تابناک: اریک اشمیت مدیر عامل سابق و رئیس فعلی هیئت مدیره گوگل، که در اجلاس World Economic Forum در سوییس حضور دارد وقتی در خصوص پیش بینی اش از آینده سخن میگفت، جمله ای را به زبان آورد که به سرعت در رسانه ها بازتاب یافت و حکایت از واقعیتی اساسی در آینده دارد.
اشمیت گفت: خیلی ساده میگویم که اینترنت ناپدید خواهد شد. در آینده نزدیک تعداد بسیار زیادی آدرس IP، دستگاه های هوشمند، حسگرها، تکنولوژی های پوششی و تعاملی وجود خواهند داشت که ضمن استفاده از آنها دیگر حضور اینترنت را احساس نخواهید کرد. اینترنت بخشی از وجود شما در همه حال خواهد بود. تصور کنید که در اتاقی قدم میگذارید که ایستا نبوده و داینامیک است. و شما با همه اشیایی که در این اتاق وجود دارد تعامل برقرار میکنید.
جملات اشمیت در این خصوص که اینترنت ناپدید خواهد شد، اشاره ای بسیار ظریف را در دل خود دارد و اگر از متن سخنان اشمیت بیرون کشیده شود، قطعا برداشت اشتباهی از آن صورت خواهد گرفت. منظور اشمیت به هیچ وجه این نیست که در آینده زمانی فرا خواهد رسید که اینترنت دیگر وجود نخواهد داشت. بلکه دقیقا بر عکس. اشاره اشمیت به زمانی است که اینترنت تمام دنیای بشر را فرا خواهد گرفت و وجود آن به قدری عادی و مسلم خواهد بود که دیگر احساس نمیشود:
گفته اشمیت و نکته قابل توجهی که وی به آن اشاره میکند دقیقا همان موضوع IOT یا Internet Of Things است. دنیایی که هر آنچه که در اطراف خود میبینیم و تا جایی که امکان داشته باشد به شکل خودکار برنامه ریزی میشوند تا به کار خود ادامه دهند. اشمیت بر این باور است که در آینده در نهایت تعامل ما با این اشیا به شکل کامل یکپارچه و فراگیر خواهد بود.
اما در حالی که اشمیت به گونه ای این فرض را مسلم گرفته است که در آینده نزدیک IOT همه زندگی بشر را در بر خواهد گرفت، نکه ای که در این میان وجود دارد این است که هنوز هیچ شخصی نتوانسته است یک معنای دقیق و جامع از Internet Of Things ارائه کند.
وقتی مدیر عامل شرکت سامسونگ در نمایشگاه CES که اخیرا در لاس وگاس برگزار شد سعی کرد پاسخی قانع کننده برای این سوال و تشریح این پدیده ارائه کند، چند مثال را برای آن مطرح کرد: شما از سرکار به منزل خود باز میگردید و به محض اینکه وارد منزل میشوید، موسیقی که در گوشی هوشمند شما در حال پخش است، به کل خودکار از ضبط صوت منزل شما پخش خواهد شد. شما از روی کاناپه بر میخیزید و در این حال تلویزیون هوشمند شما خود به خود خواموش میشود زیرا دارای دوربین هایی است که شما را زیر نظر دارند. یا زمانی که وارد یک سالن کنفرانس میشوید، صندلی شما از طریق یک App در گوشی متوجه شده و برای نشستن شما آماده میشود:
البته هیچ کدام از این مثالها قادر به تشریح دقیق آنچه IOT با دنیا خواهد کرد نیست. به عبارتی IOT با هوشمند ساختن دنیای بشر، به گونه سعی بر آن دارد که کارهای بشری را تسهیل نماید اما در عین حال بخشی از کنترل بشر بر دنیای خود را از وی میگیرد. چرا تلویزیون شما باید مراقب حرکات شما باشد و یا اینکه چرا وقتی وارد منزل میشوید به جای تعامل با اعضای خانواده هنوز باید به موسیقی گوش دهید؟
در واقع مشکل هرگونه بحثی در مورد IOT این است که فاکتورهای ذهن بشری را در بر نمیگیرد و اراده بشر را یک اراده رایانه ای تعریف میکند. به عبارتی هوشمندی دنیای بشر در عصر IOT تعریف هوشمندی از یک دیدگاه رایانه ای و الگوریتمی است و نه هوشمندی به معنای خاص بشری آن.
حال جمله ای که اریک اشمیت بر زبان آورده مبنی بر ناپدید شدن اینترنت در آینده نزدیک و اینکه اینترنت به قدری مسلم فرض خواهد شد که وجود آن دیگر احساس نمیشود، اگرچه شاید واقعیتی اساسی باشد، اما این واقعیت هرگز به آن خوش بینی که اشمیت عرضه میکند نیست. هیچ یک از ما این نکته را انکار نمیکنیم که بهر حال در طول روز ساعاتی بدون رایانه و اینترنت هم وجود دارد.
نکته دیگر آنکه آنچه اشمیت بر زبان آورده، شاید برای بخشی از دنیای فعلی معنی داشته باشد که اینترنت در آن هم اکنون نیز به عنوان یکی از ابزارهای ضروری تداوم بقا مطرح است. فراموش نکنیم که در حال حاضر بیش از 35 درصد از نواحی کره زمین هنوز به اینترنت دسترسی ندارند و در نتیجه هم اکنون نیز اینترنت برای آنها ناپدید است!