آیا باید از محصولات اسیدی برای تمیز کردن استفاده کنم؟

در اینجا در شرکت راگا توصیه‌های ما برای انتخاب محصولات و روش‌های صحیح برای کار بعدی شما در زمینه تمیزکاری اسیدی ارائه شده است.

شوینده اسیدی چیست؟

قبل از اینکه به جزئیات تمیز کردن با اسید بپردازیم، بیایید با اصول اولیه شروع کنیم. 

پاک‌کننده‌ها می‌توانند ماهیت خنثی با PH7، قلیایی (PH9-14) یا اسیدی (PH1-5) داشته باشند. مواد شیمیایی اسیدی با تجزیه و حل کردن لکه‌ها و خوردگی‌ها، حذف آنها را آسان‌تر می‌کنند. آنها اسیدهای خالص مانند اسید هیدروکلریک یا اسید سولفوریک نیستند.

اسیدیته با مقیاس pH اندازه‌گیری می‌شود که نشان می‌دهد یک محلول چقدر می‌تواند اسیدی یا قلیایی باشد. در این مقیاس، عدد ۱ نشان دهنده ماده‌ای است که بسیار اسیدی است، عدد ۷ به معنای خنثی بودن pH ماده است و هر عددی بالاتر از ۷ به معنای قلیایی بودن آن است (برای از بین بردن چربی‌ها و روغن‌ها مناسب است).

برای توضیح بیشتر این موضوع، سرکه و آبلیمو اسیدی هستند، در حالی که پودر لباسشویی قلیایی و آب خنثی است.

رایج‌ترین کاربرد پاک‌کننده‌های اسیدی، از بین بردن لکه‌های آب سخت، نمک‌های معدنی و سطوح کدر است. همچنین در برابر خوردگی قلیایی و تغییر رنگ سطوح فلزی عمل می‌کند.

چرا خنثی‌سازی اهمیت دارد؟

اگر از پاک‌کننده‌های اسیدی روی این مواد استفاده می‌کنید، ضروری است که پس از آن از یک ماده قلیایی خنثی‌کننده استفاده شود که قلیایی باشد تا نتیجه حالت خنثی داشته باشد. خنثی‌سازی یک فرآیند مهم در تمیز کردن اسیدی است زیرا به توقف روند خوردگی مواد با pH پایین کمک می‌کند. یک پاک‌کننده کمی اسیدی که پس از یک پاک‌کننده قلیایی استفاده شود، نتیجه‌ای تقریباً خنثی به جا می‌گذارد.

کاهش خطرات استفاده از پاک کننده های اسیدی

در نهایت، مواد شیمیایی، به ویژه اسیدها، خطرناک هستند و در صورت استفاده نادرست می‌توانند آسیب جدی ایجاد کنند. این شامل تماس مستقیم یا قرار گرفتن در معرض بخارات آنها نیز می‌شود.

برخی از علائم قرار گرفتن مستقیم در معرض اسید عبارتند از:

• سوزش و قرمزی خفیف تا پوست تاول زده، آسیب دیده و دارای جای زخم
• سوزش چشم‌ها و بافت‌های بینی، که در صورت تماس شدید با آنها، سوختگی شیمیایی ایجاد می‌شود

تجهیزات مناسب را تهیه کنید

تجهیزات حفاظت فردی (PPE) هنگام کار با مواد شیمیایی تمیزکننده اسیدی ضروری است. این شامل دستکش ، ماسک صورت ، محافظ چشم ، لباس محافظ و محافظ کفش می‌شود.

منابع ضروری

با مراجعه به برگه‌های اطلاعات ایمنی (SDS) مخصوص ماده شیمیایی مورد استفاده خود شروع کنید.

همچنین برای اطمینان از اینکه مواد شیمیایی موجود در محل هنگام استفاده از پاک‌کننده‌های اسیدی در دسترس هستند، به نمودارهای شیمیایی موجود مراجعه کنید.

انواع شوینده‌های اسیدی و نحوه استفاده از آنها

• شوینده‌های اسیدی با pH پایین

این پاک‌کننده‌های اسیدی دارای pH بین ۱ تا ۶ هستند و برای تمیز کردن فرش، وینیل و کاشی استفاده می‌شوند تا لکه‌هایی را که مواد شیمیایی خنثی نمی‌توانند از بین ببرند، از بین ببرند. ضروری است که این محصولات را پس از استفاده خنثی کنید تا از آسیب سطحی ناشی از قرار گرفتن طولانی مدت در معرض اسید جلوگیری شود.

