خبرگزاری میراث فرهنگی: همیشه هیاهو و باد واژههایی هستند که با یکدیگر همراه میشوند تا خبرهای که در یک بازه زمانی خاص پر رنگ میشوند را با خود ببرند. اما هیاهوی تبدیل جزیره ابوموسی به منطقه گردشگری و حضور گردشگران ایرانی در این جزیره نه از نوع باد بلکه از نوع آب است که این جزیره را با خود برد. 
"سید حسن موسوی" رییس پیشین سازمان میراث و گردشگری عنوان کردهبود: «جزیره ابوموسی یکی از جزایر زیبای ایرانی است که امیدوارم تصویب تبدیل آن به منطقه نمونه گردشگری از سوی هیات دولت باعث افزایش میزان ورود گردشگران داخلی و خارجی به این جزیره شود. در همین رابطه، سازمان میراث فرهنگی مشوقهایی را با هدف تسهیل سفر هموطنان به این جزیره در نظر خواهد گرفت.»
او همچنین تاکید داشت: «باید تمام ایرانیان به این جزیره زیبا سفر کنند و از جاذبههای بکر آن بهره برند. با تسهیلاتی که در نظر خواهیم گرفت هر ایرانی باید با سفر به جزیره ابوموسی، عکسی یادگاری از این جزیره داشته باشد. با تصویب تبدیل جزیره ابوموسی به منطقه نمونه گردشگری و ورود سرمایهگذاران به این منطقه، گردشگری در این جزیره نیز رونق بگیرد.»
اما تحلیل کارشناسان دانشگاهی از تصویب تبدیل جزیره ابوموسی به منطقه نمونه گردشگری چیز دیگری بود. آنها این اقدام دولت را سیاسیترین تصمیم در بخش گردشگری تقلی کردند و از این مصوبه به عنوان دفاع غیر عامل نام بردند.
اسماعیل قادری، عضور هیات علمی دانشگاه علوم تحقیقات معتقد بود: «تبدیل شدن جزیره ابوموسی به منطقه نمونه گردشگری از نظر سیاسی بسیار خوب و مطلوب خواهد بود. از آنجایی که حضور ایرانیان در آن منطقه کمرنگ است میتوان با فراهم کردن زمینههای حضور ایرانیها دراین منطقه حاکمیت ایران را در منطقه بیشتر و تثبیت کرد».
"حمید ضرغام" عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی نیز با مثبت ارزیابی کردن این تصمیم هیات دولت در بخش گردشگری پیش از این گفتهبود:»این مهم نشان از آن دارد که گردشگری به رغم ظاهر ساده و راحت خود تا چه اندازه پیچیده است و به جریانات سیاسی یک کشور ارتباط پیدا میکند.»
او با تاکید بر آنکه تصویب تبدیل جزیره ابوموسی به منطقه نمونه گردشگری در هیات دولت تصمیمی هوشمندانه بود اظهار کرد: «با سرمایهگذاری در این جزایر میتوان شرایط بهتری را برای حضور گردشگران در منطقه محیا کرد و آنچه که نام مالکیت ملی را بر خود دارد مستحکمتر کرد.»
البته تمام وعدههایی که درخصوص حضور گردشگران در ابوموسی توسط مسئولان داده شدهبود با موانعی که درخصوص مقرارت صدور مجوز ورود صادر شد رنگ باخت. چنانکه نخستین تور خبرنگاران به جزیره ابوموسی نیز با حرف و حدیثهای فراوان همراه شد چراکه گردشگری ابوموسی محصور در مثلث سازمان میراثفرهنگی،استانداری و فرمانداری باقی ماند.
