به گزارش آخرین نیوز، هرچه به سوم آذر ماه نزدیکتر میشویم، صدای دستیابی به توافقِ نهایی نیز از فاصله نزدیکتری شنیده میشود؛ توافقی که اگر با کارشکنی غرب همراه نباشد، به بیش از یک دهه جدال بر سر فعالیتهای هستهای ایران پایان خواهد داد.
گفتوگوهای هستهای ایران و گروه 1+5، به مرحله حساسی رسیده است؛ حساسیتی که موجبشده اخیرا بسیاری از مقامات و سران کشورها در این باره اظهارنظر کنند. طرفین در حالی خود را برای آغازِ دور جدیدی از مذاکرات هسته ای برای حل اختلافات نهایی آماده میکنند که فضای خوشبینی ناشی از اراده جدی بین مقامات ارشد ایران و غرب حاکم شده است.
در حالی که کمتر از یکماه تا پایان ضربالاجل تعیینشده باقیمانده، مذاکرهکنندگان آمریکایی به استفاده از بازوی تبلیغاتی-رسانهای خود روی آوردهاند. وندی شرمن، معاون وزیر امور خارجه آمریکا، چندی پیش با حضور در نشستی که در مرکز مطالعات راهبردی و بینالملل در واشنگتن برگزار شد، پیشنهادهای ارائهشده توسط گروه 1+5 به ایران را «عادلانه»، «قابل اجرا» و «سازگار» با نیازهای ایران برای داشتن برنامه صلحآمیز هستهای توصیف کرد.
روز گذشته نیز یوکیا آمانو، رئیس سازمان انرژی اتمی، در نشست اندیشکده بروکینگز آمریکا دربار روند برنامه هستهای ایران با بیان اینکه «ما نگفتهایم ایران سلاح هستهای دارد» گفت: تهران باید پروتکل الحاقی را اجرایی کند زیرا تنها این پروتکل الحاقی امکان دسترسی به سایتهای نظامی را به آژانس میدهد.
وزیر امور خارجه آمریکا در مصاحبه با شبکه بلومبرگ، مذاکرات هستهای را «بسیار دشوار» توصیف کرده و گفته است که اختلافات نسبتا زیادی میان طرفین وجود دارد.
با این حال «جان کری» که با شبکه بلومبرگ گفتوگو میکرد، در مورد مذاکرات و احتمال حصول توافق جامع گفت: «به سرنوشت مذاکرات امیدوارم، ولی مذاکرات بسیار دشوار است.» وی همچنین گفت امیدوار است که ایران نخواهد از موضوعات دیگر نظیر تحرکات داعش در منطقه، به عنوان اهرمی در مذاکرات هستهای استفاده کند.
وزیر امور خارجه آمریکا افزود: «اهمیت این مسئله برای جهان بسیار زیاد است. امیدوارم ایرانیها در حفرهای که خودشان بر سر یک خواسته یا خواستهای دیگر ایجاد میکنند، گیر نیفتند تا بتوانیم با هم برای یافتن راهکار تلاش کنیم.» وی تصریح کرد که توافق نهایی باید چهار مسیری را که او مدعی است میتواند به بمب هستهای ختم شود، مسدود کند.
«ویلیام برنز» معاون وزیر امور خارجه آمریکا نیز در یادداشتی در نشریه «فارین پالیسی» نوشت: هنوز روند دستیابی به توافق جامع، نامعلوم و دشوار است.» او ادامه داد: «اهرمهای سیاسی و اقتصادی به همراه پیشنهادهای واقعی، کانالهای گفتوگو با ایران را که بیش از 35 سال بدون هیچ ارتباط دیپلماتیک بسته شده بود، باز کرد که این مساله به انجام اولین توافق هستهای کمک کرد.»
حالا با لحن خوشبینانهای که کشورهای گروه 1+5 داشتهاند و بر اساس اعلام وزارت خارجه آمریکا و اتحادیه اروپا، کری قرار است روزهای 18 و 19 آبان در عمان با «کاترین اشتون» مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و «محمد جواد ظریف» وزیر امور خارجه ایران دیدار کند.
همچنین بنا بر اعلام اتحادیه اروپا، قرار است نمایندگان ایران و اعضای گروه 1+5، روز 27 آبان (18 نوامبر) در شهر وین اتریش نشستی مشترک برگزار کنند. براساس توافق موقتی که سال گذشته میان طرفهای مذاکره حاصل شد، ایران و اعضای دائم شورای امنیت سازمانملل تا روز سوم آذر برای دستیابی به راهکار جامع زمان دارند.
شرایط منطقه از یک سو و همچنین نزدیکی به زمان برگزاری انتخابات میاندورهای کنگره از سوی دیگر، در کنار اراده جدی ایران و غرب برای دستیابی به توافق هستهای دلایلی است که نشان میدهد دستیابی به توافق هستهای در محتملترین وضع از ابتدای آغاز مناقشه هستهای است. اما در این حال نباید از این مساله غافل شد که تصمیمگیری نهایی در این مذاکرات بر عهده رهبران سیاسی کشورهاست و تجربه مذاکرات 21 روزه که در تیر ماه سال جاری در ژنو برگزار شد، نشاندهنده آن است که هرچه قدر به امضای توافق نزدیک باشیم به همان مقدار نیز امکان شکست مذاکرات وجود دارد.
