یکی از روش های رهایی از سربازی که در قانون شرایط مشخصی برای آن تعیین شده است معافیت پزشکی سربازی است. در واقع مشمولانی که از نظر جسمی و روانی یا هر دو دچار بیماری های دارای عوارض و زمین گیر کننده هستند میتوانند به این واسطه و بعد از تایید شورای پزشکی از انجام خدمت خلاص شوند. معافیت های پزشکی شامل 17 بخش کلی و بیش تر از 300 ماده است که انواع بیماری ها را مورد بررسی قرار داده است.
معافیت پزشکی شامل چه افرادی میشود؟
افرادی که دارای انواع مشکل و بیماری جسمی مانند مشکلات گوارشی، بینایی، شنوایی، قلب و عروق و دیگر موارد هستند و بیماری طوری است که فرد را از روال طبیعی زندگی دور کرده و مانع از انجام فعالیت های روز مره شده میتوانند معافیت پزشکی سربازی بگیرند.
افرادی که دارای انواع بیماری اعصاب و روان مانند وسواس فکری و عملی، استرس زیاد، افسردگی و حتی حالات دو قطبی و دیگر بیماری های مرتبط هستند میتوانند به ارائه مدارک پزشکی و گذراندن دوره های بررسی در کمیسیون پزشکی از سربازی معاف شوند.
افرادی که دارای بیماری های اعصاب داخلی و نورولوژی مانند اختلال در سیستم اعصاب مرکزی، MS و اختلال تعادل مخچه ای هستند هم شامل معافیت سربازی میشوند البته این نوع از مشکلات هم باید طی دوره های مشخص پزشکی مورد بررسی قرار گیرد و تایید شود.
معایب و محدودیت های معافیت پزشکی سربازی
با وجود اینکه معافیت پزشکی سربازی منجر به رهایی از خدمت سربازی میشود و مشمول برای مدت حداقل 21 ماه به نوعی از دیگران پیشی میگیرد اما با محدودیت ها و معایبی هم رو به رو خواهد شد که لازم است در خصوص آن ها اطلاعات داشته باشد.
محدودیت در گواهینامه رانندگی
اگر به دلیل معلولیت یا مشکلات اعصاب و روان یا مشکلات بینایی شدید معافیت پزشکی صادر شده باشد، امکان صدور گواهینامه رانندگی پایه 1 تا 3 و گواهینامه موتور طبق روال مرسوم نخواهد بود و یا 10 ساله صادر نمیشود یا اصلا صادر نخواهد شد. پس در خصوص بعضی از بیماری ها این محدودیت مهم وجود دارد که میتواند در آینده شغلی تاثیر گذار باشد.
محدودیت در استخدام ارگان های نظامی
کسی که از گذراندن خدمت سربازی با وجود بیماری خلاص شده اند نمیتوانند در ارگان های نظامی فعالیت داشته باشند و به نوعی استخدام شوند. بدیهی است کسی که امکان گذراندن دوره 21 ماهه سربازی را ندارد نمیتواند به مدت 30 در یک محیط نظامی با شرایط خاص خدمت کند پس در این مورد قطعا محدودیت وجود دارد.
محدودیت در استخدام ارگان های دولتی
با توجه به نوع بیماری و ارگان دولتی مورد نظر نمیتوان استخدام شد برای مثال کسی که به دلیل مشکلات کوتاهی پا یا مشکلات قلبی و عروقی یا اعصاب و وران از خدمت سربازی معاف شده است نمیتواند در آتش نشانی استخدام شود یا کسی که مشکل بینایی شدید یا کوتاهی قد دارد نمیتواند بعنوان دبیر و آموزگار وارد آموزش و پرورش شود.
محدودیت در دریافت پروانه اشتغال
بعضی از مشاغل مانند روانشناسی، پزشکی، پیراپزشکی، مهندسی نیاز به صدور پروانه اشتغال از سازمان مربوطه دارند. حالا تصور کنید فردی دچار معلولیت بینایی است اما قصد طبابت دارد بدیهی است که پروانه ای برای او صادر نمیشود یا فرد دچار مشکلات اعصاب و روان شدید همچون دو قطبی بخواهد پروانه روانشناسی بگیرد!
محدودیت در ازدواج
برای اصل ازدواج مشکلی نیست اما بر اساس قانون اگر مردی دچار انواع مشکلات جسمی و روانی و ناتوانی های جنسی باشد همسر او با تایید پزشکی قانونی میتواند حکم فسخ نکاح یا حق طلاق بگیرد بعلاوه اینکه همچنان پرداخت نفقه و مهریه بر عهده مرد است پس در این مورد هم باید هوشیاری داشت تا بعدها مشکلی ایجاد نشود.
مراحل دریافت معافیت پزشکی
برای اینکه بتوانید با هر کدام از بیماری ها از خدمت سربازی خلاص شوید لازم است تا مراحل مشخصی را طی کنید. مراحل شامل تشکیل پرونده و ثبت درخواست میشود و تا دریافت رای از شورای پزشکی ادامه خواهد داشت که کمتر از 3 ماه زمان نمیبرد.
