ايسنا: مسعود دهنمکي گفت: يکسري حرفها براي زدن داشتم و فکر ميکنم با اين چهار فيلمي (سه گانهي اخراجيها و رسوايي) که ساختم، خيلي از آنها را زدم اما هنوز حرفهاي ديگري دارم که آنها را هم بزنم ديگر دغدغهي ندارم بنابراين نميخواهم جاي کسي را در سينما بگيرم.
اين کارگردان سينما در آستانهي اکران چهارمين ساخته سينمايياش «رسوايي» با اشاره به بازخوردهاي نمايش اين فيلم در جشنوارهي فيلم فجر اظهار کرد: مخاطب جشنواره عام نيست و در همان اکران اول که سالن کاملا پر بود، وقتي همراهي کردند فهميدم مخاطب عام بهتر ارتباط برقرار ميکند.
وي ادامه داد: در نمايش سالن «ميلاد» هم نوع واکنش منتقدان و اهالي رسانه خوب بود و از آن خاصتر اکران خصوصي بود که براي حدود 300 و 400 نفر مسئولين کشور و بسياري از روحانيون مجلس داشتيم که آنها فيلم را خيلي پسنديدند. رئيس شوراي سياستگذاري ائمه جمعه و معاونهايشان نيز فيلم را پسنديدند.
دهنمکي خاطرنشان کرد: براي خود ما بعضي واکنشها از قبل قابل پيشبيني بود. اکثريت افرادي که فيلم را ديدند ارزيابي مثبتي داشتند، البته ممکن است بعضي نقدهايي به برخي سکانسها داشته باشند اما در کليت بار مثبت را بيشتر ميدانستند.
سکوتم نشانهي رضايت نيست
اين کارگردان که در اولين دوره حضورش در جشنواره اعتراضهايي را به نحوه کار داوران مطرح کرده بود درباره آرام شدناش در سالهاي اخير گفت: در «اخراجيها1» فکر ميکردم داخل جشنواره رقابت است اما بعد که داخل شدم ديدم رقابتي در کار نيست. به نظر من سلايق داوران براساس نگاههاي صنفي، سياسي، گروهي و لابي گري دست به دست هم ميدهد تا انتخابهايي داشته باشند که ممکن است به نفع کس ديگر باشد و جلوتر که رفتم ديدم چيز جدي نيست.
وي ادامه داد: شايد اگر جزو قوانين ارشاد شرط اکران حضور در جشنواره نبود اصلا شرکت نميکردم. اما سکوت الان من نشانه رضايت نيست و بيشتر نشانه احترام است. حرمت امامزاده را بايد خود متولياش نگاه دارد و وقتي خود داوران وارد حاشيه ميشوند و کاري ميکنند که زيبنده شان نيست باز هم ترجيح ميدهم وارد حاشيه نشوم.
چطور با فجر نميتوان لابي کرد وقتي با اسکار ميشود!
دهنمکي افزود: حتي چند تا از داوران بعد از ديدن فيلم شگفت زده شده بودند اما برآيندشان نديدن «رسوايي» ميشود. ميپذيرم که برايشان قابل باور نباشد که بتوان به صورت شخصي فيلم ديني ساخت چون معمولا چنين آثاري با سفارش ارگانها ساخته ميشود اما اينکه چنين کاري در بخش خصوصي ساخته شده، ناديده گرفته ميشود کار غلطي است. معمولا در جشنواره جوايز، تقسيم غنائم بين دستگاههاي مختلف ميشود.
وي با اشاره به سال اول حضورش در جشنوارهي فيلم فجر گفت: ابتدا که آمدم اين بخش برايم مهم بود اما بعد که ديدم وقتي ميشود با اسکار لابي کرد با خود فکر کردم چطور نميشود با فجر لابي کرد بنابراين ما هم چون از اين لابيها نداريم توقع اتفاق ويژهاي هم نداريم. در بخش مردمي هم معتقدم در اکران عمومي مشخص ميشود آمار واقعي است بنابراين روي مکانيزم آن حرف است. اين گونه شمارش روند قابل تخلفي است، کاري که در زمان «اخراجيها» شد و نميخواستند اين فيلم به تنهايي منتخب مردم باشد، درنهايت به اين نتيجه رسيدم فيلم را براي مردم بسازم و پنبه در گوشهايم بگذارم و چيزي نشنوم.
دهنمکي درباره اينکه چه زماني تصميم گرفته «اخراجيها» را ادامه ندهد گفت: درهمان «اخراجيها3» و زمان ساختنش به قطعيت رسيدم، ادامه ندهم. آن جمله پايان فيلم هم «به پايان آمد اين دفتر حکايت همچنان باقيست» دو پهلو بود ممکن بود همان فيلم با مسائلي که برايش پيش آوردند مانند قاچاق شکست بخورد اما وقتي فروش 6 ميلياردي دست پيدا کرد، قبول کرديم مردم اين حرفها را قبول نکردند. اگر مانند «اخراجيها» هفته اول سي دي با کيفيتش بيروني ميآمد براي اينکه ثابت کنم «اخراجيها» اتفاق نيست، ادامهاش را ميساختم.
