معافیت پزشکی سربازی در 17 بخش و چیزی در حدود 300 بند و تبصره تهیه و تدوین شده است تا مشمولان قبل یا در حین خدمت سربازی در صورت وجود هرگونه مشکل و بیماری بتوانند معافیت سربازی را دریافت کنند. در ادامه بطور مفصل بخش های مهم را مورد بررسی قرار میدیم که بیشترین تقاضا را در میان معافیت ها دارند تا سوالاتتون برطرف شود.
مقدمه ای بر معافیت پزشکی سربازی
با توجه به اینکه انواع بیماری ها و مشکلات جسمی و روانی اختیاری نیست و ممکن است در افراد به هر دلیلی ایجاد شود سازمان وظیفه عمومی قوانین وضع کرده است تا مشمولان شامل شرایط مشخص شده بتوانند از معافیت پزشکی سربازی بهره مند شوند.
در بعضی از بند های معافیت پزشکی به مدرک تحصیلی اشاره شده است در واقع نوع معافیت دائم یا معاف از رزم بر اساس مدرک تحصیلی فرد تعیین مشود و هر چقدر مدرک تحصیلی بالاتر باشد احتمال معافیت دائم پایین می آید همچنین با این قانون امکان اقدام در حین تحصیل وجود نخواهد داشت و مشمول باید فراغ از تحصیل باشد تا بتواند اقدام کند.
در کنار تمام این موارد محدودیت هایی در خصوص معافیت پزشکی سربازی وجود دارد که باید قبل از اقدام به آن توجه شود. این محدودیت ها شامل استخدام در ارگان های دولتی و نظامی و حتی دریافت گواهینامه و ادامه تحصیل در بعضی ازرشته ها میشود که مفصل به آن ها خواهیم پرداخت.
معافیت اعصاب و روان سربازی
معافیت اعصاب و روان مربوط به بیماری های روحی و روانی میشود که عمدتا بصورت ژنتیکی به فرد منتقل شده است و احتمالا در اعضای درجه 1 خانواده و حتی درجه وجود دارد. بیماری های اعصاب و روان کار را برای خدمت کردن در محیط نظامی یا شرایط دوری از خانواده سخت میکند به همین دلیل نسبت به دیگر بیماری ها در ارجعیت قرار میگیرد.
انواع بیماری های اعصاب و روان
- اضطراب و استرس و انواع فوبیا
- افسردگی ، انزوا و افکار خودکشی و جمع گریزی
- وسواس های فکری و عملی
- توهم های دیداری و شنیداری شامل اسکیزو فرنی و شیزوفرنی
- بیماری های مربوط به کند ذهنی و پایین بودن ضریب هوشی
- اختلال هویت جنسی و تمایلات همجنسگرایانه در نقش مفعول
- اختلال خلقی و بیماری های مربوط به دو قطبی بودن
تمام این موارد در بخش معافیت اعصاب و روان قرار میگیرد و تمامی افراد دارای این بیماری ها میتوانند قبل یا در حین خدمت سربازی برای معافیت پزشکی سربازی اقدام کنند. در این بخش حتی امکان اقدام در حین تحصیل وجود دارد.
چند نکته در خصوص معافیت اعصاب و روان
برای اقدام نیاز به سوابق درمانی و پزشکی و مهم تر از آن سوابق بستری وجود دارد و داشتن 2 بار سابقه بستری جز موارد مهم در شروط معافیت اعصاب و روان است.
در صورت نداشتن سابقه بستری شورای پزشکی میتواند اقدام به دستور بستری کند که البته اجباری نیست اما در صورت عدم بستری معافیتی در کار نخواهد بود.
معمولا معافیت موقت 6 ماهه در این بخش بسیار مرسوم است و در بسیاری از موارد حتی با داشتن سابقه بیماری مشمول لازم است حداقل به مدت 6 ماه تحت نظر قرار بگیرد. در جریان باشید معافیت های موقت 6 ماهه میتواند تا چند دوره تمدید شود.
کسانی که در حین خدمت معافیت موقت 6 ماهه بگیرند بطور کامل از یگان خدمت تسویه میکنند و این مدت شامل خدمت سربازی نخواهد شد و بعد از این دوره مجددا کمیسیون پزشکی برگزار میشود.
بیشترین محدودیت ها مربوط به بیماری های اعصاب و روان است که از گواهینامه رانندگی گرفته تا استخدام در ارگان های نظامی و دولتی و حتی ازدواج میتواند تاثیر گذار باشد.
داشتن غیبت سربازی تاثیری در نوع معافیت پزشکی سربازی اعصاب و روان ندارد و تمامی مشمولان غایب و فراری با هر سن و شرایطی میتوانند اقدام کنند.