مرحله 1
در ابتدا لازم است به پلیس+10 مراجعه داشت و مدارک مورد نیاز را ارائه کرد تا احراز هویت صورت گیرد. مدارک مشخصی نیاز به تکمیل دارد همچنین در این مرحله باید واکسن زده شود و بیماری را پزشک اولیه یا پزشک معتمد تایید کند.
مرحله 2
برای تمامی مشمولانی که به درستی مرحله اول را گذرانده باشند پیامکی ارسال میشود که حاوی زمان و بیمارستان حضور مشمول جهت تشکیل پرونده پزشکی و بررسی های لازم بر اساس بیماری اعلام شده میباشد. در این مرحله گزارش پزشکی بیمارستان نظامی تهیه میشود.
مرحله 3
در انتها پیامک دیگری دریافت خواهید کرد که حاوی زمان حضور شما در کمیسیون پزشکی نظام وظیفه میباشد. لازم است در جلسه حاضر شوید تا رای 3 پزشک بصورت حضوری به شما ابلاغ شود بنابراین معاینه ای صورت نمیگرد و صرفا رای نهایی صادر میشود.
مدارک مورد نیاز برای معافیت پزشکی
برای اینکه در هر کدام از مراحل حاضر شوید نیاز به ارائه مدارک مشخصی دارید. در مرحله اول باید مدارک شناسایی ارائه شود که شامل کارت ملی و شناسنامه است همچنین پلیس+10 انگشت نگاری و عکسبرداری انجام خواهد داد.
همچنین باید فرم های 3 برگی تکمیل شود که مربوط به اطلاعات شناسایی و پستی، برگه واکسیناسیون و پزشک اولیه است. در ادامه لازم است مدارک و مستندات لازم در خصوص بیماری را به بیمارستان مشخص شده ارائه کنید.
مدارک پزشکی بسیار مهم هستند و در مواردی همچون معافیت های اعصاب و روان یا واریکوسل میتواند تاثیر زیادی در رای نهایی شورا بگذارد. برای مثال داشتن سابقه بستری یا جراحی جزء موارد بسیار مهمی هستند که در خصوص بعضی از بندها الزامی است.
کمیسیون پزشکی چگونه است؟
کمیسیون پزشکی یا شورای پزشکی آخرین مرحله ای است که مشمول در آن حاضر میشود و رای نهایی را دریافت خواهد کرد. در کمیسیون پزشکی معاینات صورت نمیگیرد و شرایط بیماری گزارش شده از سوی بیمارستان با قوانین و آیین نامه مطابقت داده میشود.
در صورتی که همه چیز طبق قانون باشد متقاضی میتواند از خدمت سربازی معاف شود در غیر اینصورت رای معاف از رزم یا معافیت موقت صادر خواهد شد که امکان اعتراض به آن وجود دارد و همچنین شرایط برای مشمولان قبل از سربازی یا در حین خدمت کاملا یکسان است.
اعتراض به رای کمیسیون پزشکی
برای ثبت اعتراض اگر قبل از اعزام به خدمت سربازی هستید یا به نوعی سرباز نیستید لازم است به پلیس+10 مراجعه کنید و صرفا اعلام کنید که به رای اعتراض دارید. با اینکار باید منتظر پیامک باشید تا مجددا مرحله 2 یعنی حضور در بیمارستان و بررسی های پزشکی اعلام شود.
بررسی ها توسط پزشکان و حتی بیمارستان دیگری انجام میشود و مجددا گزارش پزشکی تهیه و برای نظام وظیفه ارسال میشود. در شورای پزشکی اینبار 5 پزشک تصمیم گیری خواهند کرد و به آن شورای عالی پزشکی گفته میشود که غیر قابل اعتراض میباشد.
در صورتی که در حین سربازی هستید و رای مخالف انتظار شما صادر شده است میتوانید از طریق همان بیمارستان صادر کننده رای ثبت اعتراض کنید. در این حالت هم وارد شورای عالی پزشکی خواهید شد اما اگر بازهم درخواستتان رد شود دیگر امکان ثبت اعتراض نیست.
انواع معافیت پزشکی سربازی در قانون
برای معافیت پزشکی سربازی با توجه به آیین نامه اجرایی چندین حالت در نظر گرفته شده است که به نوع بیماری و شرایط متقاضی ارتباط دارد. در واقع هر فردی در نهایت و در زمان ابلاغ رای با یکی از حالات پایین مواجه میشود.
معافیت دائم پزشکی
در صورتی که شرایط بیماری شدید و مطابق با آیین نامه باشد و همه موارد مورد نظر طبق قانون رعایت شود رای شورای پزشکی معافیت دائم از سربازی است که برای مشمولان قبل یا در حین خدمت سربازی کاملا یکسان است.
معافیت موقت پزشکی
در صورتی که بیماری اثبات شود اما نیاز به بررسی های بیشتر داشته باشد یا نیاز باشد مشمول عمل جراحی انجام دهد معافیت موقت صادر میشود. بعد از پایان دوره معافیت موقت که 6 ماهه است مجددا کمیسیون برای صدور رای تشکیل میشود.
