الموسوی در ادامه این پرسش را مطرح کرد که عراق از روابط خود با اردن و بحرین چه دستاوردهایی کسب میکند؛ این در حالی است که شهروندان عراقی همچنان برای رفتوآمد با دشواریهایی روبرو هستند و فشارها بر شهروندان شیعه در بحرین ادامه دارد.
آیتالله سید یاسین الموسوی تصریح کرد که پیامدهای سیاسی جنگ تروریستی علیه جمهوری اسلامی ایران، سبب تضعیف دونالد ترامپ، رئیسجمهور تروریست و جنایتکار آمریکا و حزب جمهوریخواه شده است و تحولات اخیر، شکست آمریکا و رژیم صهیونیستی در دستیابی به اهداف مورد نظرشان را آشکار کرده است.
وی افزود: شکست ترامپ و حزب جمهوریخواه در انتخابات آمریکا، اگرچه موضوعی مربوط به مسائل داخلی این کشور است، اما زمان وقوع آن و ارتباطش با جنگ علیه ایران، به این رویداد از منظر منطقه و عراق اهمیت ویژهای میبخشد.
الموسوی با اشاره به اظهارات برخی مقامهای آمریکایی که میان جنگ و کاهش شانس انتخاباتی جمهوریخواهان ارتباط برقرار کردهاند، اظهار داشت: این نتایج، درستی هشدارهای پیشین درباره پیامدهای منفی تقابل با ایران برای ترامپ و حزب جمهوریخواه را تأیید میکند.
وی افزود: تحولات اخیر نشان داد که رهبری ایران، صحنه سیاسی را واقعبینانهتر از طرفهایی ارزیابی کرده است که روی تضعیف ایران حساب باز کرده بودند و از عراق میخواستند برای دور ماندن از پیامدهای تقابل، روابط خود را با جمهوری اسلامی ایران کاهش دهد.
به گفته الموسوی، تحولات باید بر اساس نتایج سیاسی و راهبردی آنها ارزیابی شود، نه بر مبنای پیشبینیها و انتظاراتی که در آغاز جنگ مطرح میشد.
وی با اشاره به اهداف اعلامشده دونالد ترامپ تروریست و بنیامین نتانیاهو جنایتکار جنگی، نخستوزیر رژیم صهیونیستی، مبنی بر سرنگونی نظام جمهوری اسلامی ایران، تصریح کرد: این هدف محقق نشد و جمهوری اسلامی ایران توانست نظام سیاسی و قدرت مقابله خود را حفظ کند؛ در حالی که دولت آمریکا متحمل خسارتهای سیاسی قابل توجهی شد.
الموسوی این نتایج را با تضعیف معادلاتی مرتبط دانست که نتانیاهو برای تبلیغ طرح موسوم به «اسرائیل بزرگ» بر آنها تکیه داشت و اینکه تحولات داخلی رژیم صهیونیستی و نیاز به ائتلافهای پارلمانی جدید برای تشکیل کابینه، از تغییر موازنه قدرت حکایت دارد.
وی ادامه داد: این تحولات به معنای پایان درگیریها نیست، اما نشان میدهد که سلطه رژیم صهیونیستی امری ثابت و مصون از چالشها نیست.
الموسوی همچنین به ابعاد اقتصادی و راهبردی این رویارویی، بهویژه تأثیر تحولات مرتبط با تنگه هرمز بر اقتصاد جهانی اشاره کرد و گفت: ایران از اهرمهای قدرت خود به گونهای استفاده کرد که طرفهای بینالمللی را به ارزیابی مجدد جایگاه و توانمندیهای این کشور واداشت.
وی در عین حال درباره این تصور که عقبنشینی انتخاباتی ترامپ بهطور خودکار به حل اختلافات با ایران منجر خواهد شد، هشدار داد و تأکید کرد: سیاست آمریکا در قبال جمهوری اسلامی ایران صرفاً به شخص رئیسجمهور این کشور وابسته نیست.
الموسوی بر ضرورت آمادگی برای احتمال ازسرگیری رویارویی تأکید کرد و گفت: نباید تحولات انتخاباتی آمریکا را تضمینی برای پایان درگیریها تلقی کرد.
مخالفت با تلاشها برای جدایی عراق از ایران
الموسوی در بخش دیگری از سخنان خود، از مواضع افرادی که خواستار جدایی عراق از ایران هستند، بهویژه دیدگاههای مطرحشده درباره بستن گذرگاههای مرزی یا محدود کردن پروازها، انتقاد کرد.
وی با اشاره به اینکه برخی مسئولان، مخالفت مردمی با این اقدامات را موضعی احساسی توصیف کردهاند، تأکید کرد: روابط عراق و ایران بر پایه پیوندهای تاریخی، اجتماعی و دینی استوار است و مدیریت منافع ملی به معنای تسلیم شدن در برابر فشارهای آمریکا یا نادیده گرفتن اراده مردم نیست.