• اسید هیدروکلریک

سازندگان اغلب در پایان پروژه از اسید هیدروکلریک برای تمیز کردن بتن، آجر و کاشی استفاده می‌کنند. اسید هیدروکلریک یک ماده تمیزکننده قوی است که در صورت عدم استفاده دقیق می‌تواند به دوغاب و بتن آسیب برساند، بنابراین رعایت دستورالعمل‌های ایمنی بسیار مهم است.

• سولفوریک و اسید سولفوریک

اسید سولفوریک اغلب در پاک‌کننده‌های لوله فاضلاب برای باز کردن گرفتگی لوله‌های سرسخت، حل کردن مو، دستمال توالت، خمیردندان و چربی استفاده می‌شود. مراقبت ویژه در استفاده از این محصول ضروری است زیرا بخارات می‌توانند در لوله‌ها جمع شوند که ممکن است باعث انفجار آنها شود. علاوه بر این، هنگام کار در حمام‌های کوچک یا حمام‌های اختصاصی، به تهویه مناسب توجه داشته باشید تا بخارات بیش از حد قوی نشوند.

• اسید فسفریک

اسید فسفریک در از بین بردن زنگ زدگی، رسوب و باکتری‌ها مؤثر است. محصولاتی با درصد فسفر پایین نیز می‌توانند به عنوان پاک‌کننده توالت به دلیل خاصیت بازکننده گرفتگی و ضدعفونی‌کننده اسید فسفریک مورد استفاده قرار گیرند.

چه زمانی هرگز از پاک‌کننده اسیدی استفاده نکنیم؟

از پاک‌کننده‌های اسیدی روی سنگ طبیعی ، مرمر، سنگ آهک و گرانیت استفاده نکنید زیرا مواد را تجزیه می‌کند و باعث آسیب جبران‌ناپذیری می‌شود.

بسیاری از فلزات، به ویژه آلومینیوم، در معرض اسیدها کدر یا دچار خوردگی می‌شوند. فولاد ضد زنگ نیز ممکن است دچار خوردگی شود، زیرا بسیاری از محصولات فقط با فولاد ضد زنگ روکش شده‌اند، نه جامد، و اگر آن سطح خراشیده شود، خوردگی رخ خواهد داد.

چگونه pH مواد شوینده بر اثربخشی آنها تأثیر می‌گذارد

• پاک‌کننده‌های خنثی مانند مایع ظرفشویی، بی‌خطر و ملایم هستند، از جمله برای افرادی با پوست حساس و نوزادان، اما در تمیز کردن کثیفی‌های شدید، کارایی کمتری دارند.
• محصولات پاک‌کننده اسیدی در تمیز کردن کثیفی‌های ناشی از مواد معدنی و فلزات - مواد معدنی - مؤثر هستند.
• محصولات پاک‌کننده قلیایی برای تمیز کردن مواد آلی مناسب هستند. آن‌ها به شما کمک می‌کنند تا از شر کثیفی‌های چرب و روغنی خلاص شوید، اما می‌توانند به راحتی به موادی که در ترکیب خود فلزات یا مواد معدنی دارند، مانند آلومینیوم یا تخته سنگ، آسیب برسانند.

فراتر از مقیاس‌های pH: سایر عوامل مؤثر بر عملکرد خوب لوازم نظافت شما

شاید اینجا اسیدیته در مقابل قلیایی بودن در کانون توجه باشد، اما لازم است نگاهی دقیق‌تر به سایر مواردی که تعیین می‌کنند یک پاک‌کننده برای لکه‌های سرسخت یا سایر کارهای دشوار چقدر مناسب است، فراتر از مقیاس pH، بیندازید - در غیر این صورت ممکن است اشتباهات جدی مرتکب شوید.