تامین زیرساختها برای تبدیل جزیره ابوموسی به منطقه نمونه گردشگری بیش از یک سال زمان لازم دارد و به دلیل حساسیتهای منطقه، حضور یا عدم حضور گردشگران با مجوز از سوی استانداری و فرمانداری است هرچند پس از گذشت حدود یک ماه از سفر هیات دولت به استان هرمزگان و معرفی جزیره ابوموسی به عنوان منطقه نمونه گردشگری بالاخره وعده های "منوچهر جهانیان" معاون گردشگری کشور مبنی بر برگزاری تور ویژه خبرنگاران برای بازدید از ابوموسی محقق شد اما حضوری که قرار بود ساعتها ادامه داشته باشد تا خبرنگاران بتوانند از نقاط مختلف جزیره دیدن کنند در 20 دقیقه سرهم شد چراکه به دلیل حساسیتهایی که درخصوص این جزیره به وجود آمده بود سبب تغییر شرایط شد که در نتیجه آن مجوز ورود خبرنگاران به ابوموسی لغو و پس از مدت کوتاهی خبرنگاران به بندرعباس بازگردانده شدند.
"مهدی دریانورد" مدیرکل پیشین میراث فرهنگی و گردشگری هرمزگان نیز درخصوص تعریفی که قرار است درخصوص زیرساخت های لازم برای توسعه گردشگری در منطقه انجام شود و پیش بینی های اولیه ای معاونت گردشگری برای ساخت هتل در ابوموسی گفت: «به سمت برنامه ریزی درخصوص زیرساختهای اقامتی در حرکت هستیم ولی آنچه در ابوموسی بیش از ساخت مراکز اقامتی پاسخگوی نیاز گردشگران است ساخت ویلاست تا هتل.»
"محمد علی توحیدنیا" معاون سرمایه گذاری پیشین هرمزگان درخصوص طرح موج شکن و اسکله تفریحی، گردشگری جزیره ابوموسی خاطرنشان کردهبود: «به بهره برداری رسیدن این موج شکن در 4 فاز طراحی شدهاست که تاکنون 90 درصد فاز یک آن عملیاتی شده و اجرایی شدن بقیه طرح در انتظار ابلاغ اعتبارات ملی است.»
البته دریانورد کمتر از دو ماه است که از سمت خود به عنوان مدیر کل سازمان میراث و گردشگری هرمزگان کنارگیری کرده با اعتقاد بر آنکه توسعه گردشگری ابوموسی نیازمند فعال شدن آژانس دفاتر خدمات مسافرتی است گفت: «بعد از تور خبرنگاران بحث تاسیس آژانس خدمات مسافرتی را مطرح کردیم. تمام کارهای مربوط به این آژانس تا لحظهای که به عنوان مدیر سازمان مشغول به کار بودم در حال انجام بود و در حال حاضر نمیدانم وضعیت آن به چه صورت است. در مجموع تمام کارهای ما روی برنامه بود.»
 |
معاون سرمایه گذاری پیشین هرمزگان:بهره برداری رسیدن این موج شکن در 4 فاز طراحی شدهاست که تاکنون 90 درصد فاز یک آن عملیاتی شده و اجرایی شدن بقیه طرح در انتظار ابلاغ اعتبارات ملی است.
او با اشاره به آنکه هدف از برگزاری تورهای گردشگری در ابوموسی برگزاری تورهای هدفمند در این جزیره بود خاطرنشان کرد: «وظیفه دفتر خدمات مسافرتی مد نظر ما نیز کاری جز این مهم نبود. این آژانس میتوانست تورگردانی جزیره را انجام دهد چراکه اگر نباشد گردشگری ابوموسی با مشکل روبهرو میشود چراکه دوست نداشتم پای هرکسی که توان اجرایی کردن تورها را ندارد به جزیره باز شود.»
او با اشاره به آنکه از سفر خبرنگاران به ابوموسی و عدم هماهنگی سازمان میراث و گردشگری حرفهای ناگفته بسیاری وجود دارد تصریح کرد: «تمام امور مربوط به آن سفر را شخصا دنبال کردم و به تنهایی تمام هماهنگیها را انجام دادم.»
