شرکت را مشخص کنید. شرکت سهامی عام، سهامی خاص، شرکت مسئولیت محدود و شرکت تضامنی، از انواع شرکتهای تجاری هستند که هرکدام قوانین و مقررات خاص خود را دارند. جهت اطلاع از این قوانین، بهتر است که با متخصصان حقوقی نظیر مجموعهٔ الی ثبت مشورت کنید. از دیگر نکات حقوقی مهم ثبتی، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
-
تهیهٔ اسناد ثبتی
برای آنکه مجموعهٔ خود را به ثبت رسمی برسانید، لازم است تا مجموعهای از اسناد ضروری را تهیه کنید. این اسناد شامل ارائه موارد مختلفی همچون قرارداد تأسیس، مجوزها و پروانههای لازم، آثار انحصاری، صورتجلسات عمومی و اساسنامهٔ شرکت است. شایان ذکر است که اسناد موردنیاز و فرمهای ثبتی باید متناسب با نوع شرکت و قوانین مربوط به آن واحد باشد.
-
پرداخت سرمایهٔ اولیه
از دیگر اقدامات ضروری برای ثبت یک مجموعه، میتوان به تأمین و پرداخت هزینهٔ اولیه اشاره کرد. مبلغ سرمایهٔ اولیه برای هر شرکت متفاوت و متناسب با توافق موجود در اساسنامه است. همچنین نباید فراموش کرد خود فرایند ثبت در اداره ثبتی نیز با هزینههایی همراه است.
-
ثبت در ادارهٔ مربوطه
برای به رسمیت شناختن یک مجموعه، باید اسناد و مدارک موردنیاز را به ادارهٔ ذیصلاح تحویل دهید. این فرایند ممکن است کمی زمانبر باشد. بنابراین توصیه میشود که برای جلوگیری از هرگونه اتلاف وقت و هزینه، با یک مشاور آگاه مشورت کنید.
-
رعایت قوانین مرتبط با انواع شرکتها
همانطور که اشاره شد، شرکتهای تجاری در دستهبندیهای مختلفی تقسیمبندی میشوند. از همین رو ممکن است که قوانین ثبتی در آنها تا حدودی با یکدیگر متفاوت باشد. بنابراین نیاز است که قبل از اقدام برای رسمی کردن مجموعهٔ خود، از این قوانین اطلاع پیدا کرده و مطابق با آن رفتار کنید.
سخن پایانی
ثبت شرکت و کسب رتبهٔ شرکتی دو عامل اساسی و مهم برای تعیین وضعیت حقوقی و تجاری کسبوکارهاست که در بهبود عملکرد آنها تأثیر شایانی دارد. با داشتن اطلاعات و آگاهی کافی دربارهٔ نحوهٔ ثبت و دریافت مجوز فعالیت برای شرکت و همچنین رتبهبندی آنها، قادر خواهید بود تا تصمیمهای بهتری درمورد تأسیس و مدیریت کسبوکار خود بگیرید. این اطلاعات به شما کمک خواهند کرد تا با فرایند تأسیس شرکت و نکات مرتبط با رتبهبندی آشنا شوید و در همین راستا، استراتژیهای مناسبی را برای توسعهٔ کسبوکار خود بهکار گیرید، به همین دلیل توصیه میشود که در تمامی مراحل مرتبط با ثبت و رتبهبندی کسبوکار خود، با کارشناسان آگاه و حرفهای مشورت کنید. راهنماییهای دریافتی، فرصت موفقیت و پیشرفت بسیاری را برای کسبوکار شما فراهم میکنند. الی ثبت با بیش از 20 سال سابقهٔ درخشان، درزمینهٔ کسب رتبهٔ شرکتی، بهترین انتخاب برای کسب و ثبت رتبه تجاری مجموعهٔ شماست.
منبع : الی ثبت