معافیت از خدمات رزمی
در این حالت بیماری تایید شده است اما در حدی نیست که متقاضی نتواند خدمت سربازی را انجام دهد بنابراین معاف از رزم صادر میشود تا اعزام به خدمت انجام شود اما فرد در محیط و فعالیت های سخت قرار نگیرد یا حتی بصورت بومی تقسیم شود.
بهترین و بدترین معافیت پزشکی سربازی
میشه مواردی را بعنوان بهترین معافیت های پزشکی در نظر گرفت چون کمترین محدودیت را دارند و تقریبا فرد با مشکل خاصی رو به رو نمیشود. برای مثال معافیت ضعیفی چشم یا کف پای صاف یا زانونی پرانتزی جزء این موارد هستند که جز محدودیت در استخدام های نظامی هیچ عیب دیگری ندارند و پیشنهاد میشود که مشمولان برای دریافت آن اقدام کنند.
در مقابل بیماری هایی وجود دارد که جزء بدترین ها برای معافیت پزشکی سربازی است برای مثال معافیت های اعصاب و روان و بیماری های مغز و اعصاب مانند صرع بسیار بد هستند چون انواع و اقسام محدودیت های گفته شده را به همراه دارد مگر اینکه برای مشمول این موارد اصلا اهمیتی نداشته باشد و قصد ورود به مشاغل آزاد را داشته باشد.
معافیت پزشکی سربازی در حین تحصیل
جالب است بدانید که امکان دریافت معافیت پزشکی در حین تحصیل برای تمامی بیماری ها وجود ندارد در واقع در خصوص بعضی از موارد مانند ضعیفی چشم یا حتی زانوی پرانتزی میزان مدرک تحصیلی در رای نهایی کمیسیون پزشکی تاثیر گذار است.
برای مثال کسی که لیسانس دارد با نمره چشم بیشتر از 8 معاف میشود اما فرد دارای مدرک دیپلم یا کاردانی با نمره چشم بالای 6 معاف خواهد شد. بنابراین در بیش از 80 درصد بیماری ها امکان اقدام در حین تحصیل نیست و مدرک هم اهمیت زیادی دارد.
بر اساس تجربه میتوان گفت در خصوص بیماری های شدید و لاعلاج و ناتوان کننده زیاد مانند نابینایی یا ناشنوایی یا انواع سرطان ها بد خیم میشود در حین تحصیل یا با هر مدرکی اقدام کرد که در اینصورت رای شورای پزشکی قطعا مثبت خواهد بود.
شرایط معافیت پزشکی دیسک کمر
یکی از پر تقاضا ترین بیماری هایی که برای معافیت پزشکی درخواست داده میشود معافیت دیسک کمر است. این بیماری در بخش جراحی مغز و اعصاب قرار دارد و شامل چندین حالت است که در ادامه بررسی خواهیم کرد.
حالت 1
انواع هرنی دیسکال و اکستروژن دیسک دارای معافیت دائم است و بر اساس قانون حتی اگر عمل نشود اما توسط تصویر برداری در مراکز نظامی مورد تایید انجام شود شامل رای مثبت شورا است.
حالت 2
انجام عمل جراحی لامینکتومی با ارائه مستندات کامل جراحی بدون هیچ قید و شرطی دارای معافیت دائم دیسک کمر است.
حالت 3
وجود انواع تومورهای خوش خیم و بد خیم در ستون فقرات که منجر به اختلال عملکرد واضح شده باشد دارای معافیت پزشکی دیسک کمر است.
حالت 4
در صورتی که بیش از 3 مهره دچار شکستگی شود یا کلاپس بیش از بیشتر از 25 درصد رخ دهد مشمول میتواند بدون هیچ قید و شرطی از سربازی معاف است.
حالت 5
وجود انواع انحراف ستون فقرات دارای معافیت است که البته این مورد هم خودش دارای چندین حالت میباشد. کیفوز توراسیک بالای 70 درجه و کیفوز توراکو لومبار بالای 30 درجه و اسکولیوز بیش از 30 درجه برای مشمولان کمتر از لیسانس و اسکولیوز بیش از 45 درجه برای مشمولان بالای لیسانس معافیت دارد.
حالت 6
خارج از موارد گفته شده هر گونه مشکل دیگری در ستون فقرات و دیسک کمر صرفا دارای معاف از خدمات رزمی است و در خصوص شکستگی مهره و انجام عمل جراحی امکان صدور رای معافیت موقت 6 ماهه وجود دارد.
در پایان توجه کنید!
سعی کردیم تا با ارائه اطلاعاتی در خصوص کلیات معافیت پزشکی سربازی و یکی از بیماری های بسیار پر تقاضا بنام معافیت دیسک کمر شما را در ورود به مسیر پر استرس نظام وظیفه کمک کنیم. دقت فراوان داشته باشید قبل از هر گونه اقدامی حتما در خصوص شرایط بیماری مورد نظر برای معافیت اطلاعات کافی را کسب کرده باشید چون اگر موفق به دریافت رای مثبت کمیسیون پزشکی نشوید برای شما بدون هیچ تاخیری تاریخ اعزام صادر خواهد شد.