به گزارش آخرین نیوز به نقل از روزنامه بهار، «آلماتی2» که تمام شد دوطرف به پایتختها برگشتند برای فراهمکردن مقدمات اقدامات آینده؛ هریک بهشکلی، البته اقدامات جمهوری اسلامی ایران فعلا محدود شده است به صبر و انتظار؛ انتظار برای دریافت پاسخ گروه 1+5؛ پاسخی که هیات مذاکرهکننده جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد در ماراتن مذاکرات «آلماتی2» به طرف مقابل ارائه کرد و در جریان آن هیات مذاکرهکننده گروه 1+5 درخواست تایماوت کرد؛ تایماوتی برای کسب تکلیف از پایتختها.
در همین حال دیروز رامین مهمانپرست، سخنگوی وزارت خارجه، در نشست خبری خود گفت: منتظر پاسخ خانم اشتون و رایزنیهای او با 1+5 هستیم. در وضعیت فعلی نوبت 1+5 است که نشان دهد چه میزان با اراده و با صداقت برای ادامه مذاکرات آمادگی دارد و برای اعتمادسازی در مقابل ملت ما گامهای لازم را برمیدارد.
با این حال در مقابل صبر و انتظار جمهوری اسلامی ایران، طرف مقابل، اقدامات عملی را در دستورکار قرار داده است؛ بهخصوص آمریکاییها. ازجمله آن اقدامات دردستورکار قرارگرفتن طرح تازه برای اعمال دور جدیدی از تحریمها علیه جمهوری اسلامی ایران. تحریمهایی که بهعقیده بسیاری از رسانههای غربی جزو بیسابقهترین تحریمها محسوب میشود.
در همین حال رویترز دیروز در گزارشی درباره طرح تحریمهای جدید آمریکا نوشت که بهدنبال ناکامی مذاکرات اتمی آلماتی و نبود توافق میان ایران و گروه 1+5، نمایندگان کنگره آمریکا طرح تحریمهای شدیدتری علیه جمهوری اسلامی ایران را در دستورکار قرار دادهاند. خبرگزاری رویترز بهنقل از مشاوران کنگره آمریکا و کارشناسان تحریمها نوشت، طرحی تحریمها و مجازاتهای جدید که سناتور جمهوریخواه مارک کرک آن را آماده میکند، سناتوري كه با پايان دادن به غيبت 10 ماهه پس از سكته مغزي طرح تحريمهاي جديد عليه ايران را به سنا برد.اين طرح احتمالا در هفته آینده برای بررسی به سنا آمریکا ارائه خواهد شد.
بلومبرگ هم که نسخهای از طرح سنا برای تحریمهای جدید ایران در اختیار گرفته بود گزارش کرد مطابق با تحریمهای جدید هر کشور خارجی که با هر یک از شرکتهای تحت کنترل دولت ایران معامله کند، مجازات خواهد شد. این تحریمها همچنین ایران را از به کار بردن درآمد ناشی از صادرات نفتی برای خرید هر کالایی به جز غذا و دارو، منع میکند.
به گزارش دیپلماسی ایرانی به نقل از این خبرگزاری آمریکایی انتظار میرود که این طرح در ماه جاری نهایی شود. طرحی که گفته میشود در آن مسئله آزادی زندان سیاسی، احترام به حقوق زنان و نظارت بر انتخابات آزاد نیز مطرح شده است. بنا بر ادعای بلومبرگ در این طرح آمده است پیش از خارجشدن نام شرکتهای دولتی ایرانی از فهرست تحریمهای آمریکا، تهران باید این اقدامات را انجام دهد.
مارک دابویز از بنیاد دفاع از دموکراسیها در واشنگتن که به قانونگذاران و دولت درباره تحریمهای ایران مشاوره میدهد، میگوید: صبر کنگره رو به پایان است. بهگفته او، اقدامات جدید تحت بررسی بهطور قابلتوجهی بر فشار اقتصادی علیه ایران میافزاید و شرایط را بهسوی تحریم کامل تجارت و امور مالی با جمهوری اسلامی پیش میبرد.
این طرح باید به تصویب کنگره آمریکا برسد و باراک اوباما، رییسجمهور آمریکا، نیز آن را تایید کند. طرح تحریمهای جدید ایران، ذخیره ارزی ایران را نشانه گرفته و دسترسی جمهوری اسلامی به ارزهای رایج شامل یورو را از بین میبرد و همچنین فعالیت صرافیها را محدودتر میکند.
در تلاشی برای متوقفکردن ایران در راه دورزدن تحریمها، طرح تحریمهای جدید، شرکتهایی را که خدمات بیمه کشتیرانی به ایران ارائه میدهد، مجازات میکند و همچنین از موسسهها میخواهد به انتقال نفت ایران کمک نکنند.
طرح تحریمهای جدید از رییسجمهوری آمریکا میخواهد که هر 60 روز یکبار گزارش دهد که ایران از نظر زمانی با دستیابی به ذخایر کافی اورانیوم غنیشده برای تولید یک سلاح هستهای چه فاصلهای دارد. همچنین از رییسجمهوری خواسته میشود میزان تاثیرگذاری تحریمها بر کاهش ذخایر ارزی ایران را گزارش دهد و اعلام کند ایران چه زمانی با بحران نقدینگی مواجه میشود که عملکرد اقتصادی جمهوری اسلامی را مختل خواهد کرد.
در پیشنویس تحریمها همچنین به تحریم تسلیحاتی ایران، کرهشمالی، سوریه و سودان و گروههایی نظیر حزبالله اشاره شده است.
