به گزارش آخرین کشورهای 1+5 بنا دارند به ایران پیشنهاد دهند در ازای تعطیل کردن تاسیسات هستهای فردو، بخشی از تحریمها را لغو کنند.
خبرگزاری رویترز در این باره گزارش داده است که کشورهای 1+5 بنا دارند به ایران پیشنهاد دهند در ازای تعطیل کردن تاسیسات هستهای فردو، بخشی از تحریمها را لغو کنند.» مقامهای غربی روز ۲۷ بهمن به این خبرگزاری گفتهاند که کشورهای 1+5 بنا دارند در جریان مذاکرات روز ۸ اسفند (۲۶ فوریه) در آلماتی قزاقستان، این پیشنهاد را به ایران بدهند که در ازای تعطیل کردن تاسیسات هستهای فردو، بخشی از تحریمها را که مانع تجارت طلا و دیگر فلزهای قیمتی میشود، لغو کنند. به گفته مقامات غربی، این پیشنهاد یک تغییر نسبتا مختصر در پیشنهادهایی است که پیشتر شش قدرت جهانی در مذاکرات سه دور گذشته به ایران داده بودند.
طبق این گزارش، مقامات غربی به رویترز گفتهاند تصمیم ندارند یک پیشنهاد خیلی متفاوت به ایران ارائه دهند از جمله به این خاطر که تردید دارند ایران تا پیش از انتخابات ریاست جمهوری خرداد آینده، آماده نیل به یک توافق باشند. به نوشته رویترز، این پیشنهاد جدید، صورت تازهای از پیشنهاد سال قبل است که از ایران میخواست غنیسازی اورانیوم با غلظت بالا را متوقف کند، سوخت تولیدشده را به خارج از خاک ایران منتقل کند و تاسیسات زیرزمینی فردو در نزدیکی شهر قم را تعطیل کند. یکی از مقاماتی که در این باره با رویترز صحبت کرده، گفته است: «پیشنهاد جدیدی که قرار است در ۸ اسفند ارائه شود، به وضوح شبیه پیشنهاد قبلی است و راهی برای آزمودن این است که آیا ایرانی ها جدی هستند یا نه. ما فکر نمیکنیم که ایران دلیلی برای این که کار بیشتری بکنیم به ما داده باشد. اساسا این یک پیشنهاد بهروز شده است... از این رو ایران باید کمی بیشتر با آژانس بینالمللی انرژی اتمی و همچنین درباره تاسیسات فردو همکاری نشان دهد.»
این مقامها حاضر به ارائه جزئیات بیشتری درباره پیشنهاد مذکور نشدهاند اما به گفته یکی از آنان، کشورهای 1+5 بنا دارند دوره زمانی برای ایران بگذارند تا مطمئن شوند که ایران فعالیت در فردو را دیرتر ازسربگیرد. او گفته است: «ما از عبارتهای دقیقی استفاده کردهایم مثل "کاهش آمادگی فردو". این عبارتها مایه حفظ وجهه هستند. پیشنهاد جدید برای ایران، مبتنی بر یک قدم از ما و یک قدم از شما است و این قدم 1+5 هم آنقدر هم بزرگ نیست. این پیشنهاد گروه 1+5 به ایران، جواهر تاج سلطانی نیست.»
با رفع تحریم از طلا و دیگر فلزات قیمتی، این فلزات میتوانند به عنوان راهی برای معاملات پایاپای استفاده شوند که به ایران اجازه میدهد تحریمهای اقتصادی را دور بزند. پیشنهاد سال گذشته کشورهای 1+5 به ایران، رفع تحریم از قطعات یدکی هواپیما، سوخت برای رآکتورهای پزشکی و برخی همکاریهای هستهای غیرنظامی دیگر بود.
در همین رابطه رادیو فردا ، با استناد به اظهارات یک دیپلمات بلندپایه در وزارت امور خارجه ایران، از آمادگی جمهوری اسلامی برای فراهم کردن شرایط بازدید بازرسان آژانس بین المللی انرژی هسته ای/IAEA از پادگان نظامی "پارچین" خبر داد.وب سایت رادیوفردا به نقل از یک خبرگزاری داخلی نوشت: «"علی آهنی" سفیر جمهوری اسلامی ایران در فرانسه، اعلام کرد که ایران آمادگی دارد به نمایندگان آژانس بینالمللی انرژی اتمی اجازه بازدید از برخی از سایت نظامیهای، از جمله سایت پارچین، را بدهد. بر اساس این گزارش که روز شنبه ۲۱ بهمن منتشر شد، آقای آهنی در دیدار با اعضای کمیسیون امور خارجه، دفاع و نیروهای مسلح مجلس سنای فرانسه تأکید داشت ایران آماده گفتگو درباره برنامه هستهای خود است.»
منبع یادشده از قول آهنی می افزاید: «نمایندگان آژانس بینالمللی انرژی اتمی که به تازگی به تهران سفر کرده بودند، در ماه جاری میلادی بار دیگر به تهران بازمیگردند تا برنامه دیدار از برخی سایتهای نظامی ایران را نهایی کنند... این سایتها اگرچه سایتهای هستهای نیستند، اما ایران به منظور نشان دادن حسن نیت خود، با بازدید از آن ها موافقت کرده است.»
بازدید از سایت پارچین در اطراف تهران، از موارد چالشبرانگیز در روابط ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی بوده است. در حالی که ایران بر غیرمرتبط بودن این سایت با برنامه هستهای خود تأکید میکند، آژانس بینالمللی انرژی اتمی میگوید که برخی مدارک حکایت از احتمال آزمایشهای هستهای در این سایت دارد.»