• سورفکتانت‌ها کشش سطحی را کاهش می‌دهند - چیز دیگری که به شما کمک می‌کند چربی را از بین ببرید. به همین دلیل، مایع ظرفشویی ملایم با وجود pH خنثی، به خوبی تمیز می‌کند.
• حلال‌ها مواد مختلف - از جمله مواد چسبنده و مومی - را در خود حل می‌کنند و به سرعت تبخیر می‌شوند. آن‌ها در مواردی که مواد شوینده مبتنی بر آب کارساز نیستند، مفید هستند.
• مواد ساینده ذراتی دارند که به صورت مکانیکی روی سطوح عمل می‌کنند. جوش شیرین، پاک‌کننده قلیایی مورد علاقه شما، نمونه بسیار خوبی است. جادوی آن فراتر از نقطه pH آن است.
• آنزیم‌ها ترکیبات آلی، معمولاً پروتئین‌ها، هستند که به شما کمک می‌کنند از شر لکه‌های آلی خلاص شوید.

علاوه بر این مواد تشکیل دهنده بالقوه، نکته مهم دیگری نیز باید در نظر گرفته شود - دما. دمای بالاتر واکنش‌های شیمیایی را تسریع می‌کند، و توضیح می‌دهد که چرا شستن ظرف‌ها با آب سرد به خوبی جواب نمی‌دهد.

مواد شیمیایی شوینده خانگی رایج در چه مقیاس pH قرار می‌گیرند؟

سفیدکننده: pH 11-13

سفیدکننده (کلر) یک محلول هیپوکلریت سدیم است که به طور مؤثر با کثیفی‌های چرب مقابله می‌کند و باکتری‌ها و کپک‌ها را از طریق یک فرآیند اکسیداتیو از بین می‌برد. این ماده یک ماده قلیایی قوی با pH بین ۱۱ تا ۱۳ است. این خاصیت، آن را خورنده می‌کند و به همین دلیل است که هرگز نباید سطوح فلزی را در محلول سفیدکننده خیس کنید. سفیدکننده همچنین می‌تواند به پارچه‌های حساس آسیب برساند.

افراد کمی از سفیدکننده خالص استفاده می‌کنند و رقیق کردن آن با آب (با pH خنثی) سطح pH محلول تمیزکننده شما را کاهش می‌دهد. بنابراین، سفیدکننده اسیدی است یا قلیایی؟ این یک سوال رایج است. اکنون پاسخ را دارید - سفیدکننده خالص (بسیار!) قلیایی است، اما هنگامی که با سطحی که روی آن قرار می‌گیرد واکنش می‌دهد یا آب اضافه می‌کند، می‌تواند کمی کمتر قلیایی باشد.

آمونیاک: pH 10-12

pH آمونیاک (هیدروکسید آمونیوم) بسیار نزدیک به pH سفیدکننده است. برخلاف سفیدکننده، این ماده به دلیل خاصیت امولسیون‌کنندگی خود، نه از طریق اکسیداسیون، به خوبی تمیز می‌کند. خاصیت قلیایی آن، آمونیاک را به یکی از بهترین محصولات تمیزکننده برای چربی و تمیز کردن سطوح شیشه‌ای، از جمله آینه‌ها، تبدیل می‌کند.

آمونیاک نمونه‌ی بسیار خوبی از یک محصول تمیزکننده است که در درجه‌ی اول به دلیل قلیایی بودن، کار (تخصصی) خود را به خوبی انجام می‌دهد. شما (امیدوارم) از قبل می‌دانید که هرگز نباید آن را با سفیدکننده مخلوط کنید، اما اگر آب شما اسیدی است، ممکن است با استفاده از آب مقطر - که به خنثی ۷ نزدیک‌تر می‌شود - نتایج تمیزکنندگی بهتری نیز به دست آورید. هر چیزی که آمونیاک را اسیدی‌تر کند، آن را نیز کم‌اثرتر می‌کند.

جوش شیرین (بی کربنات سودا): pH 8.4

جوش شیرین (که اغلب به آن «جوش شیرین» گفته می‌شود) یک پودر است، بنابراین مقیاس pH فقط زمانی اهمیت پیدا می‌کند که در آب حل شود. در آن مرحله، به یک قلیای ملایم با pH حدود ۸.۴ تبدیل می‌شود. این ماده دارای برخی خواص تثبیت‌کننده است که باعث می‌شود به هم خوردن تعادل جوش شیرین بسیار دشوار باشد، بنابراین سطح pH آن کم و بیش ثابت می‌ماند. سطح pH ملایم آن، جوش شیرین را به یک پاک‌کننده بسیار ایمن و ملایم تبدیل می‌کند که در محدوده pH توصیه شده توسط سازمان‌های بهداشتی مانند CDC آمریکا قرار می‌گیرد.

