بانی فیلم: زنگ افتتاح نمایش «یرما» به کارگردانی علی رفیعی شامگاه سهشنبه 31 اردیبهشت با حضور افرادی چون مسعود رایگان، رویا تیموریان، مریم سعادت، محمدحسن معجونی، بهناز جعفری، ستاره اسکندری، اصغر همت، نیکی کریمی، محسن حسینی، شبنم مقدمی، قاسم زارع و جمعی دیگر از هنرمندان نواخته شد تا این نمایش پس از دو سال انتظار سرانجام روی صحنه برود.
علیرضا غفاری که اجرای این مراسم را به عهده داشت در ابتدای صحبت هایش گفت: سه نام برای اینکه علاقه مندان به هنر برای دیدن این نمایش یورش بیاورند کافیست؛ فدریکو گارسیا لورکا به عنوان نویسنده، احمد شاملو به عنوان مترجم و دکتر علی رفیعی به عنوان کارگردان.
دکتر مجید سرسنگی مدیرعامل خانه هنرمندان و رییس تماشاخانه ایرانشهر نیز با ابراز خرسندی از حضور رفیعی و نمایش او در ایرانشهر گفت: خوشحالم که پس از دو سال تماشاخانه ایرانشهر بالاخره در حد وسع خود توانست کاری برای دکتر رفیعی انجام دهد. این نمایش حاصل یک فعالیت کارگاهی دوساله است. بازیگرانی که در این نمایش روی صحنه رفته اند، برای اولین بار بازی میکنند.
چند روز پیش اجرایی از این نمایش دیدم و شگفت زده شدم. این نمایش معرفیکننده نسل جدیدی از بازیگران است. از زحمات آقای رفیعی متشکرم و فکر می کنم «یرما» یکی از نمایش های به یادماندنی تماشاخانه ایرانشهر باشد.
در ادامه علی رفیعی کارگردان نمایش «یرما» نیز با دعوت از برخی از شاگردان و بازیگرانش مثل رویا تیموریان، سهیلا رضوی، مریم سعادت و ستاره اسکندری گفت: دوست دارم این مراسم افتتاح به دست یاران همیشگیام صورت بگیرد.
کارگردان «عروسی خون» درباره انتخاب بازیگران جوان و تازه کار «یرما» نیز توضیح داد: حدود دو سال پیش خواستم یک کار صحنهای را با حدود 30 بازیگر روی صحنه ببرم. آنجا بود که متوجه شدم با نیمی از این افراد باید سازشهای عجیب و غریبی داشته باشم، چون هرکدام در پروژهای مشغول به کار هستند و باید دائم خودم را با برنامه های آنها در فیلم و سریال های مختلف هماهنگ کنم! بنابراین با دیدن این شرایط پس از یک ماه انصرافم را به مدیر وقت تالار وحدت اعلام کردم و تصمیم گرفتم کارگاهی را با حضور عده ای جوان تشکیل دهم. نتیجه این کارگاه تیمی 15 نفره است که یا پیش از این روی صحنه نرفته بودند یا تجربه های چندان زیادی نداشتند. نمایش «یرما» حاصل دو سال و 6 روز در هفته و روزی 6 ساعت تمرین است.
رفیعی با تشکر از دعوت سرسنگی از او به برای اجرا در ایرانشهر درباره موانع اجرای این نمایش در این مدت گفت: «یرما» نخست با سانسور اخلاقی مواجه شد، این سانسور را برداشتند و به سانسور اقتصادی رسیدند. یعنی از هر نوع حمایتی دست کشیده شد و بعد خواستند زمان اجرای ساعت 18 را به من تحمیل کنند که این یکی را دیگر نپذیرفتم.
این کارگردان پیشسکوت عرصه تئاتر ادامه داد: کار کردن روی اسکوپ 20 متری سخت است و ما تازه توانستیم امروز ظهر یک تمرین خطی با بازیگران داشته باشیم. با این همه من به بازیگران جوان این نمایش خیلی می بالم.
در ادامه مراسم رویا تیموریان، سهیلا رضوی، مریم سعادت و ستاره اسکندری با همراهی هم زنگ آیین نمایش استادشان را نواختند.
سپس تیموریان درباره رفیعی گفت: زیبایی شناسی صحنه یکی از توانمندیهای آقای رفیعی غیر از تواناییهای کارگردانی است. قول می دهم که در این نمایش صحنه های زیبا و شگفت انگیزی می بینید.
علی رفیعی، نگار نعمتی و ندا نصر گروه طراحی لباس، حمید پورآذری مشاور کارگردان، سعیده نیازخانی منشی صحنه و برنامهریز، نورالدین حیدری ماهر دستیار کارگردان، وحید آجر لو، مهدی اعتماد سعید، مجتبی آقا میرزایی، سارا اکبری، مسعود جهانبخش، نسرین درخشان زاده، سارا رسول زاده، ساناز روشنی، مصطفی ساسانی، پریسا صبوری، یلدا عباسی و شهلا ندری نیز بازیگران این اثر نمایشی هستند.
