در شمال شرقی این شهر، قبرستان بزرگی واقع شده که بیش از 5 میلیون قبر را سالیان سال در خود جای داده است که در یک نگاه به تعداد قبرها، قدمت آنها، موادی که قبرها با آن ساخته شده و تاریخهایی که بر آنها نگاشته شده است میتوان به عظمت و قدمت آن پی برد.
وادی السلام یکی از مکانهای مقدس نجف است که در آن هزاران نفر به خاک سپرده شدهاند از جمله قبر تعدادی از پیامبران و بسیاری از صالحان و بزرگان دین نیز در آن است.
در روایات عدیده وارد است که ارواح مؤمنین در وادی السلام جمع میشوند؛ وادی السلام که وادی امن و امنیت و سلامت است.
و ظهور آن وادی در این دنیا، سرزمینی است در نجف اشرف که وادی ولایت است در ظَهر کوفه؛ یعنی در پشت کوفه، چون در سابق الایام قبل از دفن جسد مطهر حضرت أمیرالمؤمنین علیه السلام در نجف اشرف، نجف شهری نبوده است، بلکه بیابانی بوده یک فرسنگ از کوفه دورتر؛ و لذا نجف را ظَهر کوفه گویند.
سمت شمال وادی السلام محلی است که آن را مقام مهدی (عج) و امام صادق علیهالسلام مینامند. ساختمانی نسبتاً قدیمی با دو تابلو که مکان نماز آن دو بزرگوار را مشخص میکند و گنبدی به رنگ آبی بر فراز آن استوار است. در داخل ساختمان چاهی قرار دارد که به «بئر امام مهدی(عج)» معروف است و اطراف آن را چند قبر فرا گرفته است. گویند امام زمان(عج) را در این مکان مشاهده کردهاند.
به نقل از احادیث و روایات آمده است که پیامبر خداوند نوح(ع) این سرزمین را به عنوان لنگرگاه کشتی خود انتخاب کرد. و در آن پیامبران خداوند هود و صالح، به خاک سپرده شدند و در سال 41 هجری خاک سرزمین پشت کوفه یعنی نجف پیکر امام علی(ع)را به آغوش گرفت.
از زمانهای دور در نجف، قدیمیترین قبرستان در تاریخ شکل گرفت و میتوان گفت که وادی السلام کهنترین قبرستان اسلامی است.