در ادامه مهمترین اظهارنظرهای مطرحشده از سوی مقامات دو طرف مذاکرهکننده در یک هفته اخیر که نگاهی خوشبینانه به نتیجه مذاکرات داشتهاند را میخوانید:
«جان کری» و «سرگئی لاوروف»، وزرای امور خارجه روسیه و آمریکا در گفتوگوی تلفنی تاکید کردند: در دور بعدی مذاکرات ایران و 1+5، شانس واقعی برای رسیدن به توافق وجود دارد. البته در این راه باید تلاش بیشتری به کار بسته شود.
«وندی شرمن» معاون وزیر امور خارجه آمریکا و مسئول تیم مذاکرهکننده این کشور در گروه 1+5 در این باره گفته: اگر ایران واقعا خواهان حل اختلافات خود با جامعه بینالملل و کاهش تحریمهای اقتصادی است فرصتی بهتر از الان تا 24 نوامبر آینده (3 آذرماه) نیست، این زمان انجام کار است. وی در ادامه گفت: آیا به توافق میرسیم؟ نمیدانم اما میتوانم به شما بگویم که همه بخشهای متن توافق، از سوی همه افرادی که در پشت میز مذاکرات قرار دارند، مورد پذیرش قرار گرفته است.
«عباس عراقچی» معاون وزیر امور خارجه ایران و عضو تیم مذاکرهکننده هستهای نیز گفته: همینکه ما مسیر مذاکرات را در حد قابل توجهی طی کردهایم مهم است. امیدواریم تا مهلت مقرر، یعنی سوم آذر، به توافق برسیم. اینکه به توافق رسیدیم یا میتوانیم برسیم، هنوز مشخص نیست و محل سوال است. هنوز موضوعات زیادی باقی مانده است که درباره آنها توافق حاصل نشده است.
«محمدجواد ظریف» وزیر امور خارجه ایران نیز تاکید کرده است: همه طرفها بر این اعتقادند که پیشرفتهایی صورت گرفته و جریان مذاکرات رو به جلو است. پس از مذاکرات نیویورک نیز اعتقاد بر این بود که در مذاکرات هستهای حرکت به سمت جلو بوده هر چند که این حرکت کند است. اگر یک موضوع از موضوعات مورد اختلاف باقی مانده باشد و روی آن توافق نکنیم، توافق ما صفر درصد است، چون در ژنو اعلام کردیم که هیچ چیز مورد توافق قرار نمی گیرد تا اینکه همه چیز مورد توافق قرار بگیرد.
«حمید بعیدینژاد» مدیرکل سیاسی و بینالمللی وزارت امورخارجه ایران گفته: طبیعتا موضوعات، موضوعات سادهای نیست و به بررسیهای بیشتری نیاز دارد، اما به هر حال بحثهایی که صورت گرفته بحثهای بسیار مفیدی بوده است و به اذعان و تایید همه، برای همه بسیار مفید بوده است. ما توانستهایم با دیدگاههای همدیگر بیشتر آشنا شویم و این قطعا برای دست یافتن به راهحلهای مورد توافق خوب است.
«سرگی ریابکوف» معاون وزیر امور خارجه روسیه و مذاکرهکننده ارشد این کشور اظهار کرد که فکر میکنم رسیدن به توافق ممکن است. رسیدن به توافق تا 24 نوامبر کاملا ممکن است. تاکنون به 98 درصد توافق رسیدهایم و به نظر من دو درصد باقی مانده سخت تر از 98 درصد توافق شده است.
«کاترین اشتون» مسئول عالی سیاستخارجی اروپا و تیم مذاکرهکننده 1+5 بیان کرد: مصمم هستیم تا 24 نوامبر که زمان مقرر برای دستیابی به توافق هستهای است این توافق حاصل شود.
«جن ساکی» سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا گفت: به طور قطع کارهای بیشتری باید صورت گیرد و به همین دلیل ما از اقدامات اضافی دوری میکنیم. ما بر روی توافق در حال کار کردن هستیم. به طور قطع، ما در مرحله مهمی قرار داریم. کارشناسان فنی همچنان با یکدیگر دیدار میکنند، کارهای زیادی است که باید صورت گیرد.
«مجید تخت روانچی» معاون وزیر امور خارجه کشورمان با تشریح روند مذاکرات هستهای ایران با گروه 1+5 اظهار داشت: رویکرد جمهوری اسلامی ایران رسیدن به یک توافق جامع براساس قاعده برد-برد است.تیم مذاکرهکننده ایران در پی تمدید مذاکرات نیست و تلاش میکند در زمان مشخص به نتیجه دلخواه برسد.
«وانگ کان» از مقام های ارشد چینی که مذاکرات هستهای ایران و قدرتهای جهانی را دنبال میکند در این باره تاکید کرد، همه به دنبال دستیابی به این هدف هستند تا توافق هستهای در زمان تعیین شده حاصل شود.
حسن روحانی رئیسجمهوری ایران نیز گفت: چندصد شرکت بزرگ دنیا منتظر توافق نهایی هستهای هستند تا به سمت ایران سرازیر شوند. امروز 1+5 قبول کرده است که موضوع هسته ای ایران و حق ایران را به رسمیت بشناسد و اینکه ایران برای چند سال و چه شرایطی را بپذیرد و آن هم محدود، جای بحث است. در اینکه تحریم باید برداشته شود جای اختلافنظر نیست و حالا از کی شروع و کی تمام شود، مسائل مهمی است اما در کلیات مسائل توافق داریم. (خبرگزاری آنا)