با وجود آنکه او بر وجود برنامهریزی درخصوص توسعه گردشگری ابوموسی تاکید دارد اما همچنان شاهد حضور تورهای گردشگری در منطقه نیستیم. گردشگر عمومی به ابوموسی سفر نمیکند یا شاید چون چنین امکانی وجود ندارد شاهد حضور شهروندان ایرانی در ابوموسی نیستیم.
مدیر کل پیشین میراث و گردشگری هرمزگان:گروههای متعددی در این مدت زمان توانستند به ابوموسی سفر کنند هرچند بهتر است خیلی وارد این مباحث نشویمدریانورد در این خصوص گفت: «پس از سفر خبرنگاران به ابوموسی کارگروهی درخصوص گردشگری جزیره با متولی گری سازمان میراث و گردشگری تشکیل شد تا سازمان میراث و گردشگری هماهنگیهای لازم برای حضور گردشگران در جزیره را فراهم کند. اما هیچ درخواستی نداشتیم. البته به درخواستهایی که از سوی سازمانها و ارگانهای مختلف داشتیم پاسخ میدادیم و هماهنگ میکردیم.»
ابوموسی تنها در بازه زمانی محدود و تنها به دلیل شرایط خاص منطقه سر تیتر خبرها شد و با سیاستی که دولت در معرفی مناطق نمونه گردشگری دارد به عنوان منطقهای برای حضور شهروندان ایرانی معرفی شد اما امروز پس از گذشت بیش از یک سال از تبدیل این جزیره به منطقه نمونه گردشگری نه از گردشگر عمومی در منطقه خبری است نه از تحقق وعدههای مسئولان درخصوص این جزیره ایرانی.
خلیج فارس، به نام فارس به کام دیگران
دهم اردیبهشت به نام خلیج فارس نام گرفته تا نام این دریا برای همیشه در تاریخ با نام فارس همراه شود. البته خلیج فارس همیشه نام فارس را با خود همراه داشت اما غفلت از گردشگری که میتوانست برای فارس به همراه داشته باشد سبب شد تا ظرفیتهای این نام به کام سایرین خرج شود.
"محمدتقی رهنمایی" استاد دانشگاه تهران و از پیشگامان و نخستین مدرسان گردشگری در ایران درخصوص گردشگری سواحل خلیج فارس به CHN گفت: «هنگامی که درخصوص خلیج فارس صحبت میشود دو نکته مد نظر قرار میگیرد. اول موقعیت خلیج فارس به دلیل شرایط آب و هوایی آن است که در مقایسه با منطقه مدیترانه میتواند پذیرای گردشگرانی باشد که در فصول خاصی که منطقه مدیترانه استعداد پذیرش گردشگری ندارد را بپذیرد.»
او معتقد است: «در فصل زمستان، پاییز و اوایل بهار که سواحل مدیترانه استعداد پذیرش گردشگر را ندارد سواحل خلیج فارس به دلیل شرایط جوی و آب و هوایی خود ظرفیت جذب گردشگران را داراست.»
دومین نکته نزدیک بودن مناطق سواحل خلیج فارس به مناطق جمعیتی است. کشورهای عربی حاشیه جنوبی خلیج فارس جمعیت زیادی ندارند اما ایران با 72 میلیون نفر جمعیت و کشورهای همسایه شمالی ما که به قفقاز و سایر کشورها شمالی متصل میشود پتانسیل جمعیتی بالایی را برای جذب گردشگر دارد.
رهنمایی با اشاره به آنکه اگر موقعیت آب و هوایی و جمعیتی را در نظر بگیریم سواحل خلیج فارس ظرفیت پذیرش گردشگران بی شمار را دارد خاطرنشان کرد: «نکته سوم درخصوص تاریخ و قدمت مناطق ساحلی خلیج فارس است. مناطق شمالی سواحل خلیج فارس دارای قدمتی بیش از سواحل جنوبی است. سواحل جنوبی به دلیل پراکندگی که داشتند، آبادی قابل توجهی تا پیش از دوره 30 سال اخیر نداشت بنابراین دیدنیهای تاریخی منطقه خلیج فارس در سواحل جنوبی ایران و جزایری است که در خلیج فارس و بخصوص جزایر متعلق به ایران وجود دارد.»