اين کارگردان با بيان اينکه ايده «رسوايي» را قبل از «اخراجيها» داشته است، اظهار کرد: حتي قصهاش را براي کسي تعريف کردم و او فيلمنامهاي براساس آن نوشت که در مرحله ساختن بود. ورود به سينما نميشد به صورت معمولي صورت بگيرد، موانع براي ورود من به سينما آنقدر زياد بود که بايد با لودر وارد ميشدم و نميشد فيلمي معمولي ساخت اما خيليها گفتند تصادف است و مجبور شدم دو و سه را هم بسازم تا ثابت کنم اتفاق نيست و با ژانر سياسي و سينماي اسارت و اردوگاه هم ميشود اين کار را کرد.
ديگر دغدغهي رکورد را ندارم
وي تاکيد کرد: آنچه که ميخواستم اثبات کنم، شد و ديگر دغدغه رکورد و چيزهاي ديگر هم ندارم و هر کاري ميخواستم کردم و ديگر اين چيزها برايم مهم نيست.
دهنمکي تصريح کرد: من براي ساخت «رسوايي» از جايي دولتي پول نگرفتم و سرمايه را خود سينما داده است اما ديگران با پول دولت اين فيلمها را ميسازند.
جرات نميکردم اکبر عبدي را بياورم
دهنمکي درباره انتخاب اکبر عبدي به عنوان بازيگر نقش روحاني فيلم گفت: سال پيش عبدي اتود بازي اين فيلم را زد اما جرات نميکردم او را بياورم و فکر ميکردم حاشيه ساز شود اما تست گريمهاي متعددي که زديم به اين نتيجه رسيدم، ايشان باشد. خيلي از حاشيهها هم به خاطر انتخاب ايشان است و ميگويند نقش طنز بازي کرده حالا نبايد روحاني بازي کند. اما بايد توجه داشت عبدي در ميان مردم محبوب است و وقتي نقش روحاني به او ميدهي تماشاگران با شخصيت مثبت فيلم همذات پنداري ميکنند نه با شخصيت منفي فيلم و عمدهترين دليل انتخابش هم اين است.
مردم با دينداري مشکل ندارند با رياکاري مشکل دارند
وي درباره حضور روحاني در فيلمها و سريالش با بيان اينکه آنها جزئي از جامعه هستند ادامه داد: بيشتر مفهوم مهم است. در اينجا آقا شريف در کنار حاج يوسف است و تمام تلاشم اين است مرزبندي و ريا کاري را نشان دهم. مردم هم با آن ارتباط برقرار ميکنند. مردم با دين داري مشکل ندارند با رياکاري مشکل دارند.
اين کارگردان افزود: وقتي روحانيها اکبر عبدي را در «رسوايي» ديدند قبول کردند و گفتند انگار صد سال است که روحاني است.
حاتميکيا پدرگونه رفتار کرد
ده نمکي درباره نقش ابراهيم حاتمي کيا در فيلمهايش گفت: او در زمان «اخراجيها» فيلم را ديد و به جاي اينکه مثل ديگران گارد بگيرد نشست و آن را نقد کرد و اشکالات را گرفت و اعمال شد. در بين سينماگران حاتميکيا، پدر گونه رفتار کرد حتي اگر سليقههاي سينمايي و فکري مرا نپسندد. به هر حال طرح قصه «رسوايي» را هم کامل براي ايشان تعريف کردم و نقطه نظراتشان را مطرح کردند، من به ايشان به عنوان يک پيشکسوت دلسوز سينماي ايران نگاه ميکنم.
سينماداران به دنبال اکران فيلمهاي من در نوروز هستند
اين کارگردان درباره اکران فيلمهايش در نوروز اظهار کرد: خود سينمادارها و مردم دنبال اکران فيلمهاي من در نوروز هستند. حتي 7، 8 ماه مانده به نوروز برخي سينماداران با من تماس ميگيرند و ميگويند اگر تو ميخواهي فيلم بسازي تعميرات نکنيم. دوست دارم يک سال فيلمام در نوروز اکران نشود تا واقعيت اکران نوروز مشخص شود و ديده شود ديگر آن اتفاق ويژه نميافتد، معتقدم حرف خوب را هر موقع بزني مردم استقبال ميکنند.
او استقبال مردم از اکران «رسوايي» را قابل پيش بيني ندانست و گفت: هيچ چيزي قابل پيش بيني نيست و ممکن است هربلايي سر فيلم بيايد بنابراين بايد ببينيم با فيلم چه برخوردي ميشود. توقع ندارم استقبالي که مردم از يک فيلم طنز ميکنند از اين فيلم بکنند. «اخراجيها» ويژگياش اين بود مردم چند دفعه ميرفتند و آن را ميديدند. ولي «رسوايي» بار تراژديکاش بيشتر است و بايد نسبت به گونههاي خودش سنجيد. اگر استقبال شود يعني اينجور حرف زدن هم ميتواند مردم را جذب کند حتي اگر به اندازه کارهاي طنز نباشد.