در خصوص افراد ترنس داشتن گواهی از پزشکی قانونی الزامی است و این افراد بدون هیچ مشکلی با ارائه گواهی میتوانند از خدمت سربازی رها شوند.
سابقه خودکشی، خود زنی ، ضرب و جرح و کمپ ترک اعتیاد هم میتواند جز سوابق بستری جهت اثبات بیماری محسوب شود.
معافیت واریکوسل سربازی
معافیت واریکوسل با توجه به اینکه این مشکل در آقایان شایع است پیش بینی شده است و یکی از بند های پر تقاضای معافیت پزشکی سربازی است. واریکوسل به دلیل فعالیت سنگین کاری و ورزشی و مشکلات جنسی ایجاد میشود و التهاب رگ های بیضه میباشد. واریکوسل شامل گرید بندی مشخص است که با سونوگرافی و تشخیص بصورت لمسی و مشاهده قابل تشخیص میباشد.
شرایط معافیت واریکوسل
برای استفاده از معافیت واریکوسل اولین شرطی که نظام وظیفه تعیین کرده است انجام عمل جراحی است پس کسانی دارای واریکوسل با هر گریدی هستند بدون داشتن سابقه جراحی شامل معافیت سربازی نمیشوند.
شرط بعدی این است که شخص بعد از عمل جراحی با هر گرید و درجه ای دچار عود کردن بیماری شود و گرید بعد از حداقل 6 ماه به درجه 3 یا بالاتر برسد.
اثبات گرید 3 و بالاتر و انجام عمل جراحی در حالت یک طرفه و دو طرفه تفاوتی ندارد و در هر صورت میشود از معافیت واریکوسل استفاده کرد.
عمل جراحی باید در مراکز درمانی و بیمارستان های دانشگاهی مورد تایید یا بیمارستان های زیر مجموعه نیروهای مسلح انجام شده باشد.
کسانی که جز شرایط فوق نباشند تنها معاف از خدمات رزمی خواهند شد و از انجام اموری همچون رژه، صبحگاه و ورزش های سخت و مانور های نظامی سلب مسئولیت میشوند.
نکته
معافیت واریکوسل توسط متخصص جراح عمومی تشخیص داده میشود و میتوان آن را جز معافیت هایی دانست که دارای کمترین محدودیت در آینده خواهد بود.
معافیت پای پرانتزی سربازی
معافیت پای پرانتزی یا زانوی پرانتزی به دلیل مشکلات احتمالی در زمان راه رفتن و دویدن و فشار مضاعفی که به پا و زانو وارد میشود پیش بینی شده است. پای پرانتزی نوعی انحراف در استخوان است که موجب فاصله گرفتن زانو ها از هم شده است و به دلایلی همچون نرمی استخوان و مفصل یا وزن زیاد یا مشکلات در کودکی ایجاد میشود. این مشکل قابل عمل جراحی و درمان کامل است اما تا قبل از عمل میتوان برای معافیت پزشکی سربازی اقدام کرد.
شرایط معافیت پای پرانتزی
کسانی که دارای مدرک تحصیلی کمتر از کارشناسی هستند باید فاصله دو قوزک داخلی زانو آن ها بیش از 12 سانتی متر باشد.
کسانی که دارای مدرک تحصیلی کارشناسی و بالاتر باشند باید فاصله دو قوزک داخلی زانو آن ها بیش از 14 سانتی متر باشد.
کسانی که دارای مدرک تحصیلی کمتر از کارشناسی همراه با چرخش تیبیا باشند باید فاصله دو قوزک داخلی زانو آن ها بیش از 10 سانتی متر باشد.
کسانی که دارای مدرک تحصیلی کارشناسی و بالاتر همراه با چرخش تیبیا باشند باید فاصله دو قوزک داخلی زانو آن ها بیش از 12 سانتی متر باشد.
در صورت فاصله زانو ها کمتر از اعداد گفته شده تنها میتوان از شرایط معافیت از خدمات رزمی که مربوط به رژه نرفتن و ورزش های سنگین در حین خدمت است استفاده کرد.
به دلیل تاثیر مدرک تحصیلی نمیتوان در حین خدمت سربازی برای معافیت پا پرانتزی اقدام کرد و حتما باید وضعیت تحصیل مشخص شده باشد.
در موارد انحرافی استخوانی در ساق پا انحرافات بیش از 15 درجه بدون در نظر گرفتن مدرک تحصیلی دارای معافیت پزشکی سربازی است.
معافیت پزشکی چشم سربازی
شاید بتوان گفت پر تقاضا ترین بیماری که توسط مشمولان برای معافیت داده میشود مربوط به معافیت چشم است. بیماری های چشمی در بسیاری از افراد وجود دارد و شایع ترین آن ها شعیفی چشم است که برای هر کدام آیین نامه وجود دارد.