رهنمایی در ادامه تصریح کرد: «در این میان نه تنها بحث گردشگری بلکه توسعه و توضیح بخش کالا، مسافر، نقل و انتقال و مرکز جذب مسافر، کالا و خدمات است. ما به حقیقت پتانسیل موجود در حوزه گردشگری خلیج فارس پی بردیم ولی واقع بینی آنرا نداشتیم تا آنرا ادامه دهیم و به نتیجه برسانیم. عدم شناخت و آگاهی مسئولان نسبت به گردشگری و پتانسیلهای آن سبب عقب ماندن این حوزه از اهداف کلان خود شد.»
 |
او با اشاره به آنکه درابتدای امر باید بازشناسی نسبت به داشته های منطقه داشته باشیم یادآور شد: «شاید سفر به سواحل جنوبی خلیج فارس به یکبار رفتن بیارزد ولی کمتر کسی را پیدا میکنید که برای بار دوم علاقهای به رفتن به آن مناطق را داشته باشد این نشان دهنده آن است که منطقه هنوز تشنه استفاده از ظرفیتهای جدید است. کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس فاقد ظرفیتهای جدید برای جذب گردشگر هستند این درحالی است که سواحل شمالی خلیج فارس دارای این ظرفیتها هستند.»
غفلت سازمان میراث فرهنگی از سونامی گردشگری در کشور
در حالی سالانه در شرایطی از فصول شاهد تردد انبوه گردشگران درکشور با انواع وسایل نقلیه هستیم که ضعف سازمان میراث فرهنگی در مدیریت سفر برای ساماندهی نحوه تردد مسافران در شهرهای مختلف همچنان مشهود است.
تردد انبوه مسافران در یک زمان خاص از جمله مشکلاتی است که سازمان میراث فرهنگی و گردشگری تاکنون نتوانسته آن را مدیریت کند.به عبارتی فقط در یک چهارم سال انبوه مسافران به چشم می خورد و این امر می تواند منجر به عواقبی چون ضرردهی بخش های مختلف صنعت گردشگری از جمله تسهیلات حمل و نقلی، هتلداری و غیره شود.
"اردشیر اروجی" کارشناس برنامه ریزی فرهنگی گردشگری معتقد است تبلیغات نابجا از دیگر فاکتورهایی است که منجر به سونامی گردشگری میشود در حالی که سازمان میراث فرهنگی از موضوعات تخصصی گردشگری غافل مانده است.
وی گفت:«مدیریت سفر یعنی تعداد سفرها را با تاسیسات و امکانات مورد نیاز گردشگران هماهنگ کنیم این در حالی است که این امر یکی از مهمترین وظایف سازمان میراث فرهنگی است که از آن غفلت کرده است.»
این کرشناس گردشگری ادامه داد:«ایامی مثل نوروز یا تابستان که تردد و سفر افزایش می یابد حجمه بسیار زیادی از مسافران به اقصی نقاط کشور سفر می کنند به دنبال این امر ،افزایش تقاضا و کاهش عرضه و خدمات، منجر به افزایش قیمت ها و گرانی شده و کیفیت خدمات کاهش می یابد در نتیجه برای کاهش این معضلات در درجه اول بایداز اقدامات تشویقی استفاده کرد تا مردم به جای مسافرت در پیک سفر در دیگر ماهها به سفر بروند لذا در صورت نبود مدیریت سفر نه تنها مشکلاتی برای مسافران پیش میآید بلکه مسافرتها ناخوشایند بوده و گردشگری را نامطبوع می سازد و این یک ضد ارزش است.