نمایش «یرما» نوشته فدریکوگارسیا لورکا و طراحی و کارگردانی علی رفیعی ساعت 20 هر شب در تالار استاد سمندریان تماشاخانه ایرانشهر روی صحنه می رود.
مریم سعادت: «یرما» کلاس درس علی رفیعی است
مریم سعادت یکی از بازیگران حاضر در این آیین افتتاح که همکاری های زیادی در مقام بازیگر با دکتر علی رفیعی داشته درباره مهم ترین ویژگی این کارگردان به «بانی فیلم» گفت: دکتر رفیعی چند ویژگی خاص و عجیب و غریب و مختص به خود دارد! باوجود اینکه حدود 15 سالی در چند نمایش ایشان حضور داشتم، هر بار با چیزهای جدیدی در روش کارگردانی او مواجه می شوم. یعنی هر بار کار کردن با او برایم جدید است و تازگی دارد. درحالی که با این همه کار باید چنین روش هایی را پیش از این می دیدم یا آنها را درک و هضم می کردم. حتی وقتی دو سه سال پیش در تمرینات نمایش تعطیل شده «خاطرات و کابوس های یک جامه دار...» با ایشان کار می کردم، دیدم چیزهایی می گوید که من پیش از این از زبان او نشنیده بودم.
بازیگر«عروسی خون» ادامه داد: احساس کردم ای کاش می شد من در کار دکتر رفیعی بازی نکنم، بلکه مثل یک کلاس فقط پای صحبت های او بنشینم و حرف های او را یادداشت کنم. چون آدم وقتی قرار است بازی کند، درگیر نقش خودش می شود.
وی روش کاری رفیعی را متفاوت از سایر کارگردان های تئاتر دانست و گفت: برخی از بزرگان ما باوجود بزرگی و کیفیت بالای آثارشان، در جایی می مانند و دیگر رشد سلیقه ای نمی کنند و به روز پیش نمی روند. برای اینکه این کار تا جای خاصی برایشان کشش دارد، در حالی که دکتر رفیعی اصلا این طوری نیست. برایم خیلی جالب است که او هنوز پیش می رود و می تواند تا این اندازه به روز باشد. باوجود اینکه نمایش های «عروسی خون» و «یرما» توسط یک کارگردان تولید شده و در فضای کلی نیز شباهت هایی دارند، اما می بینیم که چقدر چیزهای جدیدی به کار ایشان وارد شده است.
ضمن اینکه باید توجه داشته باشیم که او این نمایش را با گروهی جوان روی صحنه برده، نه با بازیگرانی حرفه ای. به نظرم این نمایش واقعا زیباست و دست مریزاد دارد. سعادت در پاسخ به این پرسش که آیا این چرخش رفیعی از کار با حرفه ای ها به سمت عده ای جوان را نوعی اعتراض به وضعیت مشغله تصویری چهره ها نمی داند، گفت: کار با جوانان ربطی به این مسئله ندارد، چون هر کسی از دیدگاه خودش محق است. من مجبورم که برای گذران زندگی از بین 5 کار تلویزیونی معمولی رو به پایین، بهترین آنها را انتخاب کنم. از آن سو دکتر رفیعی هم به عنوان یک کارگردان قدر تئاتر- که همه آرزو دارند با او کار کنند- توقع دارد که بازیگرانش برایش وقت بگذارند، نه اینکه 4 روز هفته را سر سریال باشند و دو روز آن را سر تمرین او حاضر شوند. یعنی اگر شرایط تئاتر طور دیگری باشد، من چرا اصلا بروم تلویزیون کار کنم؟ منظورم من نوعی و خیلی از دوستانی ست که واقعا ارادت قلبی خاصی به تئاتر دارند، منتهی مسوولان ارادتی به تئاتر ندارند!
بازیگر «سه گانه اورنگ» درباره نمایش «یرما» نیز توضیح داد: خیلی از بزرگان تئاتر و سینما سال هاست که کلاس ها و ورکشاپ های بازیگری دارند. عده ای هم همین کار را در دانشگاه ها انجام می دهند. باهمه احترامی که برای این اساتید قائلم، ولی واقعا از چند تا از این کلاس ها اجرا بیرون آمده است؟ در حالی که دکتر رفیعی شهامت این را دارد حاصل یک کلاس خود را روی صحنه می آورد. به نظرم این بزرگ ترین خدمتی است که یک آدم بزرگ می تواند انجام دهد.
سعادت در پایان درباره روی صحنه بردن نمایش عروسکی «کل کل حشرات» هم گفت: ترجیح می دهم بدون حمایت کاری را روی صحنه نبرم. اینکه برای اجرا تنم بلرزد آیا می توانم 15 نفر را اداره کنم یا به من سالن می دهند یا نه. بنابراین به لحاظ مالی خیلی برایم سخت است. بهتر است کمی صبر کنیم شاید شرایط مناسب تری برای کار فراهم شود.