انواع بیماری های چشم برای معافیت پزشکی
- نزدیک بینی و آستیگمات و ترکیب این دو
- آب سیاه یا گلوکوم
- آب مروارید
- انحرافات چشمی و لرزش چشم
- مشکلات مربوط به پارگی شبکیه
- پیوند قرنیه و قوز قرنیه
- تومورهای خوش خیم و بد خیم چشمی
شرایط معافیت پزشکی چشم
در صورتی که شخصی دارای مدرک کمتر از کارشناسی باشد و نمره نزدیک بین حداقل 6 یا آستیگمات حداقل 5 داشته باشد از خدمت سربازی معاف میشود.
در صورتی که شخصی دارای مدرک تحصیلی کارشناسی یا بالاتر باشد و دارای نمره نزدیک بین حداقل 8 یا آستیگمات حداقل 7 باشد از خدمت سربازی معاف میشود.
در صورتی که شخصی دارای مدرک تحصیلی کمتر از کارشناسی باشد و جمع نمرات نزدیک بین و آستیگمات یک چشم به عدد بالای 6 برسد از خدمت سربازی معاف میشود.
در صورتی که شخصی دارای مدرک تحصیلی کارشناسی و بالاتر باشد و جمع نمرات نزدیک بین و آستیگمات یک چشمش بالاتر از 8 باشد از خدمت سربازی معاف میشود.
معافیت پزشکی سربازی آب سیاه بدون قید و شرط صادر میشود که تنها نیاز به اثبات بیماری در مراکز درمانی مورد تایید دارد.
کسانی که عمل جراحی آب مروارید کرده اند و بیماری مجددا عود کرده است شامل شرایط معافیت پزشکی چشم میشوند.
کسانی که دارای قوز قرنیه هستند و میزان قوز در اسکن و توپوگرافی قرنیه قابل اندازه گیری نیست یا اینکه به دلیل قوز قرنیه شدید دچار اختلال بینایی شده اند از خدمت سربازی معاف خواهند شد.
افرادی که عمل پیوند قرنیه انجام داده باشند شامل شرایط معافیت پزشکی چشم خواهند شد حتی اگر به درمان کامل برسند.
اگر دایره بینایی چشم کسی کمتر از 0.1 باشد یا اینکه کمتر از 10 درجه را ببینید میتواند شامل معافیت پزشکی سربازی شود.
در خارج از تمام موارد گفته شده شخص تنها معاف از خدمات رزمی خواهد شد تا در شرایط نگهبانی، مانورهای نظامی و اردوگاه در وضعیتش تسهیل شود.
برای دریافت معافیت پزشکی چشم نمیتوان در حین تحصیل اقدام کرد چون نوع معافیت به مدرک تحصیلی مربوط است مگر اینکه شخص شامل بیماری های خاصی همچون پیوند قرنیه یا آب سیاه یا مشکلات نابینایی باشد.
محدودیت های معافیت پزشکی
همانطور که در ابتدای مطالب گفته شد بصورت کلی معافیت های پزشکی دارای محدودیت است که با توجه به نوع معافیت تعیین میشود و میتوان این موارد را مهم ترین آن ها دانست:
عدم استخدام در ارگان های نظامی و دولتی
ارگان های نظامی به دلیل حساسیت در مشاغل بطور قطع هیچکدام از افرادی که دارای معافیت پزشکی سربازی هستند را استخدام نخواهند کرد اما در خصوص ارگان های دولتی در اکثر سازمان ها نوع بیماری است که در تصمیم نهایی تاثیر دارد و معمولا در خصوص بیماری های اعصاب و روان حساسیت زیادی وجود دارد.
عدم دریافت گواهینامه رانندگی
کسانی که دارای مشکلات اعصاب و روان، مغزو اعصاب، بیماری های مربوط به بینایی و محدئدیت های حرکتی هستند از داشتن گواهینامه پایه 1 و 2 سلب خواهند شد بعلاوه اینکه با توجه به شدت بیماری گواهینامه پایه 3 به آن ها داده نمیشود یا اگر داده شود با اعتبار 1 تا 3 ساله صادر خواهد شد تا بعد از پایان اعتبار کمیسیون پزشکی مجددا شرایط را مورد بررسی قرار دهد.
عدم امکان ادامه تحصیل در بعضی از رشته ها
در اکثر رشته های دانشگاهی حساس مانند پزشکی و پیراپزشکی و رشته هایی که دارای شرایط فنی و مهارتی است مانند خلبانی و دریانوردی باید شرایط سلامت کامل جسم و روان تایید شود در غیر اینصورت امکان صدور مدرک تحصیلی و ادامه تحصیل وجود ندارد.