اين کارگردان تاکيد کرد: از الان فرار رو به جلو ميکنند و با «اخراجيها» مقايسه ميکنند که اگر مثل آنها نشد بگويند ديدي شکست خورد، در حاليکه بايد با گونه خودشان بسنجند.
خيليها حاضرند سينما بميرد اما «اخراجيها» نباشد
وي افزود: طرف به نوکرش گفت« منو بکش جنازهام را بنداز تو حياط همسايه بغلي.» خيليها راضي هستند سينما بميرد اما «اخراجيها» نباشد تا مخاطب را جذب کند در حاليکه سينما درد اصلياش مخاطب است و «اخراجيها» به سينماي در حال اغماي ما در جذب مخاطب سه شوک آخر را داد. استقبال از «رسوايي» هم به نوع حرفي که زده ميشود، بستگي دارد.
دوست دارم فيلمي رکورد «اخراجيها» را بزند
دهنمکي خاطرنشان کرد: دوست دارم فيلمي ساخته شود رکورد «اخراجيها» را بزند چون مشکلات سينماداران را ميبينم. بخشي از فيلمسازان ما خيلي مشکل ندارند و درسينما نتوانند کار کنند به تلويزيون ميروند و به تشکيلات دولتي متصل هستند. اما فيلم پرفروش نباشد زندگي بدنه سينما تامين نيست.
اين کارگردان رسيدن به رکورد «اخراجيها» را دور از دسترس ندانست و گفت: با بليت الان فکر نکنم زياد سخت باشد. هر چيزي براي يک بار خوب است با «اخراجيها» اولين سه گانه در سينما شکل گرفت و اين فيلم ميتواند رکوردار دهه نود باشد. قرار نيست آدم براي هميشه صدرنشين باشد.
دهنمکي در بخش ديگري از گفتوگويش با ايسنا درباره صحبتهاي عدهاي که «رسوايي» را شبيه آثاري ميدانند که زماني او به آنها اعتراض ميکرده است، اظهار کرد: قطعا اين فيلمها نبود و اگر قرار بود اين فيلمها باشد که سينما نميآمدم، کسي حرف ما را ميزد نشريه هم منتشر نميکردم. در سينما هم کسي حرفهاي ما را ميزد وارد نميشدم.
وي که سالها قبل از فيلمسازياش در گفتوگويي عاقبت خوبي را براي مخملباف پيش بيني نکرده بود با اشاره به آن گفت: ويژگي سينما اين است که درونيات آدم روي پرده ديده ميشود. البته خودم متاثر از سينماي او هستم و «عروس خوبان» يکي از فيلمهاي مورد علاقهام است.
ناراحتيشان از اين است که مخملباف نشدم!
اين کارگردان همچنين دربارهي اظهارنظر عدهاي که سرنوشت مخملباف را براي او پيش بيني ميکنند، اظهار کرد: خوشحال ميشوند اين اتفاق بيافتد و ناراحتيشان از اين است که چرا نشدم. نشريه هم که داشتم ميگفتند فلاني يک روز طبرزدي ميشود. فيلم هم ساختم گفتند مخملباف ميشود. همه منتظرند که فلاني يک روز، يکي شود.
وي افزود: از اين ناراحت ميشوند که آمده در سينما و با اين مديوم دارد حرف خودش را ميزند و اين باعث دلخوريشان ميشود. فکر ميکردند دهنمکي به سينما بيايد به همه حرفها و آرمانهايش پشت پا ميزند و فکر ميکردن بودن من جايشان را تنگ ميکند و به هر طريق سعي ميکنند اذيت کنند. طيف شبه روشنفکر هم که ميخواهند انتقام دوران گذشته را بگيرند.
دهنمکي درباره فعاليتهاي آيندهاش گفت: دهه 60 برايم دوران جبهه و جنگ بود، دهه 70 روزنامه نگاري، دهه80 فيلمسازي و دهه90 دهه کتابهايم است.
فرهنگنامه اسارات در حال آماده شدن
وي افزود: مجموعه کتابي با عنوان «فرهنگنامه اسارت» در حال آماده کردن دارم و تا آخر اين دهه تمام ميشود که سنگينترين کارم محسوب ميشود.80 جلد از اين مجموعه سال 92 بيرون ميآيد که حاصل 20 سال کار است و بزرگترين کتاب مرجع جنگ در دنيا محسوب ميشود.معتقدم اين کار که تنها به درد خواص ميخورد از فيلمسازي و روزنامه نگاريام مهمتر است.
ده نمکي ادامه داد: براي فيلم سينمايي دنبال کار متفاوتي هستم که در حال نوشتن هستم. طرحي هم به تلويزيوني دادم که اگر به نتيجه نرسم همان را سينمايي ميکنم.