روزنامه آرمان نوشت؛
سيد فاضل موسوي، فعال سياسي اصلاحطلب و نماينده حوزه انتخابيه خدابنده در دوره هشتم مجلس شوراي اسلامي است. با موسوي كه براي انتخابات دوره دهم مجلس نيز كانديدا شده است، گفتوگويي درباره مسائل جاري اصلاحطلبان در راه رسيدن به روز انتخابات داشتهايم كه در ادامه ميخوانيد:
چه تحليلي از اصلاحطلبان ثبتنام كرده در انتخابات داريد؟ به نظر ميرسد كه چهرههاي نسبتا سرشناسي ثبتنام كردهاند.
شواهد نشان ميدهد كه در سرتاسر كشور اصلاحطلبان به ميزان كافي و رضايتبخشي ثبتنام كردهاند. نيروهاي توانمند كه ميتوانند در مجلس گرهگشاي امور باشند خود را در معرض راي مردم قرار دادهاند. در واقع ثبتنام چهرههاي مطرح باعث اميدواري بدنه اصلاحطلب شده است و بايد ديد كه در مراحل بعد چه اتفاقاتي رخ ميدهد.
گام بعدي كه تاييد صلاحيت كانديداها توسط هياتهاي اجرايي بود نيز طي شد و خوشبختانه تعداد ردصلاحيت شدهها بسيار كم بود. در اين خصوص چه نظري داريد؟
طبيعي است كه نبايد غير از اين نيز رخ ميداد، چرا كه هياتهاي اجرايي با استناد با دادههاي ارائه شده توسط چهار مرجع قانوني درباره كانديداها تصميم گرفتهاند و معمولا هم جز كساني كه مورد خاصي داشته باشند، كسي رد صلاحيت نميشود. مگر اينكه كانديدايي نقص در مدارك تحصيلياش باشد يا مشكلي داشته باشد كه خود از آن آگاه نباشد كه درصد كمي را شامل ميشود. كساني كه خود خبر از اينكه مانعي در مراجع چهارگانه بر سر راه تاييد صلاحيتشان وجود دارد، آگاهي نداشتهاند و ثبت نام كردهاند. اين روند بالنسبه در همه جا وجود دارد. در واقع مكانيسمي است كه افراد براي حضور در مناصب دولتي دچار مشكلي نباشند. اگر كسي به فسادي دچار نباشد يا پرونده قضائياي نداشته باشد، چرا بايد صلاحيتش احراز نشود؟ در مجموع به نظرم عملكرد هياتهاي اجرايي خوب بوده است.
البته برخي از چهرههاي اصلاحطلب مثل آقايان نمازي و طاهرنژاد كه هر دو عضو كارگزاران هستند و نیز اصلاحطلبان دیگری هم هستند که صلاحیتشان تایید نشده است.
البته مكانيسم اعتراض هم وجود دارد و حتما اين دوستان نيز از مجراي قانوني اعتراض خود را ارائه كردهاند. ممكن است اشتباهي رخ داده باشد. يك موردي من شنيدهام كه بد نيست در اينجا نقل كنم كه فردي در زمان رژيم پهلوي به دليل مبارزه عليه شاه سابقه زندان داشته است و در استعلام از سوابق آن فرد تاريخ به جاي سال 55، به اشتباه 65 درج شده بوده است و همين عامل رد صلاحيت فرد شده كه بعد با پيگيري اصلاح شده است. اينگونه نيست كه بگويم هر آن كسي كه رد شده است خدايي ناكرده حتما مستحق رد شدن بوده است. تا آنجا كه اطلاع دارم در مجموع رفتار هياتهاي اجرايي مناسب بوده است.
به نظر شما شوراي نگهبان نيز رويه هياتهاي اجرايي را ادامه ميدهد؟
همانطور كه مقام معظم رهبري فرمودند: انتخابات حقالناس است. به همين دليل نبايد مانعي بر سر ورود افراد صالح به عرصه انتخابات ايجاد كرد. در واقع شرعا و قانونا نبايد از كسي حقي ضايع شود. بايد همه افرادی كه در روند برگزاري انتخابات دخيل هستند به حقالناس بودن انتخابات و راي مردم واقف باشند و بسيار دقيق عمل كنند. ما اميدواريم روند مناسبي كه در گام اول طي شد، در ادامه هم شاهدش باشيم و راه براي افراد خدوم ملت باز باشد.