به گفته وی، در ایام نوروز و یا حتی در شرایطی که مردم تمایل به سفر دارند نباید تبلیغات سفر انجام شود چرا که این امر می تواند به عنوان یک فاکتور توسعه گردشگری در زمانی غیر از پیک سفر مورد استفاده قرار گیرد.
 |
اروجی تخفیفات ویژه در ایامی غیر از پیک سفر را بهترین راهکار برای برای یکسان سازی سفر در ایام مختلف دانست و اذعان داشت:« باید وسایل تردد حمل و نقلی تخفیفات ویژه ای را برای زمانهای غیر از سفر به مسافران اختصاص دهند همچنین بهتر است تمامی امکانات از جمله برگزاری جشنواره،همایش و نمایشگاه در ایامی غیر از پیک سفر انجام شود و بهتر است برای این موضوع از یکسال گذشته برنامه ریزی شود تا نه تنها سفر مدیریت شود بلکه در ایامی غیر از نوروز و تابستان دانشجویان، کارمندان و .......بتوانند از این موضوع بهره مند شوند. با این مدیریت تعداد سوانح جادهای کاهش یافته و شادی مسافران افزایش مییابد. حتی در شرایطی هتل ها می توانند با تخفیفهای مناسب در طول سال از مشکلاتشان بکاهند.
کانون شکار و طبیعت نمیتواند خود را حافظ حیات وحش معرفی کند
در حالی که کانون شکار و تیراندازی و دوستداران طبیعت از سازمان حفاظت محیط زیست خواسته است بخشی از منطق حفاظت شده را برای احیا به این کانون واگذار کند، فعالان محیط زیست معتقدند با توجه به فلسفه وجودی این کانون، اجابت این درخواست بیش از هر چیز به تخریب محیط زیست و ترویج شکار منجر خواهد شد تا حفاظت از حیات وحش.
چندی پیش خبری منتشر شد حاکی از آن که کانون شکار و تیراندازی و دوستداران طبیعت، آمادگی خود را برای احیای حیات گیاهی و جانوری مناطق بزرگتر در سطح ملی اعلام می کرد. این کانون برای اثبات توانایی خود در این حوزه، احیای بخشی از منطقه خارتوران را مثال می آورد و از سازمان حفاظت محیط زیست می خواست که به درخواست های مکرر این کانون در رابطه با واگذاری بخشهایی ازمناطق حفاظت شده پاسخ مثبت داده و به عنوان یک حامی و متصدی با این کانون همکاری کند تا ظرف چند سال احیای پوشش گیاهی و جانوری، تکثیر و پرورش و انجام بسیاری از ایدههای فکر شده امکان پذیر شود. اما از آن جا که فلسفه وجودی انجمنی مانند کانون شکار و تیراندازی، شکار حیات وحش است، این درخواست انتقاد فعالان محیط زیست را به دنبال داشته است.
«هومان خاکپور»، دیده بان طبیعت بختیاری در گفت و گو با CHN با انتقاد از درخواست کانون شکار و تیراندازی برای احیای طبیعت ایران گفت: «با توجه به وضعیت شکننده ای که بر حیات وحش ایران حاکم است، نهادهای مدنی مانند کانون شکار و طبیعت نمیتوانند خود را به عنوان پشتوانه و حافظ حیات وحش معرفی کنند.»
 |
به گفته او، درخواست آنها از سازمان حفاظت محیط زیست آن است که مناطق حفاظت شده در اختیار آنها قرار گیرد که نه تنها موجب حمایت و حفاظت از مناطق حفاظت شده میشود که به تخریب این مناطق خواهد انجامید.
خاکپور اضافه کرد: «فلسفه وجودی کانونهایی مانند کانون شکار و حیات وحش، به طور قطع شکار در طبیعت است و این در حالی است که ما به لحاظ تنوع زیستی در شرایطی هستیم که باید جامعه را به سمتی سوق بدهیم تا به جای تفنگ، دوربین به دست بگیرند و از حیات وحش، عکاسی کند.»
او با ابراز نگرانی از چنین پیشنهادی از سوی کانون شکار و طبیعت گفت که به نظر می رسد این درخواست بیش از هر چیز در جهت ترویج شکار است تا حفظ محیط زیست.