جوش شیرین عمدتاً به این دلیل مؤثر است که ساینده است و بوها را خنثی می‌کند. مخلوط کردن آن با سرکه واکنش جالبی ایجاد می‌کند که برای یک نمایش علمی عالی در دبستان عالی است، اما جوش شیرین در واقع به تنهایی و بدون سرکه مؤثرتر است.

بوراکس: pH 8-10

بوراکس اغلب در مواد شوینده لباسشویی استفاده می‌شود زیرا در از بین بردن لکه‌ها و خنثی کردن بوها بسیار عالی است. همین خواص آن را به یک پاک‌کننده مؤثر فرش نیز تبدیل می‌کند. مانند جوش شیرین، فقط وقتی در آب حل می‌شود pH قابل اندازه‌گیری دارد - که در این صورت بسته به خود آب، معمولاً نزدیک به pH 9 است.

سرکه (اسید استیک): pH 2.4-3.4

سرکه جزو محصولات تمیزکننده اسیدی‌تر است. معمولاً pH آن بین ۲.۴ تا ۳.۴ است - بسیار اسیدی. به عنوان یک پاک‌کننده، این بدان معناست که در از بین بردن رسوبات معدنی بسیار خوب عمل می‌کند و آن را به بهترین پاک‌کننده برای رسوبات آهکی تبدیل می‌کند. برای از بین بردن چربی چندان مناسب نیست. از آن برای تمیز کردن حمام، آشپزخانه و پنجره‌ها استفاده کنید.

اگر به دنبال روش‌های طبیعی برای تمیز کردن هستید، احتمالاً سرکه را کمی رقیق می‌کنید. در این صورت، به دلیل وجود آب اضافی، به pH خنثی نزدیک‌تر می‌شود.

پراکسید هیدروژن: pH 4.5-6

پراکسید هیدروژن خالص pH اسیدی ۴.۵ دارد - اما محلول‌های تمیزکننده خانگی رقیق می‌شوند و pH خنثی‌تری در حدود ۶ دارند. پراکسید هیدروژن علاوه بر از بین بردن باکتری‌ها، ویروس‌ها و کپک‌ها (که به مقیاس pH ربطی ندارند)، اگر می‌خواهید از شر لکه‌های معدنی (از جمله خون و رسوبات آهکی) خلاص شوید، عالی است.

صابون کاستیل: pH 8.5-9

صابون کاستیل به یک پاک‌کننده‌ی همه‌کاره محبوب تبدیل شده است که به صورت مایع و جامد موجود است. مانند هر صابونی، این صابون یک ماده‌ی قلیایی ملایم است (وقتی حاوی آب باشد). خاصیت قلیایی آن به اثربخشی آن به عنوان یک محصول تمیزکننده کمک می‌کند، اما خواص سورفکتانت آن نیز به همان اندازه مهم است.

سودای شستشو (کریستال‌های سودا): pH 11-12

نباید با جوش شیرین که بی‌کربنات سدیم است اشتباه گرفته شود. بلورهای سودا، کربنات سدیم هستند . با pH بسیار قلیایی حدود ۱۱.۶، سودای شستشو یک نرم‌کننده آب فوق‌العاده است که می‌تواند لکه‌های سرسخت، روغنی و آلی را نیز از بین ببرد. آن را در آشپزخانه به کار ببرید!

آبلیمو: pH 2-3

همانطور که می‌دانید، این ماده اسیدیته بالایی دارد. میزان دقیق pH آن به میزان رسیده بودن لیمو بستگی دارد، البته با فرض اینکه از آب لیموی تازه استفاده می‌کنید و نه آب لیموی تجاری. اگرچه pH اسیدی آن به آب لیمو کمک می‌کند تا رسوبات معدنی را تمیز کند، اما به عنوان یک سفیدکننده طبیعی و حلال ملایم نیز عمل می‌کند. ماده خوبی است، اما نه برای لکه‌های آلی و چربی‌های سنگین.