يكي از بحثهايي كه اين روزها مطرح ميشود احتمال ارائه ليست جداگانه توسط برخي گروههاي نزديك به اصلاحطلبان است. به نظر شما اين كار به اصلاحطلبان ضربه نميزند؟
تا آنجا كه من اطلاع دارم اصلاحطلبان قصدي جز حضور در انتخابات با ارائه ليست واحد ندارند. به نظر ميرسد وحدت اصلاحطلبان در بهترين شكل ممكن درحال انجام است. البته در بين جريانها و احزابي كه در كشور فعاليت دارند احتمال انشقاق وجود دارد اما از آنجا كه سطح آگاهي و عرق ملي در كشور بالا رفته است افرادي كه در دل نگران خرد، انديشه و مصالح ملي هستند، ديگر نبايد به دنبال ايجاد انشقاق در جريانات سياسي باشند. مگر اينكه برخي از دوستان كملطفي كنند و بدون آيندهنگري و بيتوجه به عواقب چند دستگياي كه خلاف منافع مردم است، عمل كنند و بخواهند خدايي ناكرده تكروي كنند كه در گذشته هم شاهد مواردي از آن بودهايم. اما در اين دوره از انتخابات آن كساني كه ريشه حقيقي در اصلاحطلبي دارند، خارج از قاعده و مكانيسم انديشيدهشده رفتار نخواهند كرد. اصلاحطلبان سياست هوشمندانهاي براي شركت در انتخابات اتخاذ كردهاند و کسانی كه خارج از اين مكانسيم عمل میکنند را نميتوان با لفظي جز عوامفريب خطاب كرد. همه بايد با توجه با اولويتهاي كنوني كشور و معطوف به منافع ملي عمل كنند. هر اصلاحطلبي كه قصد خدمت به كشور دارد نبايد به خرد جمعي خدشهاي وارد كند.
در حال حاضر ميزان اقبال عمومي به اصلاحطلبان را چگونه ارزيابي ميكنيد؟
واقعيت امر اين است كه هنوز انتخابات چه در تهران و چه در شهرهاي ديگر اصطلاحا گرم نشده است. اما در لحظه فعلي نيز مشاهدات بيانگر اين است كه اقبال به اصلاحطلبان بالاست. بايد منتظر ماند و در ادامه ديد كه آيا اصلاحطلبان توان حفظ و گسترش اين ميل عمومي به افكار و برنامههايشان را دارند يا نه.
آقاي عارف به عنوان رئيس شوراي عالي سياستگذاري اصلاحطلبان اعلام كردهاند كه اصلاحطلبان بايد به دنبال جذب آراي خاكستري باشند. با توجه به اينكه يكي از پايگاههاي راي اصلاحطلبان طبقه متوسط شهرياي است كه معمولا براي مشاركت سياسي سختتر اقناع ميشوند، برنامه اصلاحطلبان براي متقاعد كردن آنان به راي دادن چيست؟
حرف درستي است. اما من احساس ميكنم كه ثبت نام چهرههاي قابل قبول و شاخص اصلاحطلب و در ادامه تاييد آنها از طرف هياتهاي اجرايي، اگر توسط شوراي محترم نگهبان هم ادامه يابد، مردم براي مشاركت بيشتر در انتخابات ترغيب میشوند. از سوي ديگر مشكلات كشور و علاقه و عرق مردم به ميهنشان دلايل كافياي براي حضور آن آراي خاكستري هم هست. به ياد بياوريد كه در انتخابات رياست جمهوري سال 92 هم تا هفته منتهي به انتخابات چندان خبري از مشاركت گسترده نبود. اما در سه روز آخر مشخص شد كه مردم با احساس نگرانی كه از ادامه روند غلط آن هشت سال داشتند، در صحنه حاضر شدند و دست به خلق حماسهاي سياسي زدند. مردم خود با فراست دریافتند كه بايد مشاركت كنند. ما اگر بستر را فراهم كنيم مردم حضور پيدا خواهند كرد. به نظر من مردم هيچوقت نه تنها از روشنفكرانشان عقبتر نبودهاند، كه بعضا جلوتر هم بودهاند. اگر مردم احساس كنند كه نسيم بهاري در كشور وزيدن گرفته است، حماسه خلق خواهند كرد.