الموسوی خاطرنشان کرد: برخی جریانهای سیاسی عراق رویکردی را در پیش گرفتهاند که بر اساس آن، خواستههای آمریکا را میپذیرند و در عین حال میکوشند روابط با ایران را در چارچوبی حفظ کنند که سبب نارضایتی واشنگتن نشود.
وی در همین زمینه این پرسش را مطرح کرد که با توجه به تحولات اخیر و آشکار شدن هزینههای شرطبندی بر تضعیف جمهوری اسلامی ایران، تا چه اندازه میتوان واقعبینانه بودن چنین سیاستی را پذیرفت؟
الموسوی همچنین از محدودیت توانمندیهای نظامی عراق و موانعی که به گفته وی، آزادی استفاده از برخی امکانات دفاعی این کشور را محدود میکند، انتقاد کرد و گفت: برخورداری از سلاح، تا زمانی که تصمیمگیری نظامی به موافقت قدرتهای خارجی وابسته باشد، به معنای برخورداری از حاکمیت واقعی نیست.
امام جمعه بغداد خواستار تقویت استقلال تصمیمگیری ملی و ایجاد توانمندیهایی شد که عراق را قادر سازد بدون وابستگی به اراده قدرتهای بینالمللی، از منافع خود دفاع کند.
انتقاد از سیاست خارجی عراق
الموسوی در ادامه به انتقاد از سفرهای نخستوزیر عراق به برخی از کشورهای منطقه پرداخت و اظهار داشت: برخی از این سفرها و توافقات همراه آنها با منافع عراق همخوانی ندارد و سوابق و مواضع گذشته این کشورها در قبال عراق را نیز در نظر نمیگیرد.
وی با اشاره به سفر نخستوزیر عراق به سوریه و دیدار با جولانی حاکم جدید این کشور، از نزدیکی به شخصیتی که با پروندههای تروریسم و خونریزی در عراق مرتبط بوده است، انتقاد کرد.
الموسوی همچنین درباره میزان اثربخشی تعهدات مربوط به بازسازی اماکن دینی پرسشهایی مطرح کرد و گفت: چنین تعهداتی، در صورتی که با بازنگری روشن در منافع سیاسی و اقتصادی ناشی از روابط جدید همراه نباشد، نمیتواند بهتنهایی توجیهکننده این مناسبات باشد.
وی درباره توافقات نفتی و اقتصادی که ممکن است بدون تأمین منافع متوازن، تعهداتی را بر عراق تحمیل کنند، هشدار داد و خواستار بررسی دقیق جزئیات این توافقها و پیامدهای آنها برای اقتصاد ملی شد.
الموسوی همچنین از سفر نخستوزیر عراق به عربستان سعودی انتقاد کرد و با اشاره به تفاوت سطح استقبال رسمی از وی در مقایسه با استقبال از رهبران جدید سوریه، گفت: این مسائل ضرورت بازنگری در ماهیت روابط منطقهای را نشان میدهد.
وی تأکید کرد: روابط خارجی عراق باید بر اساس احترام متقابل و منافع مشترک تنظیم شود، نه بر پایه تعارفات دیپلماتیک یا ارائه امتیازات یکجانبه.
الموسوی در ادامه این پرسش را مطرح کرد که عراق از روابط خود با اردن و بحرین چه دستاوردهایی کسب میکند؛ این در حالی است که شهروندان عراقی همچنان برای رفتوآمد با دشواریهایی روبرو هستند و فشارها بر شهروندان شیعه در بحرین ادامه دارد.
وی با انتقاد از آنچه بازداشتها و نقض حقوق شخصیتهای دینی در بحرین خواند، تأکید کرد: ایجاد روابط خارجی نباید به بهای نادیده گرفتن اصول دینی و کرامت انسانی تمام شود.
الموسوی خاطرنشان کرد: معیار موفقیت سیاست خارجی باید میزان نقشآفرینی آن در صیانت از حاکمیت عراق و منافع مردم این کشور باشد، نه صرفاً جلب رضایت قدرتهای منطقهای و بینالمللی.
پیشبینی تغییر معادلات منطقه
الموسوی در ادامه پیشبینی کرد که منطقه در مرحله آینده شاهد تحولات جدیدی در موازنه قدرت خواهد بود و تأکید کرد: فشارهایی که نیروهای مقاومت با آن مواجه هستند، به معنای پایان نقشآفرینی آنها نیست.
وی با اشاره به حزبالله لبنان و جنبش انصارالله یمن، پیشبینی کرد که این نیروها در مرحله آینده بخشی از قدرت و موقعیت پیشین خود را بازیابند و از این رو، تحولات میدانی باید با دقت و به دور از اکتفا به روایتهای رسانهای رایج دنبال شود.
الموسوی به جریانهای سیاسی(در عراق و خارج از آن) که بر تداوم معادلات کنونی حساب باز کردهاند، هشدار داد که تحولات آینده ممکن است آنها را ناگزیر به بازنگری در مواضعشان کند.
وی تأکید کرد: مرحله پیشرو مستلزم ارزیابی واقعبینانه تحولات و پرهیز از تدوین سیاستها بر اساس این فرض است که موازنه قدرت در منطقه همواره ثابت خواهد ماند.