سوالات متداول

چرا pH در تمیز کردن اهمیت دارد؟

سطح pH محصولات تمیزکننده مهم است زیرا تا حدودی تعیین می‌کند که یک پاک‌کننده در انجام یک کار خاص چقدر مؤثر خواهد بود. پاک‌کننده‌های اسیدی در مقابله با تجمع مواد معدنی بهتر عمل می‌کنند، در حالی که پاک‌کننده‌های قلیایی تمایل دارند لکه‌های آلی و چربی را از بین ببرند. توجه داشته باشید که مقیاس‌های pH تنها اطلاعات مرتبط در اینجا نیستند. مواد شیمیایی تمیزکننده خواص مرتبط دیگری نیز دارند و استفاده از نوارهای تست pH برای کمک به شما در انتخاب محصول تمیزکننده مناسب برای کار بعدی‌تان کافی نیست.

آیا میزان pH روی مواد شوینده ذکر شده است؟

نه. برچسب‌ها اطلاعات زیادی به شما می‌دهند، اما معمولاً سطح pH یک پاک‌کننده را ذکر نمی‌کنند. 

آیا سفیدکننده قلیایی است یا اسیدی؟

سفیدکننده یک ماده قلیایی قوی است . pH سفیدکننده چیزی بین ۱۱ تا ۱۳ است. با این حال، پاک‌کننده‌هایی که حاوی بیچ و سایر مواد هستند، سطوح pH متفاوتی دارند و رقیق کردن سفیدکننده با آب نیز pH را کاهش می‌دهد.

پراکسید هیدروژن اسیدی است یا بازی؟

با pH «معمولی» ۴.۵، پراکسید هیدروژن یک پاک‌کننده با اسیدیته ملایم است. با اضافه کردن آب، pH آن به ۶ نزدیک‌تر می‌شود.

در مورد pH و پاک کردن لکه‌ها چه چیزهایی باید بدانم؟

مواد معدنی، مواد روغنی، تانن‌ها (که در چای، چرم و سایر مواد یافت می‌شوند)، رنگ‌ها و پروتئین‌ها، همگی به پاک‌کننده‌های متفاوتی نیاز دارند. به طور کلی، پاک‌کننده‌های اسیدی برای لکه‌های معدنی، تانن و زنگ‌زدگی بهتر هستند. پاک‌کننده‌های پایه (قلیایی) برای لکه‌های چرب، پروتئینی و نشاسته‌ای بهترین هستند.

آیا محصولات پاک‌کننده با pH خنثی هنوز هم خوب عمل می‌کنند؟

بله، می‌توانند. بهترین pH برای تمیز کردن اغلب خنثی است، زیرا سطوح pH خنثی برای پوست بی‌خطرترین هستند. دلیلش این است که pH مواد شیمیایی تمیزکننده در این موارد کمتر از سایر قدرت سورفکتانت اهمیت دارد. محصولات تمیزکننده خنثی مانند مایع ظرفشویی با کاهش کشش سطحی، آلودگی را تجزیه می‌کنند.

آیا می‌توانم مواد شوینده اسیدی و قلیایی را با هم مخلوط کنم؟

نه. مواد شوینده اسیدی و قلیایی را با هم مخلوط نکنید. این کار می‌تواند به سرعت خطرناک شود. برخی از محصولات تجاری دقیقاً همین کار را انجام می‌دهند - مانند پاک‌کننده‌های لوله دو جزئی که دستورالعمل‌های ترسناکی برای حفظ امنیت افراد دارند - اما بهتر است از دستکاری‌های خانگی خودداری کنید. مگر اینکه شیمیدان باشید یا منحصراً به سرکه + جوش شیرین پایبند باشید.

تا اینجا گفتیم، سرکه و سفیدکننده را هرگز نباید با هم مخلوط کرد، و همچنین سفیدکننده و آمونیاک، سفیدکننده و الکل، یا سفیدکننده و پراکسید هیدروژن را نیز نباید با هم مخلوط کرد. اساساً - اگر سفیدکننده وجود دارد، چیزی جز آب اضافه نکنید. (بله، این همچنین به این معنی است که اگر اخیراً سرکه ریخته‌اید، اجتناب از سفیدکننده به عنوان پاک‌کننده آشپزخانه عموماً هوشمندانه است).