بلومبرگ در ادامه گزارش خود مینویسد بهنظر میرسد که تدوین این تحریمها پاسخی باشد به موضع تهران در مذاکرات هستهای اخیر در آلماتی که در آن هیات مذاکرهکننده هستهای جمهوری اسلامی به بسته پیشنهادی ارائهشده در اسفند واکنشی نشان نداد. در مذاکرات «آلماتی1» که گروه 1+5 بسته پیشنهادی را ارائه کرد که جزییات آن تاکنون بهطور رسمی منتشر نشده، اما براساس آنچه بعضی رسانهها بهنقل از منابع آگاه منتشر کردند این بسته مبتنی بود بر تعلیق (و نه تعطیل) غنیسازی در تاسیسات فردو. بر پایه آنچه دیپلمات ایرانی هم درباره موضع جدید 1+5 اعلام کردند، غربیها یک گام از تعطیلی کامل فردو عقب نشستند. حفظ (و نه خروج کامل) اورانیوم ۲۰درصد غنیشده لازم برای تزریق به رآکتور تحقیقاتی امیرآباد هم بخش دیگر از پیشنهادهای گروه 1+5 به جمهوری اسلامی ایران اعلام شد. این درخواستهای گروه 1+5 از جمهوری اسلامی ایران در حالی مطرح شد که آنها در ازای گامهای اعتمادساز ایران تنها آمادگی خود را برای لغو بخشی از تحریمهای نهچندان کارساز و کارگشا، همچون لغو تحریم تجارت فلزات گرانبها، ازجمله طلا، اعلام کرد. با وجود این، ارائه این به بروز خوشبینی زایدالوصفی نزد مقامات جمهوری اسلامی ایران نسبت به مذاکرات بعدی بهخصوص «آلماتی2» منجر شد و حتی بعضی از مقامات ایرانی، همچون علیاکبر صالحی، این دور از مذاکرات را نقطهعطف دانست و چندینبار مدعی شد بر پایه توافقات آلماتی تحریمها علیه ایران لغو خواهد شد. هر چند گذر زمان کمکم تاثیر خود را بهجای گذاشت و مقامات جمهوری اسلامی ایران را به این واقعیت نزدیک کرد که پیشنهادهای ارائهشده چندانهم دندانگیر نیست و برهمین اساس در «آلماتی2» هیات مذاکرهکننده جمهوری اسلامی ایران بهجای پاسخگویی به بسته پیشنهادی گروه 1+5 در «آلماتی1» بسته پیشنهادی خود را که در مسکو ارائه کرده بود روی میز مذاکرات قرار داد و خواستار محور مذاکره قرارگرفتن آن بسته شد.
دیروز نیز رامین مهمانپرست درباره رویکرد ایران در مذاکرات «آلماتی2» گفت: در مذاکرات دوره دوم آلماتی پیشنهادات جامعی که در اجلاس مسکو مطرح شده بود بهشکلی تفصیلی و کاربردی مطرح شد. تاکید ما بر حقوق مشروع هستهای کشورمان، همراه با گامهایی است که میتواند برای اعتمادسازی از جانب دوطرف برداشته شود.
او یادآور شد: در این نشست بر دو محور اساسی شناسایی حق غنیسازی و دستبرداشتن از دشمنی از سوی کشورهای غربی تاکید شد.
در پایان مذاکرات هستهای «آلماتی2» کاترین اشتون، مسئول سرپرست هیات مذاکرهکننده گروه 1+5، اعلام کرد در این دور از مذاکرات برای نخستینبار دوطرف درباره جزییات با یکدیگر مذاکره کردند؛ جزییاتی که براساس آنچه رامین مهماپرست به آن اشاره کرد به ریشه اختلافات جمهوری اسلامی ایران و غرب پرداخته شد.
برهمین اساس عدهای از کارشناسان، از جمله علی بیگدلی، استاد روابط بینالملل دانشگاه، این مذاکرات را موفقآمیزترین مذاکرات هستهای ایران و گروه 1+5 دانسته بود.
بیگدلی چند روز پیش در گفتوگو با فرارو با بیان اینکه ریشه اختلاف جمهوری اسلامی و غرب برنامه هستهای ایران نیست گفته بود: گروه میانجیان بینالمللی حلوفصل مناقشه هستهای ایران، موسوم به گروه ۱+۵، در حالی تشکیل شد تا درباره برنامه هستهای ایران با مذاکرهکنندگان جمهوری اسلامی ایران مذاکره کند که اساسا اختلاف ایران و غرب بر سر نحوه، ادامه یا ابعاد فعالیتهای هستهای ایران نیست. او تاکید کرده بود: موضوع برنامه هستهای، حقوقبشر یا دیگر موضوعات مناقشهبرانگیز جمهوری اسلامی ایران در عرصه بینالمللی عملا در حاشیه قرار دارد و اصل اختلافات غرب با ایران بخشی از این موضوعات است. بیگدلی در ادامه گفته بود: بهنظر میرسد کمکم دوطرف با کسب تجربه از مذاکرات پیشین به این نتیجه رسیدهاند که باید جزییتر با یکدیگر مذاکره کنند و همانطور که کاترین اشتون، سرپرست هیات مذاکرهکننده گروه ۱+۵، اعلام کرد در این مذاکرات برای نخستینبار دوطرف وارد جزییات شدند.
بااینحال گویا پرداختن به جزییات هم هنوز برای نزدیککردن دیدگاههای دوطرف موثر واقع نشده بود؛ چراکه براساس آنچه جلیلی و اشتون در پایان «آلماتی2» اعلام کرده بودند فاصه میان ایران و 1+5 هنوز زیاد است.