انتقال حق طلاق به زن
کسانی که معافیت اعصاب و روان میگیرند و این موضوع در عقد نامه ذکر شود یا اینکه بعد ها مشخص شوند در صورت درخواست زن باید حق طلاق را منتقل کنند بعلاوه اینکه علاوه بر حق طلاق لازم است مهریه تعیین شده را پرداخت کنند . این مورد در شروط عقدنامه قابل ذکر است.
خروج از کشور
موضوع خروج از کشور هم برای معافیت اعصاب و روان است و مربوط به کسانی میشود که دارای بیماری های اختلاق خلقی، توهم و عقب ماندگی ذهنی هستند. گذرنامه برای این ها صادر خواهد شد اما برای خروج از کشور نیاز است قیم همراه آن ها باشد تا مشکلی در حین سفر پیش نیاید.
مراحل معافیت پزشکی سربازی
برای دریافت انواع معافیت پزشکی سربازی لازم است این مراحل سپری شود:
- مراجعه به یکی از دفاتر پلیس+10 و دریافت فرم های مربوط به معافیت
- مراجعه به پزشک معتمد نیروی انتظامی جهت تایید بیماری
- مراجعه به مراکز واکسیناسیون
- حضور در بیمارستان تعیین شده طبق زمان اعلامی
- حضور در کمیسیون پزشکی نظام وظیفه طبق زمان اعلامی
- پرداخت هزینه مصوب کارت معافیت پزشکی سربازی
- دریافت کارت توسط پست درب منزل
چند نکته در خصوص مراحل معافیت پزشکی سربازی
کسانی که در حین خدمت سربازی هستند باید در ابتدا از بهداری یگان خدمتی اقدام کنند تا به بیمارستان های زیر مجموعه یگان معرفی و بعد از آن کمیسیون پزشکی تشکیل شود.
معافیت پزشکی در یحن خدمت سربازی قطعا ساده تر از قبل از خدمت است.
در صورت معافیت در حین خدمت لازم است از یگان خدمتی تسویه حساب کامل انجام شود و نیازی به پرداخت هزینه نخواهد بود.
مشمولان فراری برای اقدام لازم است خود را به یگان و دادسرای نظامی معرفی کنند تا مراحل کمیسیون انجام شود.
مراحل معافیت پزشکی قبل از خدمت حدود 3 ماه و در حین خدمت کمتر از یک زمان میبرد .
در صورت رد درخواست معافیت پزشکی سربازی توسط شورای پزشکی میتوان با اعتراض به رای کمیسیون پزشکی وارد شورای عالی شد و مراحل را مجددا سپری کرد.
تنها یکبار امکان ثبت درخواست اعتراض وجود دارد و در صورت رد شدن اعتراض میتوان مجددا در حین خدمت سربازی برای اقدام کرد.
مدارک مورد نیاز برای دریافت معافیت پزشکی سربازی
مدارکی که برای انواع معافیت پزشکی سربازی مورد نیاز است این موارد میباشد:
- اصل مدارک شناسایی (کارت ملی و شناسنامه)
- آخرین وضعیت یا مدرک تحصیلی
- تکمیل فرم مربوط به اطلاعات شخصی
- تکمیل فرم مربوط به پزشک معتمد
- تکمیل فرم مربوط به واکسن های دو گانه
- ارائه مدارک و سوابق بیماری ( سابقه بستری ، عمل جراحی ، گواهی پزشک)
- ارائه نامه اعزام به بیمارستان ( مخصوص مشمولان در حین خدمت سربازی)
توجه
در بعضی از بیماری ها مانند بیماری های اعصاب و روان این مدارک است که تعیین کننده نوع معافیت خواهد بود پس در جریان باشید بدون داشتن این مدارک امکان دریافت معافیت پزشکی سربازی وجود ندارد و تنها وقتتان تلف خواهد شد بعلاوه اینکه تمامی هزینه های عکسبرداری ، آزمایش و بیمارستان بر عهده مشمول است.
در انتها در مورد معافیت پزشکی سربازی بدانید که...
با اطلاع از انواع معافیت پزشکی سربازی که ممکن است شامل شما بشود اما خودتان از آن بیخبر باشید میتوانید از 21 ماه خدمت سربازی رهایی پیدا کنید. پر تقاضا ترین بخش ها مورد بررسی قرار گرفت تا شما را در این مسیر کمک کرده باشیم . میتوانید برای اطلاع از شرایط دیگر بیماری های معافیت پزشکی سربازی به خانواده بزرگ سرباز مشاور بپیوندید تا از به روز ترین اطلاعات و قوانین روز نظام وظیفه مطلع شوید.