يكي ديگر از بحثهايي كه اين روزها جريان دارد اين است كه آيا تاكيد صرف اصلاحطلبان بر تشكيل يك مجلس كارآمد، توان ايجاد تمايز و اقناعكنندگي لازم براي بدنه اصلاحطلب را داراست؟ شايد برخي بپرسند كه پس فرق اصلاحطلبان و اصولگرايان در چيست؟ پس تكليف شعارهاي پيشروانه اصلاحطلبي چه ميشود؟
واقعيت اين است كه در 10 سال اخير فشار بسيار زيادي به مردم وارده شده است. مردم براي معيشت خود دچار مشكل شدهاند. وضع صنعت و كسبوكار مناسب نيست. بيكاري خانوادهها را تحت فشار قرار داده است. محيط زيست ما در حال تخريب است. بازار دچار ركود است. من چندي پيش به منطقهاي از كشور رفته بودم كه بهترين فرشهاي ابريشم آنجا بافته ميشود. بسيار از اوضاع گلهمند بودند و ميگفتند در گذران زندگي هم بعضا دچار مشكل شدهاند. اگر گشايشي در اقتصاد ايجاد نشود، آينده مبهم خواهد بود. چرا كساني كه بدون حاشيه در حال توليد و ارزآوري براي كشور هستند بايد اينچنين ناراضي باشند؟! البته مردم ما با وطندوستي خود در حال تحمل فشارها هستند، اما بايد فكري به حال اقتصاد كرد. از همين رو بايد سياستهاي واقعبينانه و معطوف به بهبود زندگي و حال عمومي مردم اتخاذ كرد. بايد واقعيتهاي موجود در كشور و جهان را در نظر داشت و مشكلات را صادقانه با مردم در ميان گذشت و راهكارهاي جدي براي حل معضلات انديشيد. اين وراي مسائل حزبي و جناحي نيست. نياز به عزم ملي دارد. 11ميليون جوان در آستانه ازدواج كه به دليل مشكلات اقتصادي امكان تشكيل خانواده را ندارند، بايد چه كنند؟! فشار روانياي كه به جامعه در حال وارد شدن است بايد برداشته شود. از همين جهت به نظرم رونق اقتصادي بايد در اولويت اهداف اصلاحطلبان در صورت ورود به مجلس دهم باشد.
اين روزها شايعاتي درباره تصميم شوراي نگهبان درباره احراز صلاحيت يادگار امام (ره) وجود دارد. به نظر ميرسد كه جرياناتي چندان مايل به ورود ايشان به خبرگان نيستند. شما فكر ميكنيد دليل این موضوع چيست؟
به نظر من در جايگاه علمي و شخصيت برجسته سيد حسن خميني جاي شبهه نیست. ايشان از محبوبيت بالايي نزد مردم برخوردار هستند. ايشان نواده امام(ره) هستند. در واقع شخصيت امام (ره) بود كه اجماعي در بين علما و مردم براي رهبري نهضت توسط ايشان ايجاد كرد. در بين مراجع تقليد هم شاهديم كه رجوع مردم به فقيه مجتهد است كه سبب ميشود آن عالم ديني رساله عمليه به نگارش درآورد. از همين جهت به نظرم سيد حسن خميني هم جايگاه علمي بالايي دارد و هم مقبوليت مردمي و نياز به اخذ امتحان از ايشان براي تاييد مراتب علميشان وجود ندارد. شخصيت و كرسي تدريس ايشان مشخصكننده عيار ايشان است. در گذشته كه اصلا امتحاني براي تعيين سطح علمي علما و مراجع وجود نداشته است. به نظر من كساني عامدانه به اين مساله دامن ميزنند، در حالي كه عزم ايشان براي انجام وظيفه در خبرگان امري عادي است. برخي به نيتهاي خاص به اين مساله ميپردازند. بايد از كساني كه با اين سخنان جامعه را ملتهب ميكنند پرسيد قصدشان از اين كار چيست؟! آن كساني كه در اين مورد بايد نظارت لازم را انجام بدهند سخني نميگويند، آن كس كه ثبت نام كرده هم سكوت اختيار كرده است و بعضي بر خود فرض ميدانند در هر حوزهاي اظهارنظر كنند. اگر لازم باشد مرجع مربوطه اظهارنظر خواهد كرد. جايگاه سيد حسن آقا با چند شايعه خدشهدار نميشود. ايشان شخصيتي عالم و سليمالنفس هستند كه پايگاه قابل قبول مردمي نيز دارند.
ر